Energiebedrijven

Heeft er iemand gas te koop? Ook tijdens de klimaattop worden fossiele zaken gedaan

Demonstranten van de organisatie Don't Gas Africa dragen een gasmasker tijdens de klimaattop in Egypte. Zij zijn tegen fossiele brandstofprojecten in Afrikaanse landen. Beeld AP
Demonstranten van de organisatie Don't Gas Africa dragen een gasmasker tijdens de klimaattop in Egypte. Zij zijn tegen fossiele brandstofprojecten in Afrikaanse landen.Beeld AP

In bijna heel Afrika zoeken energiebedrijven naar olie en gas. Door de oorlog in Oekraïne zijn gasprojecten in trek.

Hans Nauta

In 48 van de 54 Afrikaanse landen worden projecten ontwikkeld om steenkolen, olie en gas te winnen. Niet alleen door nationale bedrijven, zoals in Algerije, maar ook door multinationals als het Britse Shell en BP, het Italiaanse Eni en het Franse TotalEnergies. Milieuorganisaties zetten die investeringen vandaag op een rij in het rapport Wie financiert de fossiele expansie in Afrika?

Dat er op de gespannen energiemarkt voldoende vraag is, vooral naar gas, blijkt wel op de klimaattop in Egypte. Ondanks de klimaatcrisis worden daar allerlei contracten gesloten voor de levering van fossiele brandstoffen.

Gas van Egypte naar Duitsland

Zo hebben Duitsland en Egypte afspraken gemaakt voor de levering van gas. Egypte beschikt over een gasbel in de Middellandse Zee en dat gas kan in vloeibare vorm per schip naar Duitsland worden gebracht. Dat helpt Duitsland om het te kunnen uitzingen zonder Russisch gas, zei Robert Habeck, de Duitse minister van energie en klimaat.

De overeenkomst is goed voor het klimaat, vindt Habeck. Want de landen gaan ook samenwerken bij de productie van groen waterstofgas, gemaakt met schone energie. “We steunen Egypte bij het versnellen van de overgang van fossiel naar klimaatvriendelijke energie.”

Ook andere Afrikaanse landen doen tijdens de klimaattop fossiele zaken. Activisten van Don’t Gas Africa protesteren daartegen in Sharm-el-Sheikh. Zij vinden dat Afrikaanse landen vanuit hun achterstandspositie in één keer de sprong moeten wagen naar duurzame energie.

Tanzania, Nigeria, Mozambique, overal is gas te halen

Tanzania heeft op de top bevestigd dat het binnenkort contracten tekent met oliebedrijven zoals Shell, ExxonMobil en het Noorse Equinor over een nieuwe exportfabriek voor vloeibaar gas. Het is een project van bijna 40 miljard euro. “Het gaat gebeuren”, zei energieminister January Makamba in Sharm-el-Sheikh tegen persbureau Bloomberg. De gasexport zou in 2030 op gang moeten komen.

Nigeria wil vanaf 2025 nog meer vloeibaar gas gaan exporteren dan het al doet. De enorme lng-fabriek op Bonny Island, waar gastankers aanleggen, gevuld worden en vertrekken, wordt uitgebreid. Shell, Eni en TotalEnergies zijn samen met de Nigeriaanse overheid aandeelhouders van dit gasbedrijf.

De meeste Afrikaanse gasprojecten zijn voor de export

En Mozambique heeft volgens president Filipe Nyusi wereldgeschiedenis geschreven, nu zijn land zondag voor het eerst vloeibaar gas heeft verscheept. Het is in Mozambique zeer onrustig geweest sinds moslimterroristen vorig jaar een bloedige aanslag pleegden op de stad Palma, het hart van de gasindustrie, waar TotalEnergies actief is.

Het gas dat nu wordt weggevoerd in een BP-tanker komt van zee. Het is gewonnen in een drijvende gasfabriek van Eni. Van de nieuwe installaties voor vloeibaar gas in Afrika is zo’n 90 procent gericht op de export, melden de milieuorganisaties, waaronder het Nederlandse BankTrack.

Op de top in Egypte lopen veel vertegenwoordigers rond van de fossiele industrie. Zij promoten gas als een schonere overgangsbrandstof. Terwijl er volgens wetenschappers geen tijd meer is voor nieuwe fossiele investeringen. De dure gas- en olieprojecten hebben vaak een lange adem, je komt er niet zomaar weer van af.

Een giftige doofpotaffaire

Secretaris-generaal António Guterres van de Verenigde Naties was vorige week heel uitgesproken tegen fossiele brandstofbedrijven en hun financiers, die beloven om klimaatneutraal te worden en toch nieuwe projecten beginnen. “Het is verwerpelijk om valse ‘net-zero’-toezeggingen te gebruiken om de enorme uitbreiding van fossiele brandstoffen te verdoezelen”, zei hij. “Het is pure misleiding. Deze giftige doofpotaffaire zou onze wereld over de klimaatklif kunnen duwen. De schijnvertoning moet eindigen.”

Lees ook:

Nederland heeft niets te zoeken in gasproject Mozambique, zeggen organisaties voor mensenrechten

Waarom stapt de Nederlandse overheid niet uit een gasproject in Mozambique dat verbonden is met mensenrechtenschendingen en klimaatverandering?

Hoe ziet die klimaatschade in Afrika er concreet uit? Zes voorbeelden.

Overstromingen, droogte, en olifanten die het bos uit gedreven worden en akkers in dorpjes vertrappen. De klimaattop in Egypte legt de nadruk op klimaatschade die nu al plaatsvindt en het geld dat nodig is om die te compenseren.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden