Handelsfinanciering

Is er een exodus van banken uit de grondstoffenwereld?

Beeld AP

Zullen andere banken zich terugtrekken uit de grondstoffenhandel, nu wereldwijde zwaargewichten als ABN Amro en BNP Paribas dat ook doen?

Mag het nou een trend heten, of niet? Zullen banken zich een voor een terugtrekken uit de handel in olie, metalen, landbouwproducten en andere grondstoffen? Feit is dat wereldspeler ABN Amro die bladzijde twee weken geleden definitief omsloeg. En dat ook een andere gigant in de grondstoffenhandel, de Franse bank BNP Paribas, onlangs besloot te stoppen met deze handelsfinanciering in Europa, het Midden-Oosten en Afrika.

Beide banken hebben dan ook aardig wat wonden te likken uit hun avonturen in die sector. Door fraudegevallen en de crisis komt veel geld nooit meer terug, de afschrijvingen op bedrijfsleningen zijn niet misselijk. Dan ging er bijvoorbeeld een frauderende oliehandelaar uit Singapore failliet, waardoor ABN honderden miljoenen euro’s zag verdampen. BNP kampte onder meer met een kwakkelende koffiehandelaar in de Verenigde Staten, en moet ook nog maar afwachten of hij geld terugkrijgt van een omgevallen rijsthandelaar uit Dubai.

Dat zijn een paar grote voorbeelden. Er zijn ook kleinere handelaren die nat gaan in de coronacrisis, of anders wel vanwege de gigantisch hard gedaalde olieprijzen van eerder dit jaar. De landbouw is met haar afhankelijkheid van de oogst altijd al met risico’s omgeven. En valt één producent om, dan zit een heel speelveld aan tussenpersonen en transportbedrijven ook meteen in zwaar weer.

Strengere regels voor kapitaalbuffers

Wat voor banken niet meehelpt bij de overweging om geld uit te lenen aan grondstoffenhandelaren, is dat er de komende jaren strengere regels komen voor hoeveel kapitaalbuffers banken moeten aanhouden als zij die leningen verstrekken. Daar ziet de Bank voor Internationale Betalingen op toe, een soort koepel van centrale banken. Door minder uit te lenen in risicosectoren, spelen commerciële banken kapitaal vrij om aan andere sectoren of markten uit te lenen.

In Singapore, of eigenlijk in heel Azië, of eigenlijk in alle landen buiten Noord-West Europa, kunnen handelaren in elk geval niet meer bij ABN Amro aankloppen. Die bank zat al vanaf 1826 in Azië, in Jakarta om precies te zijn. BNP Paribas was ook een wereldwijde hoeksteen; de Financial Times betitelt de Parijse instelling zelfs als medeverantwoordelijk voor de opbloei van de hele internationale oliehandel.

Nu is de vraag of andere kredietverstrekkers zullen volgen. Bronnen uit de industrie van persbureau Reuters zeggen van wel. Sterker, ze zeggen dat sommige instellingen al een deel van hun kredietlijnen hebben bevroren. Ook beleggers met aandelen in ABN leken diens afscheid van de bulkhandel toe te juichen – de koers van ABN-aandelen schoot de dag van de bekendmaking met 7 procent omhoog.

Financiering vinden is een potentieel probleem

Toch betekent dat laatste niet per se dat analisten en beleggers denken dat het in het algeméén beter is voor een bank om zich uit de grondstoffen terug te trekken. Dat kan ook specifiek voor ABN gelden, bijvoorbeeld omdat die niet scherp genoeg keek naar de risico’s rond bepaalde klanten. En als de geleden verliezen meer aan ABN lagen dan aan de markt an sich, hoeft niet elke bank van naam er goed aan te doen om uit die wereld te stappen.

Dat laatste vindt ook Ton Schurink, eigenaar van adviesbureau CFT in Genève en voormalig vicepresident van internationaal handelaar Cargill. “Ik zou daarom ook niet per se een trend spreken onder banken. De grondstofhandel zelf is natuurlijk ook niet veel veranderd de laatste tijd.”

Net als andere insiders verwacht Schurink dat het vooral voor kleinere handelaren moeilijker zal worden om financiering te vinden, nu zowel ABN en BNP daar niet of in elk geval veel minder in voorzien. “Dat is voor hen wel een potentieel probleem.”

De overgebleven banken kunnen voor meer veilige investeringen en lage risico’s gaan kiezen, en om die reden meer in zee gaan met de grote jongens. Trafigura, Vitol, Glencore, dat soort giganten. Kleinere handelaren zijn in dat geval meer aangewezen op kleinere banken, en moeten misschien ook wel meer betalen voor de diensten daarvan.

Lees ook:

In Nederland valt de schade voor ABN Amro wel mee

Een paar grote klanten bezorgen ABN Amro grote verliezen. Maar in Nederland valt de coronaschade voor de bank wel mee.  

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden