Sociale werkplaats

Hoe een slimme handleiding helpt om het goede schroefje te pakken

Een voorbeeld van een operator support systeem bij sociaal werkbedrijf Senzer in Helmond. Beeld Nick Somers/Senzer
Een voorbeeld van een operator support systeem bij sociaal werkbedrijf Senzer in Helmond.Beeld Nick Somers/Senzer

Na een aantal jaar waarin de motor haperde moet een nieuw kabinet vol aan de slag om meer mensen met een arbeidsbeperking aan het werk te krijgen. Technologie kan daarbij helpen, benadrukken werkgeversverenigingen in een manifest.

Technologie en innovatie als speerpunt voor sociale werkbedrijven? Wie daar voor het eerst over hoort, kan een meewarige glimlach misschien niet onderdrukken. Want is dit niet de sector waarvoor technologie vooral een bedreiging vormt? Zijn het niet de sociale werkplekken die het snelst voor een robot of machine moeten wijken?

Juist niet, vindt Cedris, de vereniging waarin de sociale werkbedrijven hun krachten bundelen. Zij pleit in een manifest aan het aankomende kabinet voor een investering in ‘inclusieve technologie’: innovaties en toepassingen die werknemers kunnen ondersteunen. En ervoor kunnen zorgen dat ze meer aankunnen. “Onze mensen kunnen bij wijze van spreken een raket bouwen”, is de overtuiging van Cedris-directeur Arend Pieterse. “Als je het proces maar opknipt in stapjes.”

Het systeem kijkt mee

Dat is precies wat in de werkplaatsen al vaker gebeurt: met behulp van een operator support systeem, een soort slimme werkinstructie via een beamer. Dat is meer dan een eendimensionale handleiding die vertelt dat je een schroevendraaier moet pakken. “Via infrarood- en dieptecamera’s kijkt het systeem ook mee of je alle handelingen goed uitvoert”, licht Mark Peters toe. Hij werkt als innovatieversneller voor IJssel Technologie in Zwolle. Het bedrijf richt zich op slimme toepassingen in de industrie en ontwikkelde zo’n hoogtechnologische handleiding voor sociaal werkbedrijf Lucrato in Apeldoorn. “Het systeem ziet of je een schroef daadwerkelijk uit het bakje pakt. En het past zich aan aan de snelheid waarmee iemand werkt.”

Eventuele keerzijde: een camera die al je handelingen in de gaten houdt, kan ook als een soort alwetend oog fungeren. Toch is Peters is daar niet zo bang voor. “Deze mensen zijn vaak onzeker in hun werk: de handleiding geeft houvast.” Pieterse: “Het resultaat is dat mensen ingewikkelder werk aan kunnen dan zonder zo’n slimme handleiding.” Dat maakt het werk veelzijdiger, interessanter en perspectiefrijker. Want wie meer vaardigheden opdoet, kan makkelijker doorstromen naar een baan bij een reguliere werkgever.

“Mensen die problemen hebben met Nederlands, of die bijvoorbeeld snel afgeleid zijn, kunnen er veel baat bij hebben”, vervolgt Peters. Bovendien is zo’n instructie niet alleen in de sociale werkplaats nuttig. “Het kan ook voor andere bedrijven helpen bij complexe processen.”

Impuls is hard nodig

Er zijn meer voorbeelden van innovaties waar mensen met een arbeidshandicap baat bij kunnen hebben. Neem een exoskelet dat kan ondersteunen bij tillen. Of een telepresence robot waarmee iemand die bedlegerig is op afstand receptionist kan zijn. Maar dan is er wel een impuls nodig, constateert Cedris met een aantal werkgeversorganisaties, zoals FME (metaal en elektronica) en VHG (hoveniers en groenvoorziening). Want met de ‘inclusieve arbeidsmarkt’ die Cedris beoogt, ging het de afgelopen jaren moeizaam.

Het in 2012 afgesproken aantal van 125.000 extra banen in 2025 wordt bij lange na niet gehaald. Volgens Cedris zijn er tot vorig jaar slechts 12.000 mensen aan een baan geholpen, het ministerie houdt het op 58.000. De redenen daarvoor zijn divers: voor zowel gemeenten, die de zogeheten Participatiewet moeten uitvoeren, als werkzoekenden zijn de regels ingewikkeld. Daardoor komen mensen die (deels) van een uitkering afhankelijk zijn vaak in financiële problemen als hun werksituatie verandert. Ook zijn de budgetten bij gemeenten krap, en leggen werkgevers er per saldo vaak op toe als ze iemand met een arbeidsbeperking in dienst nemen.

“Uiteindelijk wil iedereen hetzelfde: mensen zo regulier mogelijk laten werken”, concludeert Pieterse. “We zien vooral een kans: 60 procent van de werkgevers is geïnteresseerd om iemand met een arbeidsbeperking in dienst te nemen. Maar slechts 10 tot 12 procent doet het daadwerkelijk, omdat we het systeem zo ingewikkeld gemaakt hebben. Als een nieuw kabinet met de juiste regelgeving en extra geld komt, betaalt zich dat uiteindelijk terug.”

Lees ook:

‘Om de sociale werkplaats stonden altijd vier muren, nu willen we juist verbinding met het bedrijfsleven’

Door bezuinigingen en nieuwe wetgeving kalfden de sociale ontwikkelbedrijven de laatste jaren af. Jeroen van der Geest, bestuurslid van brancheorganisatie Cedris, is blij dat de politieke wind in Den Haag gedraaid lijkt. Aan hem drie vragen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden