Ammoniakproductie

Hoge gasprijs brengt kunstmestfabrieken in de problemen: ‘Dit is extreem’

In het Zeeuwse Sluiskil staan 14 fabrieken van kunstmestfabrikant Yara. Een van de ammoniakfabrieken is tijdelijk stilgelegd, om het gasverbruik te verminderen.  Beeld Hollandse Hoogte / Siebe Swart luchtfotografie
In het Zeeuwse Sluiskil staan 14 fabrieken van kunstmestfabrikant Yara. Een van de ammoniakfabrieken is tijdelijk stilgelegd, om het gasverbruik te verminderen.Beeld Hollandse Hoogte / Siebe Swart luchtfotografie

De extreem hoge gasprijs brengt bedrijven in de problemen. In Zeeland heeft kunstmestfabrikant Yara een fabriek dichtgegooid om gas te besparen.

Barbara Vollebregt

Als een bijna gedoofde sigaret, zo staat de kleine ammoniakfabriek van kunstmestfabrikant Yara in Sluiskil erbij. Eerder deze week werd de fabriek gesloten vanwege de extreem hoge gasprijzen.

De ammoniakfabriek staat tussen dertien andere fabrieken op het Zeeuwse bedrijventerrein van Yara. Samen verbruiken ze jaarlijks ongeveer net zoveel gas als 1,3 miljoen Nederlandse huishoudens. Het gas wordt gebruikt om ammoniak te maken, ammoniak is het basisingrediënt voor allerlei soorten kunstmest.

Normaal sluiten de fabrieken alleen tijdens een onderhoudsstop, een grondige controle en opknapbeurt die afhankelijk van de fabriek eens in de drie of zes jaar plaatsvindt. Het toeval wil dat die onderhoudsstop de komende weken op de planning staat. “Dan produceren we sowieso altijd wat minder, dat komt nu wel goed uit”, zegt woordvoerder Gijsbrecht Gunter van Yara.

De laatste twee weken is de gasprijs als een raket omhooggeschoten naar meer dan 90 euro per Megawattuur (MWh). Door de relatief kleine gasvoorraden in de wereld en speculatie op de markt lijkt het prijsplafond ook nog niet in zicht. De productie van kunstmest kan met de huidige gasprijs niet altijd uit. Yara koopt gas in op de spotmarkt, dat wil zeggen tegen de dagkoers. Dat maakt het bedrijf kwetsbaar voor prijsstijgingen.

Laag pitje

“De gasprijs beslaat driekwart van onze productiekosten. Vorig jaar kochten we nog gas in voor 4 euro per MWh. Vorige week moesten we ruim 80 euro per MWh betalen. Dat zet het rendement zwaar onder druk”, zegt Gunter. In Sluiskil draaien de drie ammoniakfabrieken daarom al een tijdje op een laag pitje, sinds deze week is ervoor gekozen om de kleinste fabriek te sluiten, zodat de twee grotere fabrieken weer op volle toeren kunnen draaien.

Ook andere Europese vestigingen van Yara – met een moederbedrijf in Noorwegen – hebben de opdracht gekregen om de productie van ammoniak uit aardgas samen met 40 procent te verminderen. De ammoniak die het bedrijf nodig heeft voor de productie van kunstmest wordt nu deels ingekocht, met name bij vestigingen van het eigen concern buiten Europa, waar de gasprijs niet zo hoog is.

Yara stuurt geen personeel naar huis. Voor de ruim 700 vaste medewerkers, en 200 aannemers (ingehuurde bedrijven) is er volgens Gunter nog genoeg te doen. “Het sluiten van een fabriek betekent niet per se minder werk. Het stilleggen duurt een paar dagen, het opnieuw opstarten ook”, zegt hij. “Bovendien is er nog zat werk te doen in de overige fabrieken en ook de aankomende onderhoudsstop is arbeidsintensief, daarvoor hebben we soms wel duizend extra mensen nodig.”

Lees ook:

De forse stijging van de energieprijzen leidt ertoe dat energieleveranciers massaal eerdere aanbiedingen intrekken.

Waar consumenten normaal gesproken uit wel negentig aanbiedingen van energieleveranciers kunnen kiezen, zijn dit er nu minder dan dertig.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden