Medische keuring

Het UWV werkt wachtlijsten op illegale wijze weg: uitkering verstrekt zonder beoordeling arts

null Beeld Studio Vonq
Beeld Studio Vonq

Het tekort aan artsen bij UWV is zo hoog dat twee regionale kantoren hebben besloten om – tegen de regels in – mensen ‘blind’ een arbeidsongeschiktheidsuitkering (Wia) te geven, zonder een beoordeling van een arts.

Ingrid Weel

Het UWV-kantoor in Zwolle heeft eind vorig jaar 60-plussers na twee jaar ziekte niet medisch laten keuren toen zij een arbeidsongeschiktheidsverzekering aanvroegen, terwijl dat wel moet. Het kantoor heeft zonder tussenkomst van een arts deze Wia-uitkering gewoon verstrekt. Het doel: de grote achterstand bij medische beoordelingen wegwerken. Het was een pilot met dertig ouderen.

In Hengelo ligt een plan om voorlopig zelfs helemaal niemand die een arbeidsongeschiktheidsuitkering aanvraagt op te roepen voor een gesprek. Honderden mensen kunnen als het plan doorgaat straks zonder een arts te zien een Wia-uitkering krijgen. “Wij zijn daar furieus over, op het ene kantoor krijg je een uitkering zonder beoordeling, op een ander kantoor word je wel beoordeeld, pure willekeur”, reageert Wim van Pelt, voorzitter van de vakbond van verzekeringsartsen Novag.

Het UWV kampt met grote achterstanden bij het keuren van mensen door een tekort aan verzekeringsartsen. Circa 60.000 dossiers moeten nog bekeken worden. Op het ministerie van sociale zaken liggen ideeën om de wet Wia te veranderen, maar nog geen uitgewerkt voorstel. Het UWV heeft de werkvloer gevraagd mee te denken over oplossingen.

Grote zorgen

De medewerkers zijn uitermate bezorgd dat UWV-kantoren nu blind burgers een uitkering gaan verstrekken, laten klokkenluiders weten aan Trouw. “Dat vinden wij niet kunnen, maar er wordt niet naar ons geluisterd. De kantoren hebben toestemming gekregen van de landelijke directie Sociaal Medische Zaken en willen niet naar onze zorgen luisteren.”

Toen de vakbond van verzekeringsartsen lucht kreeg van deze ‘nieuwe’ werkwijze, vroeg zij direct een reactie van de directie. Er volgde iets in de trant van ‘de nood is zo hoog, we moeten wel naar andere oplossingen kijken’, zegt Van Pelt. “Het is uitermate zorgelijk dat het stilletjes aan normaal gevonden wordt om mensen zomaar een uitkering te geven. Dat is in strijd met de wet, maar niemand in de top van het UWV heeft daar blijkbaar moeite mee. En de belastingbetaler draait hiervoor op.”

De Novag vroeg begin december aan de Raad van Bestuur van UWV of zij deze pilots per direct willen stopzetten. De vakbond heeft nog geen antwoord ontvangen. In Hengelo liggen 821 dossiers op de bureaus te wachten op behandeling. De lokale manager bedacht daarom een “verzekeringsarts-luwe werkwijze” waarin de arts simpelweg niets meer te doen heeft, blijkt uit de ‘business case’ die Trouw in handen heeft.

Onwettig

“Ik heb een presentatie gezien van het idee in Hengelo, maar geen plan op papier”, reageert UWV-bestuurder Guus van Weelden. “En zonder goedkeuring van ons en afstemming met het ministerie, begint de pilot niet.” Dat ging in Zwolle anders. Daar werkten ze al op die manier, met instemming van de directie maar voordat het landelijk bestuur was ingelicht, zegt Van Weelden. “Dat is niet helemaal goed gegaan. Ze zijn daar in hun enthousiasme al begonnen. We hebben inmiddels het ministerie ingelicht.”

Weet het UWV wel dat een keuring van een arts wettelijk verplicht is voordat er een WIA-uitkering mag worden verstrekt? Van Weelden: “Ja, ik weet dat de werkwijze van de pilots tegen de wet is. Maar we hebben binnen de kaders van de wet alles al geprobeerd. Dus we moeten soms wel wat anders proberen. En door de enorme achterstanden voldoen we nu ook al niet meer aan de wet: we halen de termijn van medische beoordelingen niet.”

De Nederlandse Vereniging van Verzekeringsartsen (NVVG) vindt het onbegrijpelijk dat het UWV onwettelijk bezig is. En is ontstemd dat zij niet is geïnformeerd. NVVG-voorzitter Rob Kok: “Wij zitten al lange tijd samen met het ministerie en het UWV in overleg over de toekomst, en dan moet ik dit via andere kanalen vernemen, dat doet wel wat met het vertrouwen. Is dit nou de nieuwe bestuurscultuur?”

Lees ook:

UWV moet fout rechtzetten en 2000 arbeidsongeschiktheidsdossiers opnieuw beoordelen

Het UWV gaat bij tweeduizend mensen die zij onlangs een arbeidsongeschiktheidsuitkering tot hun pensioen heeft toegewezen zonder dat er een arts aan te pas kwam, opnieuw kijken of ze daar wel recht op hebben.

Stuurt minister Koolmees aan op het einde van de UWV-artsen?

Het is onzeker of mensen die een arbeidsongeschiktheidsuitkering aanvragen bij het UWV over een paar jaar eerst nog medisch worden gekeurd door een UWV-arts. De Nederlandse vereniging voor verzekeringsgeneeskunde (NVVG) vermoedt dat de overheid bezig is de verzekeringsartsen buitenspel te zetten.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden