Illegale kap

Investeerders keren Brazilië de rug toe uit onvrede over ontbossing Amazonegebied

Een verwoest deel van het Amazone-regenwoud.Beeld AFP

Buitenlandse investeerders dreigen zich uit Brazilië terug te trekken omdat ze kritiek hebben op de ontbossing in het Amazonegebied. Ze eisen dat de regering in actie komt.

“We hebben de meest rigide wetgeving om het bos te beschermen ter wereld”, verzucht Bartolomeu Braz, voorzitter van Aprosoja, de vereniging van sojaboeren in Brazilië. Hij en zijn collega’s voelen zich aangevallen door de kritiek van buitenlandse investeerders op de Braziliaanse landbouw in het Amazonegebied en de dreigementen om Braziliaanse landbouwproducten uit dat gebied te weren.

Maar het probleem is de illegale kap, benadrukt hij. “Wij moeten 20 procent van het bos op ons grondgebied laten staan, en in de Amazone zelfs 80 procent.” Braz heeft geen goed woord over voor de natuurbeschermingsorganisaties die volgens hem foute informatie over ontbossing verstrekken. “Maar ik maak me geen zorgen, want ik heb zelfs mijn oogst van volgend jaar al verkocht. We boren nieuwe markten aan als India en Indonesië.”

Natalie Understell, expert op het gebied van duurzame ontwikkeling, waarschuwt dat de landbouwsector, die zich nu nog sterk voelt door de grote vraag en goede prijzen, op de langere termijn getroffen kan worden door hogere eisen die de handelsketen kan gaan stellen. De Banco Central liet een paar maanden geleden weten dat het aandeel van buitenlandse investeerders in papieren van de Braziliaanse staatsschuld was gezakt tot 9,36 procent, het laagste in tien jaar.

Geloofwaardige resultaten

Europese investeringsfondsen hebben in een brief gedreigd zich uit Brazilië terug te trekken als de regering niet in actie komt voor het Amazonegebied. Understell: “Alleen als Brazilië geloofwaardige resultaten laat zien om ontbossing en branden tegen te gaan, zullen investeerders terugkeren. We zien het bij de Ferrogrão (een treinverbinding in de Amazone voor het vervoer van met name soja van het woud naar de havens, red.). Buitenlandse investeerders schrikken terug voor deelname in dat project om de wijze waarop Brazilië met de Amazone omgaat.”

De Duitse ambassadeur Heiko Thoms zei het na een driedaagse reis door de Amazone begin deze maand zonder omwegen tegen het medium Deutsche Welle: “De Braziliaanse regering moet concrete maatregelen nemen voor de bescherming van de Amazone, met een tijdpad en streefgetallen.” Samen met Noorwegen stopte Duitsland tot vorig jaar zo’n 3 miljard euro in het Amazonefonds, dat bedoeld is om ontbossing te voorkomen, onder meer door werkgelegenheidsprojecten. Dat fonds is nu bevroren.

Gedeputeerde Alessandro Molon van de centrum-linkse PSB is bezorgd over het beleid van de Braziliaanse regering. Mede door de ontbossing regent het steeds minder in het zuiden en centrum van Brazilië, waar veel sojaplantages zijn gevestigd. “Ook de landbouw zelf zal worden getroffen door het gewijzigde patroon van de regens.” Boer Braz heeft dit jaar ook reikhalzend uitgekeken naar regen om zijn nieuwe soja te kunnen planten.

Investeren in duurzame exploitatie

De agrolobby is echter sterk in het Braziliaanse  congres en steunt de regering in haar beleid, stelt Molon. “Maar we zien dat het besef in de maatschappij sterker wordt dat we moeten investeren in duurzame exploitatie van het Amazonegebied.” Ook een deel van de agrarische sector is inmiddels om, merkt hij op. “Het is te hopen dat dit groeiende bewustzijn kan leiden tot een efficiëntere wetgeving om het bos te beschermen.”

Nu Joe Biden president van de Verenigde Staten wordt, vrezen politici dat buitenlandse investeerders nog lastiger gaan doen. Biden wil 20 miljard dollar investeren om de Amazone te beschermen en op die manier de CO2-uitstoot te beteugelen. De bomen houden immers de koolstofdioxide vast. Maar hij heeft met maatregelen gedreigd als Brazilië weigert zich daar iets van aan te trekken.

Gedeputeerde Molon is dan ook bevreesd voor nog meer vertrekkende investeerders als er niets verandert. “Wij hebben al een wetsvoorstel ingediend dat milieumaatregelen als dringend aanmerkt en dat het verplicht stelt om voor 2050 de emissie van CO2 te neutraliseren.” Volgens hem zijn de toekomstige generaties de grootste verliezers. “Elk jaar dat we groene vernieuwing uitstellen, lopen we technologisch gezien een achterstand op.”

Lees ook:

Banken steken miljarden in problematische sojahandel

Banken doen als financier van de soja-industrie te weinig tegen ontbossing, stelt de Eerlijke Geldwijzer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden