Olieprijzen

Hé, wat gek. Olie wordt duurder

Een jaknikker van de Amerikaanse oliemaatschappij Devon Energy. De Amerikaanse olieproductie is sinds de coronacrisis fors gedaald. Beeld Reuters

De coronacrisis heeft het oliegebruik flink gedrukt. Toch is olie fors in prijs gestegen de afgelopen weken.

Coronacrisis? De aandelenbeurzen lijken zich er niets van aan te trekken: koersstijging volgt op koersstijging. Dat geldt, opvallend genoeg, ook voor de olieprijs. Een vat Brent olie kostte dinsdag rond de 40 dollar. Zo duur is zo’n vat bijna drie maanden niet meer geweest.

Wie begin april had voorspeld dat olie in juni weer zo duur zou zijn, zou waarschijnlijk voor gek zijn uitgemaakt. De veertien leden van de Organisatie van olie exporterende landen (Opec), Rusland en een paar andere oliestaten hadden toen net een afspraak gemaakt om hun productie fors te verminderen. Het was een historisch akkoord: de productie zou met 9,7 miljoen vaten per dag worden ingekrompen, zo’n tien procent van de wereldproductie. Het was een reductie van ongekende omvang.

Er steeg bijna geen vliegtuig meer op

Toch maakte het akkoord niet bijster veel indruk. De coronacrisis deed zich in volle hevigheid voelen, er steeg bijna geen vliegtuig meer op en ook de vraag naar autobrandstoffen zakte in. De vraag naar olie dus ook. Algemene conclusie? Ook na de productiebeperkingen zal het aanbod van olie veel groter zijn dan de vraag en zullen de olieprijzen dus dalen. Dat ’s werelds grootste olieproducent, de Verenigde Staten, zich niet wenste te committeren aan de afspraak, maakte die conclusie nog extra aannemelijk. 

President Donald Trump betoogde dat hij niet over de olieprijzen ging en dat ‘de markt’ er wel voor zou zorgen dat de Amerikaanse productie zou dalen. En inderdaad, in april en mei was het aanbod van olie, ondanks het ‘historische’ akkoord, veel groter dan de vraag. Olie ging soms bijna voor niets van de hand, opslagtanks raakten voller en voller, en handelaren huurden supertankers in om olie in op te slaan, in de hoop die later voor hogere prijzen te verkopen. Maar die situatie is veranderd: de huidige prijs van een vat Brent getuigt ervan.

Olieverbruik in China alweer op retour

Hoe dat kan? Allereerst stijgt de vraag naar olie weer nu de wereld langzaam van het slot gaat en de bewegingsvrijheid van een paar miljard mensen toeneemt. Het Chinese olieverbruik begint al weer in de buurt te komen van dat van vorig jaar. Dan is er de aanbodkant. Oliepublicist Jilles van den Beukel: “De Opec-landen hebben zich aan hun akkoord van april gehouden. Rusland, dat voorheen nogal eens een loopje nam met productie-afspraken, deed dat ook. Saudi-Arabië, Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten hebben zelfs meer gekort dan ze hadden toegezegd.”

Een forse productievermindering was er ook in de VS. Trump kreeg gelijk: door de lage olieprijzen beperkten veel maatschappijen hun oliewinning. Bij prijzen van 20 tot 25 dollar per vat is oliewinning voor de meeste bedrijven niet winstgevend, vaak zelfs zwaar verlieslatend. In juni, schat het Noorse onderzoeksbureau Rystad Energy, zal de Amerikaanse productie zo’n 2,2 miljoen vaten per dag lager liggen dan in maart: dat komt neer op een daling van 17 procent.

Inmiddels zijn, zo resumeert Van den Beukel, vraag en aanbod elkaar weer aardig genaderd. “Rusland, de Opec-landen, de VS, Canada en andere oliestaten hebben allemaal ingeleverd. Ik schat dat de totale beperking uitkomt op zo’n 15 a 16 miljoen vaten per dag. Daarmee is het aanbod ongeveer net zo groot als de vraag: die schat bureau Rystad voor de maand juni op 84 miljoen vaten per dag.”

Tweede golf

Het evenwicht is wel wankel, denkt Van den Beukel. Nog altijd zit er erg veel olie opgeslagen in opslagtanks. Voorraden genoeg. Aan de andere kant zal de vraag naar olie stijgen. Dat maakt productieverhogingen noodzakelijk en flinke productieverhogingen wellicht aantrekkelijk voor oliestaten die om inkomsten zitten te springen. En welke oliestaat zit dat niet?

Maar de belangrijkste onzekerheid zit natuurlijk elders. Rystad schat dat de wereld in 2021 dagelijks 98 miljoen vaten olie zal verbruiken, een fractie minder dan in 2019. Daarbij gaat het bureau dan wel uit van de premisse dat er geen tweede coronagolf komt.

Lees ook:
De ‘crazy’ olieruzie tussen Rusland en Saudi-Arabië lijkt te zijn bijgelegd

Terwijl Rusland en Saudi-Arabië hun olieruzie bijleggen, raken Amerikaanse oliebedrijven in het nauw door de lage olieprijzen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden