Stroom

Investeringen in schone energie trekken aan, maar het gebruik van steenkool is hardnekkig

In de Indiase stad Ahmedabad zit een werker boven op een truck die met steenkolen wordt volgeladen. Beeld Reuters
In de Indiase stad Ahmedabad zit een werker boven op een truck die met steenkolen wordt volgeladen.Beeld Reuters

China en India steken dit jaar 80 miljard dollar in de steenkolenindustrie. Met de huidige recordprijzen is de markt nog altijd aantrekkelijk voor mijnbouwers.

Hans Nauta

“Eindelijk”, verzucht het Internationaal Energie Agentschap (IEA), “beginnen de investeringen in schone energie aan te trekken. Dit jaar komen ze naar verwachting uit op 1400 miljard dollar. “Dat is een belangrijke stap in de juiste richting”, zegt het energie-instituut uit Parijs in het rapport World Energy Investment 2022. Ook al is het nog niet genoeg om aan de afspraken van het klimaatakkoord van Parijs te voldoen.

Dat verdrag is in 2015 ondertekend. In de vijf daaropvolgende jaren stegen de investeringen in schone energie – zon, wind, elektrische auto’s – gemiddeld met 2 procent per jaar. Dat viel tegen.

Maar nu komt de groei erin, zegt IEA. In totaal stijgen de investeringen in de energiesector dit jaar met 8 procent tot 2400 miljard dollar. Driekwart van die groei komt voor de rekening van hernieuwbare energie. Een nuancering is dat de helft van de groei het gevolg is van prijsstijgingen.

China is koploper schone energie

Vorig jaar stak China het meeste geld in schone energie: 380 miljard dollar. De Europese Unie volgde met 260 miljard dollar en de Verenigde Staten met 215 miljard. Enorme bedragen.

Tegelijkertijd stimuleren de energiecrisis en de oorlog in Oekraïne investeringen in fossiele brandstoffen. Zoals oliebedrijven binnenlopen dankzij de hoge olieprijzen, zo weten ook steenkolenproducenten niet wat ze meemaken. Sinds november vorig jaar is de prijs van een ton steenkool opgelopen van 100 naar 400 dollar.

Wereldwijd groeien de investeringen in steenkool dit jaar met 10 procent tot 115 miljard dollar, verwacht IEA, en dat is in strijd met de belofte van de Glasgow-klimaattop om kolen af te bouwen. Met opgeteld 80 miljard dollar zijn China en India goed voor het merendeel.

India gaat flink investeren in kolen

Staatsbedrijf Coal India gaat flink investeren in mijnen, kolenwasserijen en treinrails. Ook zijn er nieuwe vergunningen geveild aan commerciële uitbaters van steenkolenmijnen. India wil de productie opvoeren om minder afhankelijk te zijn van dure import.

Voordat Europa in een energiecrisis belandde, had China al last van stroomproblemen, waardoor fabrieken stilvielen. Als gevolg daarvan heeft China vorig jaar ook al 10 procent meer in de kolenindustrie geïnvesteerd dan in 2020. China is goed voor de helft van de wereldwijde kolenproductie.

Er verandert wel iets in de markt, signaleert IEA. Neem Australië. De prijs van steenkool was een goede voorspeller van nieuwe investeringen in het volgende jaar. Voor elke prijsstijging van 10 dollar per ton steenkolen kwam er een jaar later 1,5 miljard dollar aan investeringen bij. Die vuistregel klopt niet langer. Australië investeert dit jaar geen 13,5 miljard dollar in kolen, zoals je zou verwachten, maar de helft.

Dat komt door strengere regels. Verder zijn mijnbouwbedrijven minder geneigd om nieuwe projecten te beginnen dan voorheen. Op termijn ziet de markt er minder goed uit voor ze. Mijnbouwers gebruiken hun inkomsten nu om schulden af te lossen of om nieuwe activiteiten te beginnen.

De grootste, beursgenoteerde mijnbouwbedrijven zijn bezig om kolenmijnen te verkopen. Dat geldt bijvoorbeeld voor het Britse bedrijf Anglo American in Zuid-Afrika, het Braziliaanse bedrijf Vale in Mozambique en het Australische BHP in Colombia. Een nadeel is dat de kleinere private bedrijven die de tent overnemen zich minder hoeven aan te trekken van kritische aandeelhouders die aan het klimaat denken.

Lees ook:

Nederland wil af van miljardenclaims fossiele energiebedrijven

Dankzij een internationaal energieverdrag kunnen fossiele-energiebedrijven Nederland aanklagen bij een speciaal tribunaal. De Tweede Kamer wil daarvan af.

Of de kolencentrales echt voluit gaan branden, is onzeker

Energiebedrijven zijn er niet klaar voor om voluit aan te gaan. Terwijl dat wel de opdracht is van minister Jetten (klimaat).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden