Woningmarkt

Huurders kunnen vaak slechts voor bepaalde tijd in een huis terecht. ‘Ze kennen hun rechten niet’

De Haagse wijk Moerwijk. Beeld ANP
De Haagse wijk Moerwijk.Beeld ANP

Tijdelijke huurcontracten zijn allang geen uitzondering meer. Veel eigenaren verhuren hun woningen voor slechts twee jaar.

Wie een woning in de particuliere huursector vindt, kan er lang niet altijd op rekenen daar ook voor langere tijd te kunnen wonen. In bijna de helft van de gevallen worden zulke huurwoningen aangeboden met een contract voor slechts twee jaar of zelfs korter. Daarna kan een huurder zomaar weer op straat komen te staan.

Dat blijkt uit onderzoek dat platform voor onderzoeksjournalistiek Investico uitvoerde in samenwerking met Trouw en De Groene Amsterdammer. Daarvoor werd een steekproef genomen uit het aanbod op de site Pararius, waar 65 procent van alle particuliere huurwoningen in de vrije sector wordt aangeboden. In 47 procent van dat aanbod gaat het om tijdelijke huurcontracten, bij 49 procent ligt een contract voor onbepaalde tijd klaar, voor de rest geldt: ‘in overleg’.

“Dit past in de trend dat de positie van huurders in Nederland steeds onzekerder wordt”, zegt Carla Huisman, die in oktober promoveerde op onderzoek naar tijdelijke huur. Vaste contracten zijn al niet meer de norm, ziet zij, een tijdelijk contract zal binnen afzienbare tijd eerder regel uitzondering zal zijn. “Het is een stille verschuiving.”

Doorstroming

Het aantal tijdelijke contracten heeft vooral een vlucht genomen nadat in 2016 de Wet doorstroming huurmarkt van kracht werd. Voor die tijd bestonden tijdelijke contracten ook al, maar alleen voor specifieke doelgroepen (zoals campuscontracten voor studenten) en in duidelijk omschreven omstandigheden, bijvoorbeeld om leegstand van sloopwoningen te voorkomen of via een anti-kraakovereenkomst. De wet uit 2016 maakte het voor het eerst mogelijk om voor elke woning elke huurder een tijdelijk contract aan te bieden. Dat blijkt nu dus op grote schaal te gebeuren.

De arbeidsmarkt is al heel flexibel, betoogde toenmalig minister van wonen Stef Blok destijds, en daar hoort een flexibeler huurmarkt bij. Hij verwachtte dat zijn wet de doorstroming van het ene segment van de woningmarkt naar het andere op gang zou brengen (bijvoorbeeld van huur naar koop) en dat mensen die snel een woning nodig hebben daardoor ‘een reële kans’ zouden krijgen. Ook dacht hij dat meer eigenaren een huis te huur zouden aanbieden als ze snel weer van de huurder af konden komen. Van die bedoelingen is niet veel terechtgekomen.

Tijdelijke huur moet wel een uitzondering blijven, schreef Blok aan de Tweede Kamer, en daarom beloofde hij te zullen volgen hoe het aantal tijdelijke contracten zich ontwikkelde. Daar is niets van terechtgekomen. Het Centraal Bureau voor de Statistiek zette weliswaar een ‘monitor tijdelijke huur’ op, maar erkent nu dat die ‘geen betrouwbaar beeld’ geeft. Ook Huisman kon voor haar promotieonderzoek geen goede cijfers vinden. Maar de aanwijzingen dat dit een trend is stapelen zich op.

Afschaffing

De steekproef op de huurwoningsite Pararius levert nu een overduidelijke aanwijzing op dat tijdelijke huur bepaald geen uitzondering meer is. Dat geldt voor zowel de grote steden als de rest van het land. De wet van Blok leidt tot meer bewonerswisselingen, en vaak gaat dat gepaard met een stevige huurverhoging: volgens CBS-cijfers is de huurstijging bij een wisseling vier keer zo groot als voor zittende huurders.

In een derde van de tijdelijke contracten die via Pararius te vinden zijn, is trouwens ook een termijn opgenomen dat de huurder minimaal moet blijven wonen in het aangeboden huis. Dat is in strijd met de wet. Carla Huisman is daar niet verbaasd over. “Veel huurders kennen het huurrecht niet”, zegt ze. “En de regels worden ook slecht gehandhaafd.”

Het ministerie van binnenlandse zaken laat weten dat de wet volgend jaar wordt geëvalueerd. PvdA en GroenLinks pleitten vorige week alvast voor afschaffing van tijdelijke contracten.

Lees ook:

Er vindt een stille verschuiving plaats die de zekerheid van huurders ondergraaft

Ooit bood een huurhuis de bewoner bijna net zoveel zekerheid als een koopwoning. Maar dat verandert, vooral door de opkomst van tijdelijke contracten.

Woningzoekers zitten klem: ‘Er is gewoon helemaal niets’

Ze zwerven niet bij honderdduizenden over de straat, al die Nederlanders die op zoek zijn naar een huis. Maar nijpend is hun situatie vaak wel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden