Jaarcijfers

Haven Rotterdam: weinig groei, maar wel groener

De haven van Rotterdam.Beeld ANP

De wereldeconomie koelt af, de energietransitie komt juist op gang, blijkt uit de jaarcijfers van het Havenbedrijf Rotterdam.

Bedrijven in de Rotterdamse haven proeven voorzichtig de gevolgen van de energietransitie. De overslag van kolen daalde het afgelopen jaar met bijna 15 procent tot 22 miljoen metrische ton. In 2018 passeerde nog 26 miljoen ton kolen de grootste haven van Europa. Reden van de daling: Nederland en Duitsland wekken meer energie op met behulp van zon, wind en gas. Ook de dalende staalproductie in Duitsland speelt een rol.

Door strengere milieueisen voor brandstoffen in de scheepvaart droogt bovendien de markt voor zware stookolie langzaam op. Groen is de Rotterdamse haven nog lang niet: door investeringen in raffinaderijen nam de overslag van ruwe aardolie in 2019 met 3,9 procent toe ten opzichte van het jaar ervoor.

De Rotterdamse haven is een graadmeter voor de economie. Woeden in de wereld handelsoorlogen, dan ziet topman Allard Castelein dat aan de papieren op zijn bureau. Afgelopen jaar waren met name de perikelen aan de overkant van Het Kanaal goed zichtbaar. “Naderde een brexitdatum, dan zagen we een toename in de hoeveelheid goederen. Na de datum volgde een afkalving”, zegt hij.

Met die economie is het weleens beter gegaan, valt op te maken uit de cijfers van het Havenbedrijf, dat zich ook bezighoudt met onder meer de kades en wegen in de haven. De overslag van containers, stuk- en massagoederen bleef vorig jaar stabiel op 469 miljoen ton. Met name de tweede helft van het jaar viel tegen, en dan vooral het aantal schepen dat in Rotterdam aanlegt vanuit Azië.

Op dat vlak voorziet Castelein door het Covid-19-virus (het nieuwe co-ronavirus) op korte termijn geen verbetering. “Er zijn dezer dagen naar verwachting twintig procent minder afvaarten uit China. Over een week of vier gaan we dat hier merken.” De topman van het Havenbedrijf voorziet geen lege schappen in de winkel. Van het gat dat de Chinezen laten vallen, kunnen volgens hem bedrijven uit andere landen profiteren.

Rotterdam investeert

Groei is niet alles, zegt Castelein. “Het gaat om meer dan alleen tonnen.” Minstens zo belangrijk is het verbeteren van de infrastructuur en de digitale processen, de banengroei in de haven en het waarmaken van gesloten klimaatakkoorden. In 2019 ging liefst 48 procent van de omzet van het Havenbedrijf op aan investeringen.

Dat hoge percentage is minder gek dan het klinkt. Havens concurreren hevig om het binnenhalen van steeds grotere schepen, afkomstig van steeds hechter samenwerkende rederijen. Havens gaan ver om een paar machtige allianties van scheepvaartbedrijven te vriend te houden. Rotterdam investeert bijvoorbeeld veel in het verdiepen van vaargeulen. Ook gaat veel geld naar wegen op de Maasvlakte en een spoorviaduct. Mede daardoor maakte het Havenbedrijf in het afgelopen jaar 5,2 procent minder winst dan in 2018: 241 miljoen, exclusief belastingen. 

Of al de investeringen genoeg zijn om de concurrentie op afstand te houden is de vraag. Het kleine broertje Antwerpen meldde eind vorig jaar dat de stroom containers in die haven in 2019 met 6,9 procent groeide ten opzichte van een jaar eerder.

In Rotterdam nam het aantal TEU, de standaardmaat voor containers, in diezelfde periode slechts 2,1 procent toe. De overslag van de gehele Antwerpse haven groeide 1,3 procent, waar die van Rotterdam stagneert.

Lees ook:

Wat kan de Rotterdamse haven tegen de dreiging uit China?

China pompt vele miljoenen per jaar in met name Zuid-Europese havens. Bijna tweehonderd havenexperts bediscussiëren woensdag of de kapitaalstroom een bedreiging vormt voor de Rotterdamse haven.

Havenbedrijf Rotterdam wil uitstel CO2-heffing tot 2023

Het Rotterdams havenbedrijf vindt 2021 te vroeg voor een CO2-taks. Bedrijven kunnen nog niet aan alle eisen voldoen, zegt topman Allard Castelein.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden