AnalyseRentestand

Is het tijdperk van negatieve rentes alweer voorbij?

Op straat in Tokio. Op de achtergrond: de laatste stand van beursindex de Nikkei. Beeld AP
Op straat in Tokio. Op de achtergrond: de laatste stand van beursindex de Nikkei.Beeld AP

Moet het kabinet weer wennen aan betalen om geld te mogen lenen? Of duikt de rente op staatsleningen straks weer onder nul?

Begint iedereen net te wennen aan het rare fenomeen van negatieve rente bij afsluiten van een lening, is het feest alweer voorbij. Althans, voor de overheid. Die moet sinds deze week weer ouderwets betalen om van beleggers en investeerders te mogen lenen op de kapitaalmarkt.

Woensdag brak de rente op staatsleningen met een looptijd van tien jaar door de nulgrens. Die tienjaarsrente geldt als maatstaf voor van alles en nog wat in de financiële markten. De hypotheekrente is ervan afgeleid, maar ook de financiële gezondheid van pensioenfondsen en verzekeraars hangt er nauw mee samen. Sinds mei 2019 was hij negatief, met uitzondering van één dag in maart vorig jaar – toen stonden de financiële markten in brand vanwege corona.

Niet dat het ministerie van financiën nu met woekerrentes kampt: de afgelopen dagen schommelde de rente tussen de 0,02 en 0,04 procent. Maar voor een overheid die dit jaar tientallen miljarden wil lenen om alle steunpakketten te betalen, tikt dat toch aan.

Hoe lang blijft dit zo? Is dat rare tijdperk van negatieve rentes ineens voorbij? Of moeten beleggers en investeerders er binnenkort opnieuw op toeleggen als ze hun geld in de veilige staatsobligaties steken?

Ruzie op de oliemarkt

De rente stijgt momenteel in bijna alle westerse landen. Dat komt vooral door de toegenomen inflatie. Een ander woord daarvoor is geldontwaarding, en als een belegger zijn geld voor tien jaar uitleent aan een overheid, wil hij op zijn minst compensatie voor het feit dat zijn euro’s in die tijd veel minder waard zijn geworden. Hoe hoger de inflatie, hoe hoger de rente.

De vraag is dan eigenlijk: hoe lang blijft die hogere inflatie nog onder ons? Voor een belangrijk deel gaat het om een tijdelijk effect. Ja, de prijzen zijn gestegen, zeker die van grondstoffen als olie, hout en graan. Maar het betreft hier een vergelijking met vorig jaar. En vorig jaar waren veel producten door de crisis én door een ruzie op de oliemarkt in prijs gedaald. Gaan ze richting ‘normaal’, dan levert dat kortstondig spectaculaire inflatie op.

Een nieuwe trend

Toch kunnen fabrikanten besluiten om die huidige hoge grondstofprijzen door te rekenen in de prijzen hun producten, zodat ook de consument er blijvend wat van merkt. Bovendien: zelfs als je die wispelturige grondstoffen uit de vergelijking haalt, blijft er nog een aardig inflatiecijfer over. In de Verenigde Staten stegen de prijzen in één jaar liefst met 4,2 procent. Daar blijft nog altijd 3 procent van over als je voedsel- en energieprijzen er uitfiltert.

“Dat laatste getal is belangrijk”, zegt Edin Mujagić, hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer. Hij denkt dat die zogeheten kerninflatie niet zo snel zal afnemen, en daarmee dat de hogere inflatie én hogere rentes niet zo tijdelijk zijn.

Dat heeft ook te maken met de verwachte heropleving van de economieën wereldwijd. “Voor de VS is dit jaar zo’n 6 procent economische groei voorspeld, voor China zelfs 8 procent. Dat zijn percentages die in decennia niet zijn voorgekomen. Dan mag je er gerust van uitgaan dat de vraag naar grondstoffen groot zal blijven en dus ook dat de spullen die fabrikanten daarvan produceren in prijs omhooggaan.”

Sommige economen verwachten dat de werkloosheid zal toenemen als overheden en centrale banken hun steunpakketten straks afbouwen. Als mensen minder te besteden hebben, neemt de inflatie weer af. Mujagić behoort tot de groep economen die inschat dat die overheden en centrale banken dat afbouwen voorlopig niet aandurven, vanwege het risico om economische groei te fnuiken. En dus, zegt hij, kon dit weleens het begin zijn van een nieuwe trend. Eén van minder lage rentestanden dan in de afgelopen twee jaar.

Lees ook:

Duurzame staatsobligaties zijn erg populair in Nederland

De populariteit van duurzame staatsobligaties blijkt zo groot, dat een nieuw kabinet de klimaatambities nog wel kan verhogen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden