Particuliere beleggers

Huishoudens krijgen het met miljardenverliezen hard om de oren op de aandelenbeurs

Interieur van de Amsterdamse beurs op Beursplein 5. Beeld ANP
Interieur van de Amsterdamse beurs op Beursplein 5.Beeld ANP

Kleine beleggers hebben miljardenverliezen moeten incasseren op de aandelenbeurs. Vreemd genoeg blijven ze wel aandelen bijkopen.

Dirk Waterval

De Russische invasie, hoge rentestanden en inflatie, het zat de particuliere belegger niet mee in de eerste helft van dit jaar. Nadat Nederlandse huishoudens in het eerste kwartaal al 2,9 miljard euro hadden verloren op de aandelenbeurs, komt daar nu in het tweede kwartaal nog eens een verlies van liefst 6,7 miljard euro bij.

Zo’n grote terugval heeft De Nederlandsche Bank (DNB), die hier cijfers over bijhoudt, maar één keer eerder gemeten: tijdens de chaotische begindagen van de coronacrisis. Toen verdampte er in één kwartaal 9 miljard euro.

De verschillen met toen en nu zijn groot. Destijds veerden de aandelenkoersen pijlsnel op doordat centrale banken als de Europese Centrale Bank en de Amerikaanse Federal Reserve ongekend veel schuldpapier van overheden en bedrijven opkochten om op die manier geld in de economie te pompen. In combinatie met de extreem lage rente van destijds zorgde dat voor beursrecords, ondanks dat de wereld constant in en uit lockdowns ging.

Snel rijk?

Wie toen instapte kon snel rijk worden. Die vlieger gaat nu waarschijnlijk niet op. Door het na-ijlen van de pandemie en de oorlog in Oekraïne is de inflatie gigantisch opgelopen, en daardoor zijn de centrale banken compleet van koers veranderd. Staats- en bedrijfsleningen kopen ze niet meer op, en ook de beleidsrentes gaan in grote stappen omhoog. Dat is funest voor wie in aandelen belegt.

Door de terugval is de waarde van het totale aandelenbezit van huishoudens nu met 54,1 miljard euro terug op het niveau van begin 2021. Alle recordwinsten van vorig jaar zijn in de eerste helft van dit jaar dus weer tenietgedaan.

Shell in de uitverkoop

Wat opvalt aan de cijfers van DNB is dat particulieren weer zijn begonnen met aandelen bijkopen, nadat zij tijdens het eerste kwartaal juist aandelen van de hand hadden gedaan. In de maanden april, mei en juni hebben Nederlanders voor 874 miljoen euro aan aandelen bijgekocht, iets waarvoor DNB verder geen verklaring levert. Mogelijk verwachten zij dat het tij nog gaat keren.

Net zo opvallend is een van de weinige uitzonderingen op dat bijkopen van aandelen. Nederlandse huishoudens besloten om juist hun aandelen in oliebedrijf Shell van de hand te doen in het tweede kwartaal. Shell is traditiegetrouw het bedrijf waar Nederlanders het meest in beleggen, en het tweede kwartaal was achteraf goed voor een recordwinst dankzij de hoge olie- en gasprijzen.

En toch verkochten particuliere beleggers opgeteld voor 260 miljoen euro aan Shell-aandelen, meldt DNB. Naar een reden is het gissen. “Het kan zijn dat mensen de winst uit het eerste kwartaal hebben gepakt en daarna zijn opgestapt”, geeft beursanalist Corné van Zeijl van vermogensbeheerder Actiam als mogelijke verklaring. “Maar het kan ook zijn dat beleggers zich terugtrekken omdat ze duurzamer willen beleggen. Of misschien zelfs omdat Shell geen Nederlands bedrijf meer is, na de verhuizing naar Londen. Iedereen kan een andere beweegreden voor hebben voor verkoop.”

Fossiele bedrijven onder druk

Meer in het algemeen ziet Van Zeijl wel dat fossiele bedrijven onder druk staan op de beurs. Grote institutionele beleggers als pensioenfonds ABP trekken hun handen ervan af. Dat straalt misschien ook af op particuliere beleggers, zegt Van Zeijl.

Volgens de Autoriteit Financiële Markten beleggen in totaal zo’n 1,9 miljoen huishoudens. Naast aandelen beleggen zij ook in beleggingsfondsen en obligaties, en hadden zo in totaal voor 159 miljard euro uitstaan in het tweede kwartaal. Daar zit nog niet eens het geld in dat mensen door hun pensioenfonds of verzekeraar laten beleggen.

Lees ook:

De tijd van flinke groei lijkt voorbij, na een roerige beursweek

De aandelenkoersen zijn aan het dalen. De vooruitzichten voor veel bedrijven zijn niet erg gunstig.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden