Consumeren

Het inhaalfeestje van de consument loopt op zijn eind

Winkelend publiek in Amersfoort. Beeld ANP
Winkelend publiek in Amersfoort.Beeld ANP

Het compenseergedrag dat consumenten vertonen na de pandemie lijkt te zijn uitgedoofd.

Joost van Velzen

Het is mooi terrasweer en we vinden dat we nog iets tegoed hebben na de beperkingen van de pandemie. Vooral door dat ‘inhaalgevoel’ bij de consument groeide de Nederlandse economie in de eerste drie maanden van dit jaar ten opzichte van het slotkwartaal van 2021. Het kleine plusje van 0,4 procent was volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vooral te danken aan de extra consumptie door huishoudens. Consumenten trokken de portemonnee vooral in restaurants maar gaven ook meer geld uit aan de sportschool en aan cultuur en recreatie.

Maar pas op. Het inhaalfeestje van de consument gaat niet eindeloos door, constateert nu, heel voorzichtig, het economisch bureau van ING. De bank ziet aan de transacties via pinpas en iDeal dat de Nederlandse consument toch terughoudender begint te worden met geld uitgeven. “Er wordt nog flink geconsumeerd in met name restaurants en cafés, maar tegelijkertijd zijn mensen niet immuun voor wat er gebeurt en begint het inhaal-effect te doven”, zegt Marten van Garderen, senior econoom bij ING.

Het negatieve sentiment wint terrein

De oorlog in de Oekraïne, de nasleep van de pandemie, de wereldwijde krapte op de arbeidsmarkt; dat alles zorgt voor onzekerheid en een duurder leven. Dat houdt niet op bij een gepeperde energierekening, stelt Van Garderen: “Wij zien aan betaaltransacties dat mensen ook minder besteden bij elektronicazaken en meubelwinkels. Het negatieve sentiment wint terrein.”

Volgens het economisch bureau van ING hebben Nederlanders in juni voor het eerst sinds de laatste lockdown minder geld uitgegeven – zo'n 3 procent minder dan in mei. En hoewel het CBS in het eerste kwartaal van dit jaar dus nog een klein plusje waarnam, zag het statistiekenbureau wel mindere tijden aankomen: het CBS constateerde een laag vertrouwen in de economie.

Spaarvarkentje stukslaan

Daar is het dipje in de betaaltransacties van ING vermoedelijk een gevolg van. In hoeverre die trend doorzet durft de grootbank niet te zeggen. Maar: ‘Zelfs als dit eerste signaal vanuit de transactiedata in juni vals alarm blijkt, verwacht ING Research wel dat de consumptie gedurende de tweede helft van dit jaar verder verzwakt’. Omdat het inkomen van zowel vaste krachten als zelfstandigen is gestegen in vergelijking met het eerste kwartaal van 2021 – de beloning van werknemers steeg volgens het CBS met 7,7 procent doordat meer mensen werk hadden en meer mensen meer uren maakten – blijft de koopkracht nog wel even op peil. Ook omdat vooral mensen met een hoger inkomen hun tijdens corona gevulde spaarvarkentje nu stukslaan.

Als econoom Marten van Garderen dan toch verder vooruitkijkt, ziet hij nog wel een voordeel aan economisch zwaar weer: “De arbeidsmarkt is natuurlijk razend krap. Die loopt weliswaar altijd wat achter de economie aan, maar als onze bestedingen dalen heeft dat gevolgen voor de werkgelegenheid. Dan zijn er minder mensen nodig. En dat is voor de huidige arbeidsmarkt niet per se erg.”

Lees ook:

Bij Best Kept Secret is alles bij het oude, maar waar zijn de jongeren?

Personeelstekorten, hoge brandstofprijzen en reisbeperkingen: de obstakels voor de ontwakende festivalbranche zijn legio. De bezoeker merkt het alleen in de portemonnee – met gevolgen voor de gemiddelde leeftijd.

DNB schetst zwart scenario voor de Nederlandse economie. Wat gaan we merken?

De Nederlandse Bank kijkt door haar verrekijker. Vijf voorspellingen

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden