CPB

In veel economische scenario’s groeit de economie volgend jaar weer

Heel wat sectoren liggen stil door de coronacrisis, onder andere de sierteeltsector. Beeld ANP

De economie gaat door een diep dal. Maar volgend jaar is er mogelijk weer groei.

Het Centraal Planbureau (CPB) voorziet dit jaar een economische recessie. De economische krimp komt volgens deze veronderstelling uit tussen 1,2 procent in het optimistische scenario en 7,7 procent in het pessimistische toekomstplaatje. In drie van de vier scenario’s is de neergang dieper dan tijdens de kredietcrisis van 2008 en 2009.

Maar in de meeste toekomstplaatjes van het CPB is er volgend jaar al herstel. Dan groeit de economie weer 2 tot 3,5 procent en alleen in het meest zwarte script, waarbij de beperkende maatregelen tegen het coronavirus nog een jaar blijven bestaan, houdt de recessie volgend jaar aan.

Korrel zout

Al deze cijfers moeten met een flinke korrel zout worden genomen. Het CPB weet het ook niet precies. Daarom heeft het planbureau het over mogelijke scenario’s en niet over een voorspelling of een raming. Er zijn nog heel veel onzekerheden, zegt CPB-directeur Pieter Hasekamp.

Duidelijk is wel dat niet alleen de verspreiding van corona afhangt van het gedrag van de bevolking, maar ook de ontwikkeling van de economische crisis. Als het lukt om anderhalve meter afstand van elkaar te houden en hygiënemaatregelen in acht te nemen, kunnen de beperkende maatregelen eerder worden versoepeld en krijgt ook de economie meer lucht. In alle economische scenario’s van het CPB is de economie afhankelijk van de ontwikkeling van het virus en de bewegingsvrijheid van de burgers.

Crisis of recessie

De belangrijkste vraag voor economen is momenteel of de economie in een diepe, korte crisis terecht komt of in een slepende recessie. Een antwoord is onmogelijk te geven, maar het CPB schetst wel meer scenario’s met een kort dal dan met een lange periode van ellende. Over de mate van waarschijnlijkheid van de scenario’s doet het CPB geen uitspraak. De scenario’s dienen om ‘de grootte van de impact’ inzichtelijk te maken en om te laten zien waar de onzekerheden zitten. In juni komt het CPB met een echte raming van de economische ontwikkeling.

“De schets die wij hebben gemaakt is geen verwachting, maar wel een veronderstelling”, zegt Hasekamp. “Nederland is vanaf 1 maart volop in een crisis geraakt. De productie gaat flink naar beneden en wij denken dat die later weer opveert, maar de vraag is wanneer. Het wordt zwaar en hoe lang het duurt, weten we niet zeker. Hele sectoren liggen op hun gat. Je ziet het in de horeca natuurlijk, maar ook bijvoorbeeld in de sierteelt, bij de organisatie van evenementen en in de cultuursector.”

Asymmetrische crisis

Hasekamp noemt de crisis ‘asymmetrisch’. Hier en daar valt de productie stil, op andere plaatsten wordt doorgewerkt. Er kan zelfs groei zijn, bijvoorbeeld bij online winkels. Maar als de problemen langer duren is de vraag wat het effect is voor de sectoren die nu nog vooruit kunnen. Worden consumenten onzeker en stoppen zij met kopen? Ook de onzekere ontwikkeling in het buitenland speelt een rol. Zijn er genoeg onderdelen en wanneer komt het transport op gang? Hasekamp: “Dit is nog niet eerder vertoond. Geen mens kan zeggen wanneer dit voorbij is.”

De werkloosheid loopt in het lichtste scenario slechts beperkt op naar 4 procent dit jaar, maar stijgt in het zwaarste scenario tot 9,4 procent in 2021. Nu is 3 procent van de beroepsbevolking werkloos. CPB-directeur Pieter Hasekamp zegt daarover: “Het overheidsbeleid is erop gericht om ontslagen en faillissementen te beperken. Dat voorkomt een neerwaartse spiraal en blijvende economische schade. Toch kan de overheid de klap hooguit deels opvangen. Naarmate de crisis langer aanhoudt zal de economische schade groter zijn.”

Over de overheidsfinanciën heeft het CPB de minste zorgen. “We kunnen dit hebben. Dat is het goede nieuws”, stelt Hasekamp. Ook in het meest pessimistische scenario kan de overheid de extra uitgaven bij het gebrek aan belastinginkomsten volhouden, meent het CPB. De staatsschuld is nu 48,8 procent van het bruto binnenlands product (bbp). In het zwaarste scenario komt dit percentage in 2021 uit op 73,6. Dat is geen gevarenzone, aldus het CPB.

Lees ook:

Bedrijven hebben geld nodig, en dat moet heel snel

Het kabinet trekt tientallen miljarden uit voor bedrijven en hoopt dat het geld op tijd komt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden