Thuiswerken

Hoe ziet het nieuwe ‘werknormaal’ eruit?

Medewerkers van online supermarkt Picnic op kantoor. Het advies om thuis te werken is vervallen.  Beeld Jeroen Jumelet, ANP
Medewerkers van online supermarkt Picnic op kantoor. Het advies om thuis te werken is vervallen.Beeld Jeroen Jumelet, ANP

De meeste coronamaatregelen zijn inmiddels passé. Mag een werkgever zijn mensen nu verplichten om weer fulltime naar kantoor te komen?

Eline Crijns

Nu het thuiswerkadvies van de overheid is opgeheven, is een overgangssituatie ontstaan. Het adagium lijkt: terug naar kantoor, maar niet dagelijks. Hoe dat handen en voeten moet krijgen, is niet alleen onderwerp van overleg in de directiekamers, maar ook bij de koffieautomaat. Wat zijn de (on)mogelijkheden? Vier vragen.

Als een werknemer een deel van de werkweek wil thuiswerken, heeft hij daar dan recht op?

Nee, het hangt af van de welwillendheid van de baas. De Wet flexibel werken maakt het mogelijk om als werknemer een verzoek te doen voor aanpassing van je arbeidsplaats. Maar in de praktijk kan de werkgever dat makkelijk naast zich neerleggen, omdat hij geen zwaarwegende bedrijfsbelangen hoeft te geven als motivatie voor een afwijzing. Het wetsvoorstel ‘Werken waar je wilt’ van D66 en GroenLinks zou daar verandering in moeten brengen en de positie van de werknemer om thuis te mogen werken, verstevigen.

Als de werkgever wil dat medewerkers voortaan een dag thuiswerken, mag hij ze daartoe dan verplichten?

“Dat hangt af van wat er in het arbeidscontract staat”, zegt Pascal Besselink, arbeidsrechtadvocaat bij DAS. “Als de standplaats genoemd wordt in het contact, is die werkplek het uitgangspunt. Of die makkelijk aangepast kan worden door de werkgever, hangt ervan af of er iets opgenomen is over de mogelijkheid tot standplaatswijziging door de werkgever.”

Stel, werknemers en werkgevers komen overeen dat mensen een deel van de tijd thuiswerken. Welke verplichtingen brengt dat met zich mee?

Als het incidentele thuiswerken structureel wordt, betekent dat een verplichting voor de werkgever om twee verantwoorde werkplekken in te richten, op kantoor en thuis. Voor de thuiswerkplek geldt in tegenstelling tot kantoor een ‘verlicht arbo-regime’, zegt Besselink. “Dat neemt niet weg dat eigenlijk officieel vastgesteld moet worden door een deskundige dat de thuiswerkplek in orde is.” Zo moet je een goed bureau en een goede stoel hebben en moeten beeldscherm, toetsenbord en verlichting in orde zijn.

Niet alleen is de werkgever verantwoordelijk voor de ergonomie van de thuiswerkplek, hij moet ook voorlichting geven over de risico’s van thuiswerken. De temperatuur in huis, het omgevingsgeluid en ook werkdruk zijn bijvoorbeeld onderwerpen van zo’n voorlichtingsgesprek. Verder kan de werkgever een onbelaste thuiswerkvergoeding uitkeren. Het Nibud berekende dat het gemiddeld 2 euro per dag kost om thuis te werken; de onkostenvergoeding is voor bijvoorbeeld koffie en elektriciteit.

In hoeverre wordt thuiswerken een nieuw agendapunt in cao-onderhandelingen?

In bijna 30 procent van de cao-akkoorden in 2021 is een afspraak gemaakt over thuiswerken, meldde de Algemene Werkgeversvereniging Nederland (AWVN) deze zomer. Dat kan een afspraak zijn over structureel thuiswerken. Of een afspraak over het loslaten van de vaste werktijden. Er zijn ook cao-akkoorden, bijvoorbeeld van Unilever en de Rabobank, waarin afspraken staan over (on)bereikbaarheid om te zorgen dat een vagere grens tussen werk en privé niet leidt tot overbelaste medewerkers. Ook zijn er cao-afspraken die gaan over thuiswerkvergoedingen, soms in combinatie met een afspraak over de reiskostenvergoeding.

Lees ook:

De baas moet ook thuis zorgen voor een gezonde en veilige werkplek

Veel werknemers zullen nog wel even vanuit huis moeten werken. Wat mogen zij thuis van de baas verwachten?

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden