Participatiewet

Het Banenplan voor mensen met een arbeidsbeperking: een succes of mislukking?

De voormalige staatssecretaris van sociale zaken Jette Klijnsma bezoekt in 2014 een McDonalds waar mensen met een arbeidsbeperking in de keuken werken. Beeld ANP

Lukt het nou wel of niet om mensen met een arbeidsbeperking aan het werk te helpen? Trouw zet de feiten op een rijtje.

Hoezo gaat het niet goed met de participatie van arbeidsbeperkten? Werkgevers hebben tussen 2012 en eind 2018 bijna 52.000 extra banen gerealiseerd voor mensen met een arbeidsbeperking. Dat is zeker mooi, meldt onderzoeksbureau Panteia. Alleen is dat succes niet zozeer te danken aan de wetgeving en afspraken, maar vooral aan de economisch goede tijden.

Dat staat in het rapport ‘Meer kansen voor mensen met een arbeidsbeperking?’ over de werking van het Banenplan dat deze week is gepubliceerd. Het banenplan is een afspraak uit 2013 tussen overheid, werkgevers en vakbonden om 125.000 extra banen te creëren voor mensen met een arbeidsbeperking. Dat werd tegelijkertijd met de invoering van de Participatiewet bedacht. In 2025 moet dat aantal zijn bereikt, waarbij één baan gelijk staat aan 25,5 uur werken per week. Als iemand fulltime werkt, dan telt dat dus als anderhalve baan mee.

Nu een paar jaar later zijn de werkgevers lekker op koers. Maar, zegt Panteia: Het is vooral dankzij de conjunctuur dat de kans op een baan voor deze mensen is gestegen, niet zozeer door het Banenplan. ‘En mocht de arbeidsmarkt de komende jaren inzakken dan zal er veel inspanning nodig zijn om het aantal banen voor deze mensen op peil te houden’, meldt de evaluatie.

Sociale werkplaatsen

Dat was ook te zien tijdens de vorige economische crisis. Het aantal mensen met een beperking dat werkt, daalde in de crisis van 42 naar 35 procent. Terwijl 66 procent van de beroepsbevolking werk heeft, en dat was voor de crisis maar 2 procent hoger. Waar ook rekening mee moet worden gehouden, is het aantal banen dat verdwijnt op sociale werkplaatsen, benadrukt Panteia. Deze hebben in 2015 de deuren gesloten voor nieuw personeel, waardoor op termijn 70.000 plekken verdwijnen.

Wat de onderzoekers ook opviel, was dat de helft van de werkgevers die mensen met een beperking aan het werk hebben, nauwelijks weet van de regels. De helft heeft geen idee of de mensen die bij hen werken wel of niet tot de doelgroep van de Banenafspraak horen. Vooral werkgevers van middelgrote of kleine bedrijven weten dat niet, die willen vooral gewoon iemand helpen, los van het overheidsbeleid.

Heeft het Banenplan dan niets goeds voortgebracht? Jawel, menen de onderzoekers. Het onderwerp ‘werken met een beperking’ is met name dankzij de media-aandacht normaler geworden en makkelijker te bespreken met werkgevers. Dus voor het draagvlak onder werkgevers om ook mensen met een beperking bij hen te laten werken, is het goed geweest. Daarom concludeert Panteia: “Mogelijk heeft de wet een eerste stap gezet naar een cultuurverandering.”

Lees ook:

Steeds meer meer arbeidsbeperkten aan het werk.

Wat voor argumenten hebben bedrijven om níet iemand met een beperking aan te nemen? Banenaanjager Aart van der Gaag vertelt. 

Slechts 5 procent werkgevers biedt 57 procent arbeidsbeperkten baan.

Een kleine groep bedrijven lijkt bijna het gehele banenplan voor arbeidsbeperkten op zijn schouders te nemen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden