Waarschuwing

Is Schiphol wel klaar voor de zomerdrukte? Vakbonden vrezen vliegonveilige situaties

Incheckbalies van KLM op Schiphol. Nu de coronamaatregelen steeds meer worden versoepeld, verwacht de luchthaven deze zomer een fors aantal reizigers. Beeld ANP
Incheckbalies van KLM op Schiphol. Nu de coronamaatregelen steeds meer worden versoepeld, verwacht de luchthaven deze zomer een fors aantal reizigers.Beeld ANP

Het wordt weer druk op Schiphol. Kan de luchthaven dat aan? Zelf denkt ze van wel, de vakbond ziet knelpunten.

Wie nu op de site van Schiphol kijkt, krijgt de mededeling dat het ‘redelijk rustig’ is in de vertrekhallen. Er staan soms rijen, ja, en bij drukte kan reizigers gevraagd worden dichter bij elkaar te gaan staan dan op anderhalve meter. Maar toch, ‘welkom terug op Schiphol.’

De drukte neemt toe. In mei kwam het aantal passagiers voor het eerst in tijden weer boven de één miljoen. Vorig jaar mei, midden in coronatijd, waren het er 210.000, tegen 6,4 miljoen in diezelfde maand in 2019. En de vakantiepiek moet nog komen, met steeds meer landen die hun grenzen openen. Schiphol rekent op 130.000 reizigers per dag in juli en augustus.

Kan de luchthaven dat aan? Op Schiphol zijn veel banen verdwenen. Vóór de pandemie werkten er 70.000 mensen, vertelde Schiphol-topman Dick Benschop onlangs tijdens een webinar, 25.000 daarvan zijn weg. En die zijn niet zomaar weer terug. Wie leidt al dat vliegverkeer en die passagiersstromen in goede banen, wie zorgt dat dat veilig gebeurt – de allereerste vereiste op elk vliegveld?

Veiligheid in het geding

Vakbond FNV Luchtvaart maakt zich zorgen. “Er dreigt niet alleen een personeelstekort, er zijn ook veel mensen met ervaring verdwenen", zegt FNV’er Joost van Doesburg. “Schiphol dacht waarschijnlijk dat al die ontslagen beveiligers en schoonmakers en afhandelaars na de pandemie snel konden worden teruggehaald. Maar die hebben intussen vaak ander werk, tegen betere salarissen.”

De vakbond vreest zelfs dat de veiligheid in het geding is, een risico waarop ook het Europees agentschap voor de luchtvaart Easa heeft gewezen. Mensen kunnen tijdens de pandemie hun routines ontwend zijn, waarschuwde het agentschap, of taken gekregen hebben die nieuw voor hen zijn. En dat zijn slechts een paar onderdelen van een lange lijst met veiligheidskwesties die Easa aanwijst nu de luchtvaart zich herstelt.

Die FNV-waarschuwing voor vliegonveilige situaties gaat ‘ver over de schreef’, reageerde de luchthaven toen de bond eerder deze maand met een actie op Schiphol Plaza aandacht vroeg voor dreigende chaos. “Als ik nu zeg: ik heb volgende maand mensen nodig, dan zegt de directeur van beveiligingsbedrijf I-Sec: die kan ik zo snel niet werven en opleiden", zei Benschop tegen de regionale televisie. “Dat klopt. Maar dat hebben we dus al maanden geleden gedaan.”

Kantoormensen springen bij

Dat is precies het probleem, reageert FNV’er Van Doesburg, want Schiphol besteedt veel beveiligings- en schoonmaakwerk uit aan andere bedrijven, en daarnaast zijn er zeven verschillende grondafhandelingsbedrijven actief, ingehuurd door vliegmaatschappijen. “Schiphol zegt: we zijn hier al maanden mee bezig. Ze bedoelen: we gaan ervan uit dat de bedrijven die we inhuren er al maanden mee bezig zijn.”

Het gaat inderdaad niet vanzelf. I-sec, het grootste beveiligingsbedrijf op de luchthaven, stuurde zijn medewerkers vorige week een brief met de boodschap dat het niet genoeg beveiligers kan leveren aan Schiphol. “Wij zijn onvoldoende in staat om in te spelen op de almaar wijzigende situatie", schrijft het bedrijf, en dat zal ‘tot in de zomer’ niet veranderen. Vanaf half juli hoopt het bedrijf genoeg nieuwe mensen te hebben opgeleid.

Om de gaten in de tussentijd in het rooster op te vullen, moeten I-Sec-medewerkers extra diensten draaien – tegen dubbel salaris, dat wel. Ook I-Sec-mensen met een kantoorbaan springen bij.

“Nee hoor, geen chaos", zegt Van Doesburg meesmuilend. I-Sec zelf reageert niet op een verzoek om een toelichting, maar volgens Schiphol is er niets aan de hand. "Dit is de normale gang van zaken in onzekere tijden, waarin het passagiersaanbod vraagt om maximale flexibiliteit", zegt een woordvoerster. “Veiligheid staat altijd voorop, daar doen we geen concessies aan.”

Ervaren kracht eruit, flexkracht erin

En dan héb je een ervaren kracht, die na zijn ontslag weer aan het werk wil, en dan neem je hem niet aan. Aviapartner, een van de grondafhandelingsbedrijven op Schiphol, neemt liever goedkope, flexibele krachten aan.

Die ervaren kracht is Tony Roomeyer (58), een van de 25.000 mensen die vanwege de pandemie op Schiphol zijn baan kwijt is. 34 jaar lang werkte hij op Schiphol, de laatste jaren als ‘coördinator platform’ bij Aviapartner. In mei werd hij op straat gezet, samen met zestien anderen met dezelfde functie.

Dat ontslag snapte hij wel. “We hadden maar drie of vier toestellen af te handelen in plaats van 115 in normale tijden.” Maar waarom hij dan nu niet weer aangenomen wordt? “Ik heb meerdere keren gesolliciteerd. Maar dan krijg je een flexcontract met veel splitdiensten: ’s ochtends een paar uur, later op de dag nog een paar uur. Ik verdiende 3200 euro bruto per maand, nu kan ik terug voor 1800. Dat is nogal een gat.”

Het is gewoon een bezuiniging, concludeert Roomeyer. Aviapartner zelf reageert niet op vragen. Vakbond FNV Luchtvaart ziet een patroon. “Er komen op Schiphol steeds meer afhandelingsbedrijven”, zegt Joost van Doesburg. “Ze concurreren onderling op prijs. Bijvoorbeeld door beter betaalde functies te schrappen.”

Roomeyer heeft nu een WW-uitkering. “Gewerkt sinds mijn vijftiende, dus da’s wennen. Wat ik al die jaren geleerd heb, daar kan ik buiten de hekken van Schiphol niets mee.”

Is vliegen wel veilig als toestellen lang aan de grond hebben gestaan?

Luchtvaartmaatschappijen kunnen weer meer vliegtuigen inzetten, maar de Onderzoeksraad voor Veiligheid waarschuwt: het op gang komen van de luchtvaart gaat gepaard met risico’s.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden