Gezondheid

Kan je beleggen in fastfood, als je een gezonde levensstijl promoot?

null Beeld Reuters
Beeld Reuters

Terwijl pensioenfondsen onder druk staan om te stoppen met fossiele beleggingen, leeft in zorgverzekeraarsland een andere discussie. Kunnen zij wel of niet beleggen in McDonald’s, terwijl ze een gezonde levensstijl promoten?

Maarten van Gestel

Zorgverzekeraar Menzis gaat stoppen met beleggen in Coca-Cola en Yum! Brands, moederbedrijf van onder meer Kentucky Fried Chicken en Pizza Hut. De verzekeraar zegt beleggingen explicieter te willen sturen op thema’s die hij maatschappelijk relevant vindt, zoals goede gezondheid en welzijn.

In april van dit jaar schreven het Dagblad van het Noorden de Leeuwarder Courant dat Nederlandse zorgverzekeraars miljoenen beleggen in fastfoodbedrijven. Waar alle zorgverzekeraars destijds zeiden dit te doen om invloed uit te oefenen op gezonde voeding daar, doet Menzis zijn beleggingen nu alsnog van de hand.

“We hebben langere tijd geprobeerd die invloed uit te oefenen, maar dat is niet gelukt”, zegt woordvoerder Annet Les. Achmea en VNG houden hun beleggingen in fastfoodbedrijven wel. CZ zegt zijn beleggingsportefeuille op dit moment te ‘heroverwegen.’

Brede trend

De discussie over zorgverzekeraars en hun fastfoodbeleggingen past in een bredere maatschappelijke trend, signaleert hoogleraar maatschappelijk verantwoord ondernemen Bert Scholtens van de Rijksuniversiteit Groningen. “Je ziet dat pensioenfondsen en zorgverzekeraars zich steeds meer realiseren dat hun beleggingen impact hebben. Niet alleen een financieel, maar ook maatschappelijk.”

Het wordt volgens Scholtens al heel lang als onwenselijk ervaren dat banken het geld van spaarders bijvoorbeeld beleggen in de wapenindustrie of twijfelachtige regimes. “Maar de laatste jaren heeft die ontwikkeling doorgezet, zeker rond het thema klimaat. Pensioenfondsen staan onder grote druk.”

‘McDonalds voelt hier niets van’

Dat polishouders mogelijk vreemd opkijken als ze horen dat hun maandelijkse bijdrage naar McDonald’s-aandelen gaat, ligt volgens Scholtens in het verlengde van dat sentiment. Tegelijkertijd is deze situatie compleet anders dan bij de fossiele beleggingen van pensioenfondsen. “Dit gaat slechts over een paar fastfoodbedrijven, dat is vele malen kleiner dan de hele olie-, gas- en kolenindustrie.”

Aangezien de verzekeraars doorgaans slechts een minuscuul deel van hun beleggingsportefeuille in bedrijven als McDonald’s steken, is het een relatief kleine moeite voor hen om die aandelen van de hand te doen. “Vergeleken met pensioenfondsen die stoppen met fossiel is de impact veel kleiner. McDonald’s voelt er zeer waarschijnlijk helemaal niets van als Menzis die aandelen wegdoet.”

Gezonder eten

Achmea wil zijn 2,3 miljoen aan aandelen in Domino’s Pizza, Yum! en McDonald’s juist houden. De zorgverzekeraar zegt alsnog kans te zien om fastfoodbedrijven ‘aan te sporen om gezondere producten te ontwikkelen.’

Scholtens betwijfelt hoe groot die invloed is, aangezien zorgverzekeraars benadrukken hoe klein hun aandeelhouderspositie in de fastfoodbedrijven is. Achmea zegt dat slechts 0,04 procent van zijn portefeuille uit fastfoodbedrijven bestaat.

Ook verzekeraar VGZ zegt als aandeelhouder van McDonald’s eisen te stellen, bijvoorbeeld over gezonder eten op de menu’s. Op de vraag welke concrete gezondheidseisen VGZ dan aan McDonald’s zou stellen en wat daarvan terechtkomt, heeft het bedrijf echter geen helder antwoord.

Volgens CZ is het voor zorgverzekeraars geen makkelijke afweging in welke bedrijven wel en in welke niet te beleggen. “We stimuleren gezond leven”, zegt een woordvoerder, “maar je moet niet te paternalistisch zijn.” Volgens haar is de grens tussen ‘gezonde’ en ‘ongezonde’ bedrijven niet zo makkelijk te trekken. “Moeten we straks ook geen aandelen meer kopen in Unilever? Of in Koopmans brooddeeg?”

Grote hoeveelheden geld

Hoogleraar Scholtens vindt het goed dat zorgverzekeraars kritisch kijken naar hun beleggingsportefeuilles. “Als ze gezondheid belangrijk vinden, moet dat ook weerspiegeld zijn in hun beleggingsportefeuille.” Hij denkt wel dat verzekeraars verder moeten kijken dan het louter wegdoen van aandelen van de bekendste fastfoodketens. “Er is sprake van een hele waardeketen, waaronder de vleesindustrie.”

Menzis zegt zelf kritisch te kijken naar zijn gehele beleggingsportefeuille, naast gezondheids- ook vanuit duurzaamheidsoogpunt, en wil later dit jaar mogelijk nog meer beleggingen van de hand doen.

Lees ook:

Pensioenfonds ABP zegt fossiel gedag: wat betekent dat?

Het ABP, het op vier na grootste pensioenfonds ter wereld, stopt met beleggen in de fossiele industrie. Wat zijn de praktische gevolgen van die opmerkelijk stap? Zes vragen en antwoorden.

Welkom in het eerste vegetarische restaurant van Nederland, in 1899

De eerste vegetariërs van Nederland waren feministen, humanisten en artsen. In Den Haag kwamen ze al in 1899 samen in Pomona, dat nu tijdelijk heropent, met vegagerechten van dik honderdtwintig jaar oud.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden