Wooncrisis

Jongeren en ouderen in de knel door groeiend woningtekort

Woningen in aanbouw in Amsterdam. Het kabinet streeft naar 100.000 nieuwe woningen per jaar, maar dat gaat voorlopig niet lukken.  Beeld ANP
Woningen in aanbouw in Amsterdam. Het kabinet streeft naar 100.000 nieuwe woningen per jaar, maar dat gaat voorlopig niet lukken.Beeld ANP

Plannen genoeg, geld genoeg, en toch komt de bouw van woningen niet snel op gang. Het woningtekort zal zelfs nog verder toenemen.

Hanne Obbink

Het kabinet wil 100.000 nieuwe woningen per jaar bouwen. Maar dat aantal wordt waarschijnlijk pas gehaald vanaf 2026, als het huidige kabinet alweer heeft plaats gemaakt voor een volgend. Zeker de komende drie jaar loopt het tekort aan woningen daardoor alleen maar op, van 279.000 nu tot 316.000 in 2024.

Dat stelt Capital Value, een adviesbureau voor woningbeleggers, op grond van onderzoek dat het uitvoerde samen met het bureau dat elk jaar ook voor de overheid prognoses opstelt over de behoefte aan woningen, ABF Research. Vooral starters en ouderen komen verder in de knel, blijkt uit het onderzoek.

Jongeren wonen suboptimaal

Alleen al de groei van het aantal huishoudens zet de woningmarkt zwaar onder druk. Tijdens de pandemie zakte die groei iets in, onder meer omdat expats wegblijven. Toch kwamen er de afgelopen vijf jaar gemiddeld 64.500 huishoudens bij. En voor de komende vijf jaar rekenen de onderzoekers zelfs op een nog sterkere groei: 75.000 per jaar. Ruim twee derde van die groei komt voor rekening van alleenstaanden, en ook het aantal huishoudens met 75-plussers neemt bovengemiddeld sterk toe.

Er zijn dus veel nieuwe woningen nodig die geschikt zijn voor ouderen, ook als die te maken krijgen met lichamelijke gebreken. Daarnaast telt Nederland volgens de rekensommen van ABF Research 244.000 jonge huishoudens (tot dertig jaar) die ‘suboptimaal’ wonen. Vooral degenen onder hen met een laag inkomen, komen er nauwelijks tussen op de woningmarkt.

Ruis

Daar valt voorlopig niet tegenop te bouwen. Vakblad Cobouw stelde vorige week vast dat er plannen klaarliggen voor 1,2 miljoen nieuwbouwhuizen tot 2030, en dat zou ruim genoeg moeten zijn. Maar de ervaring leert dat een deel van die plannen nooit wordt uitgevoerd. Bovendien zit er nogal wat ruis in de methodes waarmee provincies die plannen tellen, bleek uit onderzoek van het vakblad. Daar komt bij dat het aantal afgegeven bouwvergunningen de afgelopen tijd is ingezakt, vooral als gevolg van de stikstofcrisis. De achterstand die daardoor is ontstaan, is niet zomaar ingelopen.

Niet toevallig stuurde de provincie Noord-Holland eerder deze week een brandbrief aan minister Christianne van der Wal (natuur en stikstof) met de boodschap: als het stikstofprobleem niet snel bij de bron wordt aangepakt, kunnen er geen vergunningen worden afgegeven voor nieuwbouw - en ook niet voor verduurzamingsplannen van de industrie.

Plannen van tafel

Geld is er genoeg, stelt Capital Value. De verhuurderheffing, de belasting per verhuurde woning, wordt afgeschaft. Dat geeft woningcorporaties armslag om de nieuwbouw op te voeren van 15.000 woningen per jaar in de afgelopen tijd naar zo’n 25.000 woningen - wat trouwens nog steeds onder het niveau van vóór die heffing ligt.

En pensioenfondsen, Nederlandse én buitenlandse, hebben volgens het adviesbureau bijna 30 miljard euro klaarliggen om te investeren in de bouw van huurwoningen. Daarmee kunnen per jaar 10.000 woningen worden gebouwd.

Vooral de bouw van goedkope huur- en koopwoningen is ‘een enorme uitdaging’, stelt Capital Value, omdat de bouwkosten sterk stijgen en ook de prijs van grond omhoog gaat. Driekwart van de door het adviesbureau geënquêteerde ontwikkelaars en twee derde van de corporaties zeggen dat de trage vergunningverlening en lange procedures een reden kunnen zijn dat plannen uiteindelijk zelfs van tafel verdwijnen.

Lees ook:

Bijna 69.000 nieuwbouwwoningen opgeleverd in 2021, minder dan in 2020

In 2021 werden bijna 69.000 nieuwbouwwoningen opgeleverd. Dat zijn er minder dan in 2019 en 2020, maar meer dan in de jaren daarvoor, en nog lang niet zo veel als het kabinet wil.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden