Vliegrisico's

Is vliegen wel veilig als toestellen lang aan de grond hebben gestaan?

Brandweervoertuigen op het vliegveld van Orly spuiten water over een Transavia-vliegtuig om te vieren dat het toestel weer de lucht in kan, na de eerste lockdown in juni vorig jaar. Beeld Reuters
Brandweervoertuigen op het vliegveld van Orly spuiten water over een Transavia-vliegtuig om te vieren dat het toestel weer de lucht in kan, na de eerste lockdown in juni vorig jaar.Beeld Reuters

Luchtvaartmaatschappijen kunnen weer meer vliegtuigen inzetten, maar de Onderzoeksraad voor Veiligheid waarschuwt: het op gang komen van de luchtvaart gaat gepaard met risico’s.

Er was voor gewaarschuwd en toch ging het al twee keer mis. Vliegtuigen die weer in gebruik genomen waren na vanwege de coronapandemie een tijd aan de grond te hebben gestaan, moesten terugkeren met een technisch mankement. De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) doet onderzoek naar die twee incidenten, maar houdt de luchtvaart nu alvast voor: er is sprake van ‘ernstige’ veiligheidsrisico’s en die vragen ‘extra aandacht’.

Vergeten ...

Het eerste incident deed zich in oktober 2020 voor. De bemanning van een Boeing 737 van Tui Fly, vertrokken vanaf Schiphol, merkte dat de snelheids- en hoogtemeters niet goed werkten. Het toestel moest terugkeren naar de luchthaven. Daar bleek dat het systeem dat de luchtdruk meet was afgedekt. In de tijd dat het vliegtuig aan de grond stond, was op die manier voorkomen dat de leidingen verstopt raakten, bijvoorbeeld met insecten. Maar toen het toestel weer in gebruik genomen werd, was vergeten die afdekking te verwijderen.

Anderhalve maand geleden gebeurde iets soortgelijks met een toestel van Transavia, eveneens een Boeing, dat was opgestegen vanaf vliegveld Rotterdam-Den Haag. De leidingen waren wel losgemaakt en gereinigd, maar daarna niet goed vastgezet, waardoor ook deze keer de snelheids- en hoogte-indicaties niet klopten. Het toestel wist uit te wijken naar Schiphol.

Goed weer, helder zicht

Dat het beide keren goed afliep, is volgens de OVV mede te danken aan het goede weer en het heldere zicht: de bemanning zag simpelweg dat de meters niet konden kloppen. Daardoor konden ze hun toestel onder controle houden en veilig laten landen.

Precies dit risico was bekend, stelt de OVV met nadruk vast, onder meer omdat Boeing zelf ervoor had gewaarschuwd. Zorgwekkend, vindt de raad, want de komende maanden zullen vanwege de versoepelingen van coronamaatregelen veel vliegtuigen vliegklaar worden gemaakt – en dat blijkt dus mis te kunnen gaan.

Een lange lijst met risico’s

Er kan overigens veel meer misgaan. Een maand geleden publiceerde Easa, het agentschap voor veiligheid in de luchtvaart van de Europese Unie, een lange lijst met risico’s die samenhangen met het weer op gang komen van het vliegverkeer na een lange periode van bijna-stilstand.

Alleen al het onderhoud is een punt van zorg: is dat de afgelopen tijd, toen er veel minder mensen werkten, wel goed gebeurd? En is er wel genoeg onderhoudspersoneel beschikbaar nu in korte tijd veel vliegtuigen weer gereed moeten worden gemaakt?

De Easa ziet meer problemen. Mensen kunnen hun routines ontwend zijn geraakt. Anderen hebben andere taken gekregen waarin ze misschien nog niet goed getraind zijn. Er is ervaring verdwenen, omdat veel mensen hun baan zijn kwijtgeraakt. Die mensen zijn niet zomaar terug te halen, omdat ze intussen ander werk hebben gevonden. De volgens de Easa vaak ‘schrale arbeidsvoorwaarden’ van grondpersoneel verergeren dat probleem nog.

Aangescherpte regels

Transavia heeft de regels voor onderhoud inmiddels aangescherpt, zegt een woordvoerster, met extra inspecties. Naar hoe de fout gemaakt heeft kunnen worden, wordt nog onderzoek gedaan, samen met de OVV. “Inmiddels hebben we trouwens geen enkel toestel meer dat lang aan de grond heeft gestaan.”

Technische problemen met vliegtuigen zijn uiteraard een zaak voor de luchtvaartmaatschappijen. Voor zover andere Easa-waarschuwingen raken aan het werk van luchthavens, denkt Schiphol haar zaken op orde te hebben. Er zal binnenkort wel nieuw personeel nodig zijn, ook bij bedrijven die door Schiphol worden ingehuurd, zegt een woordvoerder. “Maar er is nog genoeg ervaring over. En veiligheid is altijd het eerste waar we naar kijken.”

Lees ook:

Oplevend vliegverkeer, de prijsvechters zijn er klaar voor. Ten koste van KLM?

Vliegen kan weer, binnenkort. Maar de luchtvaart ziet er na de pandemie anders uit dan ervoor, want prijsvechters lijken beter in staat om in te spelen op de veranderende omstandigheden. Niet tot ieders vreugde.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden