Leeftijdsdiscriminaatie

Groninger museum ontslaat vrouwen ten onrechte wegens hoge leeftijd

Drie dames hebben een procedure aangespannen tegen hun ontslag door het Groninger museum wegens leeftijdsdiscriminatie. Van links naar rechts: Anneke Dijkhuis, Aafke Holman en Marie Wolterinck. Beeld Herman Engbers

Drie dames moesten hun uitzendwerk in Groningen opgeven omdat ze te oud zouden zijn.  Het College voor de Rechten van de Mens oordeelde dat zij ten onrechte hun bijbaan verloren omdat ze te oud zijn. 

Als donderslag bij heldere hemel. Zo ontvingen Anneke Dijkhuis, Aafke Holman en Marie Wollerich het nieuws dat het Groninger Museum hen na bijna 25 jaar uitzendwerk bedankte voor hun diensten. De reden: ze waren met hun 72, 69 en 66 jaar te oud. Nu, bijna een jaar na hun vertrek, oordeelt het College voor de Rechten van de Mens dat er sprake was van leeftijdsdiscriminatie.

Museumdirecteur Andreas Blühm is nog altijd verrast over het oordeel van het college. Hij had een team van 25 ‘moeilijk te organiseren’ museumdocenten die rondleidingen, workshops en museumlessen verzorgden. De boel moet op de schop, signaleerde zijn hoofd educatie. Dus kwam er een nieuw systeem: geen uitzendkrachten meer, maar in plaats daarvan vier vaste medewerkers die het leeuwendeel van de rondleidingen verzorgen. Twaalf zzp-docenten staan stand-by en kunnen worden ingevlogen als het plots hartstikke druk is.

Dat Dijkhuis, Holman, Wollerich en nog een andere 66-plusser na de invoering van dit systeem moesten vertrekken, noemt Blühm het ‘minst pijnlijke en misschien wel meest logische afscheid’. De dames waren al met pensioen, hadden het inkomen niet meer nodig en konden plaatsmaken voor jongeren die aan het vak van mu­seumdocent zouden willen proeven. “Ik snap dat ze het spijtig vinden, maar er moesten zes mensen weg. Dan is dit toch het meest zuivere vertrek.”

Bezige bijen

En dat is precies waar de schoen voor de drie dames wringt. Ook voor de vrouwen de wacht werd aangezegd, waren ze al jaren de pensioengerechtigde leeftijd gepasseerd. Waarom zijn ze dan nu ineens te oud? Daarbij: in aanloop naar de reorganisatie is volgens hen met geen woord gerept over bezuinigingen. En al helemaal niet over een toelatingsleeftijd voor de zzp’ers.

De dames omschrijven zichzelf als vitaal, als bezige bijen die niet graag stil zitten. De een is kunstenaar, de ander gepensioneerd docent Engels en de derde kunsthistorica. Met hun ervaring, zeggen ze, hadden ze nieuwe talenten in het mu­seum kunnen bijstaan. Wat ze misschien wel het meeste pijn doet, zegt Dijkhuis, is de vanzelfsprekendheid waarmee hun afscheid gepaard ging. “Zodra je een oudje bent, moet je maar ophoepelen.”

Bescherming

Dus togen ze naar het College voor de Rechten van de Mens. Want dit gaat ‘om de positie van alle zzp’ers die beschermd moeten worden tegen leeftijdsdiscriminatie’, stellen de dames. Het oordeel van het college was klip en klaar: hier is sprake van leeftijdsdiscriminatie. Werkgevers hebben weliswaar het recht om een arbeidsovereenkomst te beëindigen op het moment dat personeel de pensioengerechtigde leeftijd bereikt. Maar, schrijft het college, zo’n contractbeëindiging is bij zzp’ers niet vanzelfsprekend en ook helemaal niet aan de orde.

Met jonge museumdocenten hoopte het Groninger Museum ook jong publiek aan te trekken, zo lichtte de advocaat van het museum toe aan het college. Vandaar dat docenten ouder dan 66 jaar en vier maanden geen kans maakten op een van de zzp-functies. Een weinig steekhoudend argument, vindt het college. Want dat jonge docenten ook meer jonge museumgangers aantrekken, acht het onvoldoende bewezen. De advocaat ‘heeft geen feiten of omstandigheden aangevoerd’ waaruit blijkt waarom dat nodig is, aldus het college. Daar komt nog eens bij dat de dames de pensioengerechtigde leeftijd als uitzendkracht ook al waren gepasseerd en toen nog wel voor het museum konden blijven werken.

Schadevergoeding

Ook volgens Pascal Besselink, arbeidsrechtjurist bij Das, schurkt het besluit van het museum tegen verboden onderscheid aan. “Na het lezen van het oordeel van het college komt mij de beslissing terecht voor. Dit is een hele duidelijke vingerwijzing van het college dat de beslissing van het museum niet deugt. Met zo’n uitspraak in de hand hebben de drie vrouwen de mogelijkheid om via een kantonrechter schadevergoeding te vorderen.”

Besselink ziet wel vaker dat werkgevers zich vergissen als het gaat om contracten die ze aangaan met AOW’ers. Vooral nu deze groep 66-plussers vaker vitaal is en langer door wil blijven werken. Maar, stipt hij ook aan, dat werkgevers hun personeel of opdrachtnemers te oud noemen en daarom niet met ze verder willen, hoort hij zelden. “Die uitspraak is gewoon niet zo handig geweest van het museum.”

Ondertussen zitten Anneke Dijkhuis, Aafke Holman en Marie Wollerich niet stil. Nog altijd geven ze rondleidingen in de stad Groningen. En kunstenares Holman schildert er daarnaast op los.

Lees ook:

Directeur Sail werd klusvrouw, en is net als veel 60-plus-vrouwen nog aan het werk

Aan de slag blijven na je zestigste? Jet Key (66) gooide het roer om en werd klusvrouw. ‘Ik had ooit werk waarvoor ik de koningin de hand schudde, maar het geeft net zo veel voldoening om op je kniestukken in een keukenkastje te zitten.’ 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden