Bubbel

Hoge inflatie en lage rente verleiden beleggers tot steeds riskantere avonturen, waarschuwt ECB

Een handelaar op de effectenbeurs in New York. Door de lage rente zoeken beleggers een hoger rendement onder meer in aandelen.  Beeld AFP
Een handelaar op de effectenbeurs in New York. Door de lage rente zoeken beleggers een hoger rendement onder meer in aandelen.Beeld AFP

Door een combinatie van lage rente en hoge inflatie zoeken beleggers steeds meer risico’s op, met hoge aandelen- en huizenprijzen als gevolg.

Dirk Waterval

Alsof de bubbels op de aandelen- en huizenmarkt nog niet groot genoeg waren, hoor je ze haast zuchten in Frankfurt. Daar zetelt de Europese Centrale Bank, die woensdag in een nieuw rapport haar zorgen uit over de hard stijgende prijzen op de beurs en in het vastgoed.

Aandelen zijn op de keper beschouwd alleen maar duurder geworden tijdens de crisis, op een onstuimig en paniekerig begin in het voorjaar van 2020 na. Ook de gemiddelde woning is fors in prijs gestegen. Nederland is daar in Europa, met de constant nieuwe records op de AEX en op de huizenmarkt, een goed voorbeeld van.

De centrale bank wil ons behoeden voor het moment dat de prijzen alsnog een keer instorten. Het knappen van zulke bubbels kan immers voor schrikreacties zorgen bij beleggers, die hun bezit dan snel verkopen. Zo’n vicieuze cirkel mondt in het ergste geval uit in een financiële crisis.

Sparen loont niet

Zo ver is het natuurlijk nog lang niet, maar op dit moment zijn er wel wat factoren die de zeepbellen verder opblazen. Denk dan vooral aan de zeer lage rente, waardoor het niet meer zoveel loont om te sparen of om staatsobligaties op te kopen. Door die lage rente zoeken beleggers hun rendement dan in aandelen, private equity (buiten de beurs om investeren), en vastgoed.

Door de toeloop van beleggers in deze markten stijgen de prijzen daar, en dat gebeurt al een paar jaar. Nu is daar de afgelopen maanden nog iets bijgekomen: de snel gestegen inflatie. Niet alleen levert sparen zonder rente niets op, door de inflatie verdampt je geld zelfs als je het wegzet op de bank of in obligaties.

De ‘reële rente’, de gewone rentestand minus inflatie, staat in veel westerse landen ver onder de nul procent. Daardoor worden beleggers, haast meer dan ooit, richting de aandelenmarkt gedreven. Volgens de ECB zijn de aandelen- en huizenmarkten dan ook meer ‘vatbaar voor een correctie’ - oftewel: een plotsklapse daling van de prijzen doordat ze nu zo onnatuurlijk hoog zouden staan.

Recordinflatie

De inflatie blijft ondertussen records breken. Woensdag was het bijvoorbeeld de beurt aan het Verenigd Koninkrijk, dat in oktober een geldontwaarding meemaakte van 4,2 procent op jaarbasis. Dit is in tien jaar niet zo hoog geweest, en analisten hadden ‘slechts’ op 3,9 procent gerekend.

Andrew Bailey, de baas van de centrale bank (Bank of England, BoE), zei maandag nog ‘zeer ongerust’ te zijn over de hoge inflatie. De verwachting is dat de BoE in december een renteverhoging gaat doorvoeren om de economie wat af te remmen, en daarmee de hard stijgende consumentenprijzen te beteugelen.

Een week eerder sloegen analisten in de Verenigde Staten achterover van hoe hard het daar momenteel gaat. Maar liefst 6,2 procent waren de consumentenprijzen daar in één jaar omhoog gegaan. Prompt schoot de goudprijs even omhoog, vanwege alle beleggers die zich wilden indekken tegen de lage reële rente die de inflatie tot gevolg heeft.

In de Eurozone gaat het momenteel om 4,1 procent op jaarbasis. Vooral de geëxplodeerde energieprijzen stuwen de gemiddelde prijsindex omhoog (met 2,21 procent, meer dan de helft van het totale inflatiecijfer).

Nog geen renteverhoging

Ook Corné van Zeijl, beursanalist bij vermogensbeheerder Actiam, ziet dat beleggers door die hoge inflatie nu extra in aandelen gaan zitten. “Maar ook in cryptomunten bijvoorbeeld”, zegt hij. Hij vindt het wel opmerkelijk dat de Europese Centrale Bank waarschuwt voor bubbels in die markten. “Ik denk dan altijd: je bent die bubbels als centrale bank zelf aan het creëren door met jouw beleid de rente zo laag te houden.”

Het komende jaar zit een renteverhoging er waarschijnlijk inderdaad nog niet in, bevestigde de ECB-president afgelopen maandag. Wel zal de centrale bank naar verwachting haar noodsteunprogramma gaan afbouwen. Dat zou met name de rente voor langer lopende leningen wat omhoog zetten.

Lees ook:

Lage spaarrente drijft mensen naar de aandelenmarkt

De aandelenmarkt is drukker dan ooit, met een grote groep Nederlanders die tijdens corona aan het beleggen slaat.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden