Uber

In Californië is de Uber-chauffeur voortaan werknemer in plaats van freelancer

Een koerier van de maaltijdbezorgdienst van Uber aan het werk in Londen. REUTERS/Neil Hall/File Photo Beeld REUTERS

Bedrijven achter apps als taxidienst Uber en maaltijdbezorger Deliveroo zien hun chauffeurs en bezorgers als freelancers. Maar die kijk op de zaak verliest nu verder terrein met een nieuwe wet in nota bene liberaal Californië.

Het lijkt op een gebed zonder end: is iemand die werk verricht voor een platform als Uber een werknemer of eerder een zelfstandige? Het zorgt wereldwijd voor ophef en verdeeldheid, maar in Californië zijn ze er nu uit. De Senaat van de Amerikaanse staat aan de westkust nam woensdag een wet aan die bepaalt dat bedrijven achter taxi-apps als Uber hun chauffeurs moeten behandelen als werknemers. Tot nu toe laten app-diensten zoals ook Lyft en Deliveroo taxichauffeurs en maaltijdbezorgers enkel als freelancers werken.

“De Amerikaanse situatie is anders dan die in Europa, maar dit is een landmark voor de Amerikaanse economie”, zegt Koen Frenken, hoogleraar innovatiestudies aan Universiteit Utrecht. “Juist in de Verenigde Staten waren ze tot voor kort altijd juist heel liberaal in dit soort arbeidsconstructies, maar je ziet een duidelijke trend naar stevige regulering.”

Als de nieuwe wet in werking treedt, betekent dit voor mensen die in Californië klussen verrichten voor platforms als Uber dat ze onder meer recht hebben op een minimumloon en dat ze eventuele overuren voor-taan betaald krijgen. Vooral voor taxichauffeurs is dat fijn, omdat die vaak te maken hebben met wachttijden. Die wordt alleen in rekening gebracht als ze in dienst zijn bij een regulier taxibedrijf.

Dat uitgerekend de Senaat van Californië deze wet aanneemt, is van grote symbolische betekenis. Met het bekende Silicon Valley binnen de grenzen is het een typische tech-staat waar tal van bedrijven hun verdienmodel min of meer baseren op werken met freelancers. In Californië werken honderdduizenden mensen als zelfstandige via digitale platforms.

Behoefte aan helderheid

Frenken vraagt zich af in hoeverre de voorgenomen wet van invloed zal zijn op deze relatief jonge telg van de economie: “Het is afwachten wat bedrijven juridisch nog tegen het besluit van de Senaat kunnen doen. Ze zitten in de VS minder in een overlegmodus dan in Nederland.” Daarnaast betwijfelt de hoogleraar of zo’n nieuwe wet ook andere platforms dan Uber, Lyft of Deliveroo treft. Je kunt app-diensten immers niet allemaal over een kam scheren. “Een partij als Uber is veel extremer in het aansturen van zijn mensen. Digitale platforms voor diensten op het gebied van onderwijs en zorg werken anders. Daar kunnen aanbieders zelf hun klanten kiezen en de prijs bepalen, en werken ze dus meer als echte freelancers.”

De vraag hoe om te gaan met bedrijven die via apps klanten en medewerkers met elkaar in contact brengen – sociaal, juridisch en economisch – wordt wereldwijd gesteld en leidt voortdurend tot allerlei stakingen en rechtszaken. Daarbij trekken de Ubers en de Deliveroo’s van deze wereld de laatste tijd vaker aan het kortste eind. Zo bepaalde de op een na hoogste rechtbank van het Verenigd Koninkrijk vorig jaar ook al dat Uber-chauffeurs werknemers zijn. In ­Nederland besliste de rechter onlangs dat maaltijdbezorger Deliveroo nog ongeveer 640.000 euro aan achterstallige pensioenpremies moet afdragen aan zijn fietskoeriers.

Niet alleen medewerkers hebben behoefte aan helderheid over hun status op de arbeidsmarkt. Ook reguliere werkgevers zoals taxi- of horecabedrijven, die niet met freelancers werken, eisen duidelijkheid en vinden dat er sprake is van valse concurrentie sinds partijen als Uber zich op de markt hebben gestort.

Koen Frenken verwacht dat het nog wel even duurt voordat is uitgedokterd wat de beste oplossing is voor alle partijen: “Er zijn meerdere opties om kortdurende arbeid te behandelen. Misschien moeten consumenten wat meer voor hun diensten betalen ten gunste van degenen die hen de diensten levert.”

Lees ook:

We moeten de platformeconomie omarmen, maar hoe?

Ze zijn al een tijdje in opkomst en ze zullen niet verdwijnen. Maar de regels rond werk en inkomen zijn niet toegesneden op online platforms. Dat schept ‘nieuwe uitdagingen’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden