Bedrijfsleven

Grote bedrijven moeten verplicht 30 procent vrouwen in de top aanstellen

Voor het eerst is er een meerderheid voor een verplicht vrouwenquotum. De Tweede Kamer wil 30 procent vrouwen in de raden van toezicht in grote bedrijven

Voor het eerst, en op korte termijn, krijgen grote bedrijven in Nederland de verplichting om minimaal 30 procent vrouwen te benoemen aan de top. Voorlopig gaat de eis alleen gelden voor de raden van commissarissen, die toezicht houden op een bedrijf. Een meerderheid in de Tweede Kamer is voorstander. 

Door steun van CDA en SP is er voor het eerst een meerderheid voor een verplicht vrouwenquotum. D66, PvdA, GroenLinks en Denk pleitten daar al langer voor. De SP stelde wel als voorwaarde dat er ook voor vrouwen in gewone banen meer kansen komen. Er is toereikend ouderschapsverlof, betaalbare kinderopvang en contracten met meer financiële zekerheid nodig voor alle vrouwen, aldus de SP.

Jarenlange discussie

Jaren is er gediscussieerd over meer vrouwen in topfuncties. Een verplicht quotum maakte lange tijd geen kans, omdat er in de Tweede Kamer geen meerderheid voor was. Tot afgelopen maand, toen het CDA een ommezwaai maakte. De fractie in de Tweede Kamer is nu ook voor verplichte quota. Vrijwillige afspraken hebben te weinig geholpen, vindt het CDA. Met steun van de SP was er genoeg politiek draagvlak, al stelde die fractie wel aanvullende eisen: alle vrouwen moeten meer kansen krijgen op de arbeidsmarkt.

Aan de CDA-ommezwaai ging een andere ommezwaai vooraf. Ook de Ser, het belangrijkste adviesorgaan over de arbeidsmarkt, is om. De Ser pleit voor een stapsgewijze aanpak: eerst een verplicht quotum voor commissarissen in de raden van toezicht van de 5000 grote bedrijven. Daarna kijken hoe dit uitpakt, en of er ook  in de dagelijkse leiding van bedrijven, bij de raad van bestuur, meer vrouwen worden benoemd.

Coalitiepartijen CDA en D66 hebben vervolgens samen aan de Tweede Kamer voorgesteld dit advies van de Ser integraal uit te voeren. Dat betekent dat bedrijven te maken krijgen met het principe: ‘Geen vrouw, dan ook geen man’. Althans: voor de raden van toezicht. Zo lang er geen 30 procent vrouwen inzitten, mogen er geen mannen worden benoemd. Desnoods blijft een stoel leeg als een bedrijf geen vrouw kan vinden.

De VVD vindt het ‘niet oké’

Dat de Ser om is, heeft te maken met de ommezwaai bij de grote bedrijven zelf. Werkgeversorganisatie VNO/NCW steunt een verplicht quotum, voor het eerst, en staat volledig achter het Ser-advies.

Minister Ingrid van Engelshoven (emancipatie) wil al langer dat er ‘meer tempo’ komt. Volgens de jongste cijfers tellen de raden van toezicht van grote bedrijven nu 18 procent vrouwen. Bij de raden van bestuur (dagelijkse leiding) is dat 12 procent.

De Tweede Kamer moet hoe dan ook een besluit nemen, omdat deze maand de bestaande regeling afloopt. De grote bedrijven hebben sinds 2013 een ‘streefcijfer’ van 30 vrouwen in de raden van bestuur en commissarissen gekregen. Ze moeten in het jaarverslag verantwoording afleggen.

Bedrijven verplichten om vrouwen aan te nemen vond een meerderheid van de Kamer te ver gaan. Maar de bestaande regeling is sinds 2013 al twee keer verlengd, terwijl het aantal vrouwen aan de top nauwelijks toenam. Daardoor staat de politiek nu voor de keus hoe verder, nu vrijwillige afspraken niet werken.

Alleen regeringspartij VVD is en blijft tegenstander van een verplicht quotum. “Wij vinden het niet oké dat je wordt aangenomen op je afkomst, je geslacht of je geaardheid. Voor de VVD is een quotum onbespreekbaar”, zei VVD-Kamerlid Zohair El Yassini.

Lees ook: 

Het politieke steekspel tussen SP, D66 en CDA, over het vrouwenquotum

Er is de afgelopen week druk onderhandeld over een verplicht vrouwenquotum voor het bedrijfsleven, in de Tweede Kamer. De SP kwam met aanvullende eisen: ook vrouwen in ‘gewone’ banen moeten meer kansen krijgen.

VVD-senator Mirjam de Blécourt: ‘Ik wilde een eind maken aan het mannenkartel’

VVD-senator en Zuidas-advocaat Mirjam de Blécourt (55) zet zich al jaren in voor meer vrouwen aan de top. ‘Ik was 36, voldeed aan alle criteria, had meer gepubliceerd en omgezet. Toch kozen ze een man.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden