Jaarcijfers

Het was een treurig slotjaar voor de vertrekkende topman van Bam

Projecten in Duitsland en het Midden-Oosten vielen vorig jaar voor Bam veel duurder uit dan gedacht.Beeld ANP

Ook 2019 bleek geen oogstjaar voor bouwer Bam. En zo moet vertrekkend topman Rob van Wingerden afscheid nemen met een mager winstje.

Altijd prettig voor een bestuursvoorzitter als hij bij de aankondiging van zijn vertrek fraaie bedrijfsresultaten kan overleggen. Jean-François van Boxmeer kon dat: hij zei Heineken vaarwel met een recordomzet, een recordwinst en een beurskoers op recordhoogte. Rob van Wingerden van bouwer Bam kon dat vrijdag niet tijdens de presentatie van de jaarcijfers.

Een ‘zeer mager winstje, waarvoor ik geen applaus verwacht’ was het resultaat in het laatste volledige bestuursjaar van Van Wingerden, die 32 jaar voor Bam werkte. Daarvan was hij ruim elf jaar lid van de raad van bestuur en 5,5 jaar bestuursvoorzitter. Die laatste jaren hadden de oogstjaren van Bam moeten zijn. De financiële crisis was voorbij, de orderportefeuilles werden dikker en bouwers hoefden niet meer tegen afbraakprijzen te werken.

Maar het liep anders. Eerst waren er de verliezen op projecten die in de crisistijd voor te lage prijzen en met te veel risico’s waren aangenomen. Toen was er die dure fout in het ontwerp van twee caissons voor de grote zeesluis bij IJmuiden. Een innovatief ontwerp, maar ook een schade van ruim honderd miljoen.

Ook vorig jaar waren er projecten die veel duurder uitvielen dan gedacht. Niet in Nederland, wel in Duitsland en het Midden-Oosten. Schade: 94 miljoen euro. Niet zo vreemd dus dat Bams nettowinst over 2019 ‘zeer mager’ was: 11 miljoen euro. Waar concurrent Heijmans eindelijk een jaar beleefde zonder financiële zeperds, had Bam, qua omzet het grootste bouwbedrijf van Nederland die in 2019, nota bene het jaar waarin het bedrijf 150 jaar bestond, nog steeds.

Risico’s

Een wat treurig slot dus voor Van Wingerden die er de afgelopen jaren, net als zijn collega-bestuursvoorzitters bij andere bouwbedrijven, op ­hamerde dat Bam geen (grote) ­projecten moest aannemen waar te veel risico’s aan kleefden. Bam neemt projecten boven de 150 miljoen in principe zelfs niet aan, tenzij het met de risico’s goed zit. Zoals Van Wingerden ook maatregelen nam om te voorkomen dat er nieuwe zeperds zouden komen. Tot op het hoogste niveau werden de kosten van flinke projecten nog eens doorgerekend.

Het was niet overal kommer en kwel. De Nederlandse onderdelen, goed voor ruim 40 procent van Bams omzet van 7 miljard, haalden door de bank genomen wel de winstmarges die een bouwbedrijf in tijden van economische voorspoed kan behalen. De Ierse en de Britse ook.

Zorgen uitte Van Wingerden over wat tegenwoordig ‘het ‘stikstofprobleem’ heet. Door een uitspraak van de Raad van State mogen er voor­lopig geen wegen worden aangelegd of verbreed die in de buurt van natuurgebieden liggen, tenzij bouwers ervoor zorgen dat er geen extra stikstofoxide neerslaat in die natuurgebieden. Daardoor ligt het aantal vergunningaanvragen voor de aanleg van infrastructurele werken zo’n 20 tot 30 procent lager dan vorig jaar.

Net als zijn collega Ton Hillen van Heijmans verwacht Van Wingerden daar dit jaar geen nadeel van te ondervinden. Er zit immers nogal wat tijd tussen het moment dat een vergunning wordt aangevraagd (en verleend) en het moment dat de eerste schop in de grond gaat. Maar als er niet snel nieuwe tenders voor wegenprojecten worden uitgeschreven, kan Bams infrastructuurpoot het in 2021, of daarna, zwaar krijgen.

Het aandeel Bam verloor vrijdag 5,2 procent van zijn waarde, wat vooral kwam doordat Van Wingerden voor dit jaar alleen beloofde dat de winstmarge (exclusief bijzondere posten) wat hoger uitvalt dan vorig jaar. Dat klonk rijkelijk vaag.

Van Wingerden voerde daar wel wat redenen voor aan. De gevolgen van de naderende brexit zijn moeilijk in te schatten. Bovendien onderhandelt Bam in Duitsland en het Midden-Oosten nog over de vraag wie er moet opdraaien voor de kostenoverschrijdingen bij de verlieslatende projecten. Bam heeft die kosten voorlopig voor zijn rekening genomen – dat moet volgens de nieuwe boekhoudregels – maar kan nog geld uit Duitsland en het Midden-Oosten tegemoetzien. 

Dat mag zijn opvolger dan innen. De slotkoers van het Bam-aandeel was met 2,47 euro wel ietsje hoger dan toen Van Wingerden als bestuursvoorzitter aantrad.

Lees ook:

Verlieslijdend Bam hoopt op minder zeperds met nieuwe aanbestedingsvorm

Bouwer Bam leed een fors verlies in de eerste helft van 2019. Tegenvallers bij grote projecten waren de oorzaak. Nieuwe aanbestedingsprocedures kunnen het risico op nieuwe zeperds beperken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden