Thuiskopieheffing

Heffing op smartphones is te hoog, zegt de rechter

De nieuwe Huawei Mate 40 Pro smartphone.Beeld AP

De komende jaren stijgt de thuiskopieheffing op smartphones van 4,70 naar 7,30 euro. Maar volgens de rechtbank Den Haag betalen Nederlanders juist al jaren veel te veel.

Nederlanders hebben jaren te veel betaald voor smartphones en computers, oordeelt de rechtbank Den Haag in een vonnis dat deze week is gepubliceerd op IE-Forum. Van 2003 tot en met 2015 incasseerde stichting Thuiskopie jaarlijks 40 miljoen euro voor de verkoop van cd- en dvd-roms. Vanaf 2013 kwamen daar onder meer mobiele telefoons, tablets en pc’s bij. Volgens de rechtbank waren deze bedragen meer dan 40 procent te hoog.

De thuiskopieheffing is bedoeld om muzikanten, filmproducenten en andere rechthebbenden te vergoeden voor particuliere kopieën van hun werk. Toen de heffing in 1991 werd geïntroduceerd, was de redenering dat mensen die de nieuwste radiohit opnamen met een cassettebandje, de single niet meer in een platenzaak zouden kopen. Daarom inde stichting Thuiskopie een beetje geld voor ieder verkocht cassettebandje, om over rechthebbenden te verdelen.

‘Geen sprake meer van schade’

“Tegenwoordig gaat het niet meer om cassettebandjes, maar om legale downloads bij streamingdiensten als Netflix en Spotify”, zegt advocaat Arnout Groen, die de branche voor blanco informatiedragers (cd-roms en dergelijke) vertegenwoordigde in de zaak tegen Thuiskopie. “De optie om films en muziek ook offline beschikbaar te maken zit inbegrepen in je betaalde abonnement. Als je abonnement eindigt vervallen de downloads ook. Er is dus geen sprake meer van schade.”

Toch gaat de thuiskopieheffing de komende drie jaar alleen maar omhoog. Vooral op smartphones gaat Thuiskopie meer innen – 7,30 euro in plaats van de huidige 4,70. Verkopers mogen zelf bepalen of ze dit doorbelasten aan consumenten of aftrekken van hun winst, maar bij telecomproviders als T-Mobile en Tele2 draait de klant voor deze kosten op.

In totaal wordt vanaf 2021 bijna 45 miljoen euro geïncasseerd, ten opzichte van 34 miljoen in 2020. Dit terwijl onderzoek van de rechtbank uitwijst dat de schade die rechthebbenden lijden jaar op jaar lager wordt, en in 2015 uitkwam op 18 miljoen.

‘We bestuderen de uitspraak nog’

Hoe kan het dat consumenten meer gaan betalen als de huidige tarieven volgens de rechter al te hoog zijn? Die vraag is nog niet te beantwoorden, zegt Marco Pastors. Hij is de voorzitter van het orgaan dat de tarieven vaststelt, de Stichting onderhandelingen thuiskopievergoedingen. “Wij denken: wat de rechtbank concludeert kan haast niet waar zijn. Maar we zijn er nog niet uit, op dit moment bestuderen we de uitspraak.”

Pastors vindt niet dat de thuiskopieheffing achterhaald is. “Waar sprake is van opslag, is reden voor heffing, dat staat in de wet.” Of de schade voor rechthebbenden hoog genoeg is om de tarieven te rechtvaardigen? “Daar wordt aan de onderhandelingstafel verschillend over gedacht. Betalingsplichten zeggen van niet. Vertegenwoordigers van rechthebbenden wijzen erop dat streamingdiensten toch wel minder opleveren dan de verdienmodellen van voorheen. Spotify is bijvoorbeeld wel erg goedkoop voor wat je allemaal krijgt.”

Als deel van het vonnis van de rechtbank, moet de staat een schadevergoeding betalen aan Imation, een bedrijf dat herschrijfbare cd’s en dvd’s verkocht. In de jaren die de rechtszaak beslaat werden de tarieven namelijk vastgesteld door het ministerie van justitie en veiligheid. Hoe hoog deze compensatie precies moet worden, is nog niet bekend.

Lees ook:

Toch geld voor maker Eftelingmuziek

Maarten Hartveldt componeerde muziek die miljoenen mensen in de Efteling hoorden. De opbrengst belandde in de zakken van hitmakers die er niets mee te maken hadden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden