Confiscatie

Justitie pakt 25 miljoen euro aan cryptomunten af van criminelen

null Beeld Reuters
Beeld Reuters

Het Openbaar Ministerie heeft een grote slag geslagen in de jacht op illegaal verkregen cryptomunten.

Dirk Waterval

Criminelen zijn dankzij Nederlandse opsporingsdiensten zo’n 25 miljoen euro aan zogeheten cryptovaluta lichter. Dat recordbedrag nam justitie de afgelopen maanden in beslag, waarbij ze samenwerkte met de landelijke recherche en de Fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst (Fiod).

De opsporingsdiensten zeggen cryptomunten als bitcoin en ethereum steeds vaker tegen te komen in onderzoeken naar drugs- en mensenhandel, fraude en belastingontduiking. Ook bij digitale misdrijven als het afdwingen van losgeld na het versturen van gijzelsoftware worden de munten relatief vaak gebruikt. De afgelopen maanden heeft het Openbaar Ministerie (OM) beslag gelegd op de digitale portemonnee (wallet) van enkele tientallen verdachten. Wie er achter die wallets zitten, is ook voor het OM niet in alle gevallen duidelijk.

Evengoed is hun cryptogeld nu in de wallet van justitie beland. Die verkoopt de in beslag genomen munten dan weer door, zodat de opbrengst (in euro’s) ten goede komt aan de staatskas. Met het in enkele maanden afpakken van 25 miljoen euro heeft justitie een grote slag geslagen, vergeleken bij eerdere jaren. In heel 2020 nam ze zo'n 8 miljoen euro aan cryptogeld in beslag, in 2019 nog 1,1 miljoen euro.

Verplichte registratie voor cryptobedrijven

Terwijl opsporingsdiensten merken dat er onder criminelen steeds vaker wordt afgerekend in crypto, neemt het toezicht hierop ook toe. Zo moet elk cryptobedrijf in Nederland zich sinds ruim een jaar laten registreren bij toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB). DNB eist die registratie om vat te krijgen op wat voor aanbieders van dit soort betaaldiensten er allemaal zijn in Nederland, maar hangt ook eisen aan die registratie.

“De toezichthouder vraagt best veel van ze”, zegt Maarten de Jong, crypto-expert bij advieskantoor Partner in Compliance. “Bedrijven moeten gedetailleerd laten zien hoe de organisatie eruitziet, wie de managers zijn, met welke risicomodellen ze werken en nog veel meer.”

DNB moet erop toezien dat de sector zich houdt aan witwas- en sanctiewetten. Vandaar dat nieuwe klanten bijvoorbeeld moeten bewijzen dat ze zijn wie ze zeggen te zijn. “Dat kan bijvoorbeeld door als crypto-aanbieder te eisen dat nieuwe klanten een foto meesturen om hun identificatiebewijs te laten verifiëren.” Cryptogeld overmaken mag in Nederland alleen naar een wallet die ook in beheer is van degene die iets wil overmaken.

Niet waterdicht

Telkens als hij dat wil doen, moet hij bewijzen dat de andere wallet ook van hem is, door een schermfoto van het wallet-adres daarvan mee te sturen (een soort rekeningnummer). Waterdicht is dit systeem niet, volgens De Jong. Criminelen kunnen bijvoorbeeld katvangers inschakelen, die tegen betaling een opname insturen van een wallet die niet van hen is. “Op die manier houden ze de echte crimineel buitenbeeld.”

Tot slot moeten cryptobedrijven tegenwoordig melding maken van elke transactie die zij als ongebruikelijk beschouwen. Dat melden doen zij bij de Financial Intelligence Unit (FIU), een soort inlichtingenbureau dat is ondergebracht bij de politie. Die kan de ongebruikelijke transacties tot officieel ‘verdacht’ verklaren, waarna ze op het bureau van justitie belanden. Een woordvoerder van het Functioneel Parket zegt niets te mogen zeggen over of er al cryptomeldingen zijn binnengekomen via de FIU.

Totale marktwaarde cryptomunten nu 3 biljoen dollar

De wereldwijde cryptomarkt heeft voor het eerst een totale waarde van 3 biljoen dollar bereikt. Dat is bijna 2600 miljard euro. Dat meldde CoinGecko dat de markt voor digitale munten bijhoudt. De afgelopen tijd zijn bekende cryptomunten zoals bitcoin, ethereum, Binance Coin en Solana aan een opmars bezig. Ethereum heeft een nieuw recordniveau bereikt en de bitcoin is nu meer dan 66.000 dollar waard, waarmee het record van circa 67.000 dollar in zicht komt.

Lees ook:

Justitie nam dit jaar voor 8 miljoen euro aan bitcoins in, fors meer dan vorig jaar

Er is vorig jaar een record hoeveelheid illegaal digitaal geld afgepakt door justitie; ruim 8 miljoen euro aan cryptomunten is ingenomen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden