Hoorzitting

Handelsverdrag Ceta dreigt te stranden in het Nederlandse parlement

Beeld Fadi Nadrous

Het EU-brede Ceta-verdrag wankelt. De kans is klein dat de Tweede én de Eerste Kamer instemmen met het vrijhandelsakkoord met Canada. Vandaag is er een hoorzitting over het onderwerp. 

De Europese Unie en Canada zijn tevreden: na jarenlange gesprekken ligt er een handelsakkoord (Ceta) waar beide gelukkig van worden. Importtarieven komen te vervallen, waar de handel van profiteert. Producten worden goedkoper, de consument is de winnaar. Voor bedrijven opent zich een afzetmarkt aan de andere kant van de oceaan. Maar binnen de Europese Unie dreigt Nederland het verdrag niet te ratificeren.  

Het is opmerkelijk dat het Nederlandse parlement dreigt met dwarsliggen. Het Ceta-verdrag werd uitonderhandeld tussen de EU en Canada toen het tweede kabinet-Rutte aan de macht was. Namens Nederland was PvdA’er Lilianne Ploumen betrokken bij de gesprekken, destijds de minister van buitenlandse handel. Zij steunde het akkoord. Diezelfde PvdA keert zich er nu alsnog tegen. Tweede Kamerlid Kirsten van den Hul laat weten dat de PvdA ‘tegen het investeringsverdrag van Ceta in deze vorm’ zal stemmen. “De lat moet hoger.”

Heronderhandelen

Hoe kan dit? Een woordvoerder van de Tweede Kamerfractie zegt dat het nieuwe partijstandpunt goed te verklaren is. Ploumen was inderdaad voorstander van het Ceta-verdrag, maar is altijd kritisch geweest op een omstreden onderdeel ervan: het arbitragesysteem. Via een speciaal hof kunnen bijvoorbeeld Canadese bedrijven schadevergoeding eisen als ze vinden dat ze worden benadeeld door regelgeving in een Europees land. Dit arbitragesysteem is niet toegankelijk voor maatschappelijke organisaties en vakbonden. Dat zou wel moeten, vindt de PvdA. Toenmalig Kamerlid Jan Vos diende er eind 2016 een motie over in, die breed werd aangenomen.

Het kabinet moest terug naar Brussel om te heronderhandelen over dit onderdeel, vond de Kamer. Daar is niks van terechtgekomen. Dus, oordeelt de PvdA-fractie nu, verdient dit Ceta-verdrag geen steun.

Door de opstelling van de sociaaldemocraten slinkt de kans dat het parlement nog dit jaar instemt met ratificatie van het handelsverdrag. De handtekeningen van alle 28 EU-lidstaten zijn nodig om Ceta volledig en officieel goed te keuren. Het lijkt erop dat in de Tweede en Eerste Kamer de gehele oppositie zal tegenstemmen. Voor het kabinet is dat een probleem, aangezien de coalitie nergens (meer) over een eigen meerderheid beschikt. Aanvullende steun is noodzakelijk. Of de hele coalitie Ceta steunt, is overigens ook onzeker. ChristenUnie heeft zich enkele jaren geleden tegen het verdrag uitgesproken. Tweede Kamerlid Joël Voordewind zegt dat zijn fractie zich nu ‘opnieuw aan het beraden is’. Hij verwijst naar het gesprek dat de Kamer vandaag heeft met deskundigen.

‘Geen geitenpaadjes’

Voor GroenLinks en de Partij voor de Dieren weegt zwaar dat milieu en dierenwelzijn onderbelicht blijven in het Ceta-verdrag. Zo zou in de toekomst voedsel uit Canada kunnen worden geïmporteerd van dieren die daar slecht zijn behandeld. Opmerkelijk is een ‘gelegenheidscoalitie’ tussen GroenLinks en boerenorganisaties om Ceta te laten struikelen. Agrariërs vrezen dat de Europese markt wordt geopend voor goedkopere producten uit Canada, die niet aan dezelfde eisen voor dierenwelzijn hoeven te voldoen.

De gedachten gaan terug naar voorjaar 2016, toen de Nederlandse kiezer middels een referendum het associatieverdrag tussen de EU en Oekraïne afwees. Uiteindelijk vond premier Rutte een oplossing in de vorm van een ‘inlegvel’ bij het verdrag waarin werd tegemoetgekomen aan de wensen van de kiezers.

Esther Ouwehand, fractievoorzitter van de PvdD, zegt: “Ceta verdient geen geitenpaadjes of inlegvellen.” Wat haar betreft gaat het hele akkoord van tafel.

Lees ook:

Dit zijn de valkuilen van het handelsverdrag tussen de EU en Canada

Canadese investeerders kunnen straks schadevergoeding eisen als EU-landen hun belangen schaden. Volgens critici deugt dit arbitragesysteem niet. Vijf punten over het Ceta-verdrag.

Boeren roepen Kamerleden op tegen het vrijhandelsverdrag met Canada te stemmen

Twee boerenorganisaties en GroenLinks trekken samen op tegen vrijhandelsverdrag (CETA) dat de Europese Unie en Canada hebben gesloten. Dat maakten ze in het tv-programma Buitenhof bekend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden