CBS-cijfers

Groeit de economie als nooit tevoren of stagneert de boel juist? Dat ligt er maar net aan hoe je rekent

In de supermarkt kopen consumenten net wat vaker huismerken in plaats van duurdere  A-merken. Beeld ANP, Jaco Klamer
In de supermarkt kopen consumenten net wat vaker huismerken in plaats van duurdere A-merken.Beeld ANP, Jaco Klamer

De economische zorgen van vandaag gaan vooral over de oorlog in Oekraïne en de hoge inflatie. Maar in de laatste CBS-cijfers is het vooral nog de coronacrisis die het beeld bepaalt. Of de economie dan groeit? Dat ligt er maar net aan hoe je het bekijkt.

Lukas van der Storm

De Nederlandse economie is in het eerste kwartaal van 2022 als kool gegroeid. Huishoudens gaven ruim 10 procent meer uit dan een jaar geleden. Dat droeg bij aan een zeldzaam hoog groeicijfer van 7 procent. Vooral de culturele sector springt er daarbij uit: daar ging in het afgelopen kwartaal ruim 50 procent meer geld in om dan in de eerste drie maanden van 2021.

Het klinkt allemaal wel heel optimistisch, deze opsomming van de jongste cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Dat komt omdat het CBS de economische groei in beginsel afzet tegen hetzelfde kwartaal van precies een jaar geleden. Maar de winter van 2021 kende een veel strengere lockdown, die dus ook een veel grotere impact had op bijvoorbeeld de horeca en cultuursector. Consumenten lieten hun geld in de eerste drie maanden van dit jaar dus weer een stuk meer rollen.

Geen groei ten opzichte van laatste kwartaal

Maar zet je het eerste kwartaal van 2022 af tegen het laatste kwartaal van 2021, dan oogt het allemaal een stuk minder rooskleurig. Dan is er sprake van een groei van precies 0,0 procent. Een stagnatie dus, na een jaar dat zich kenmerkte door een sterk coronaherstel. “De mate van lockdown speelt nog erg mee bij de vraag of we groei of juist krimp meten”, zegt CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen.

“Ten opzichte van het vierde kwartaal zien we bovendien dat de overheidsuitgaven met 4 procent daalden. Dat komt onder andere doordat er eind vorig jaar nog veel geld naar de boostercampagne ging. Die uitgaven zijn inmiddels afgeschaald.” En de culturele sector mag dan ten opzichte van een jaar geleden sterk gegroeid zijn, de sector loopt nog wél achter bij de periode van voor de coronacrisis.

Oorlog en inflatie nu nog amper terug te zien

Maar hoe je ook precies naar de kwartaalcijfers kijkt: ze lijken sowieso niet echt de urgente en actuele zorgen van het moment te dekken. “Het is nog te vroeg om een effect van de oorlog in Oekraïne in de cijfers te zien”, zegt Van Mulligen. Zeker omdat die cijfers door de snelle coronaveranderingen toch al sterk vertekend zijn.

Een van de weinige indicatoren die nu al wel op rood springt, is het consumentenvertrouwen. Dat lag in april op een historisch dieptepunt. “Daar zien we aan dat de oorlog en de hoge inflatie tot veel onzekerheid leiden. Ook voor de eigen koopkracht van mensen.” Die zorgen zijn wel degelijk reëel, aldus Van Mulligen. “De huidige inflatiecijfers zijn door loonstijgingen niet bij te benen. Veel mensen zullen er in 2022 in koopkracht op achteruit gaan. Alleen zien we dat effect in deze cijfers nog niet terug.”

Lees ook:

Werknemers zijn door de krappe arbeidsmarkt gewilder dan ooit

Werknemers zijn op de ongekend krappe arbeidsmarkt gewilder dan ooit. En dus verbetert hun onderhandelingspositie. Flexwerkers hebben vaker uitzicht op een vast contract dan een jaar geleden, blijkt uit cijfers van het CBS en TNO.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden