Presentatie jaarcijfers

Goednieuwsshow bij de NS: ‘De trein is terug’

President-directeur van NS, Roger van Boxtel, en staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur) in de Sprinter Nieuwe Generatie, of SNG in 2018. De trein is voorzien van wifi, stopcontacten, gescheiden afvalinzameling en een invaliden-wc.Beeld ANP

De tijd dat de NS het nationale pispaaltje waren, lijkt voorbij. Het spoorbedrijf heeft vooral goed nieuws te melden bij de jaarcijfers.

Het is dat de centrale ondernemingsraad van de NS het bedrijf voor de rechter heeft gesleept, maar anders was er bij de vervoerder geen vuiltje aan de lucht geweest. Of nou ja: de zitplaatskans in de spits was in 2019 met 94,9 procent een fractie lager dan het jaar ervoor (95,1 procent) en de buitenlandse tak van NS maakte vrijwel geen winst (4 miljoen euro) door tegenvallers in Duitsland. Verder waren er louter mooie cijfers.

Het aantal reizigers groeide tussen 2015 en 2019: van 1,1 naar 1,3 miljoen dagelijkse reizigers. En vorig jaar konden de NS zelfs het hoogste groeicijfer sinds 2008 noteren: in 2019 steeg het aantal reizigerskilometers 3,7 procent ten opzichte van 2018. De omzet steeg met ruim 12 procent naar 6, 7 miljard euro en de nettowinst kwam uit op 215 miljoen euro, terwijl dat in 2018 116 miljoen euro was.

Bovendien lijkt het spoorbedrijf niet langer het nationale pispaaltje te zijn. Tenminste, als je kijkt naar de tevredenheidsonderzoeken die de NS houden onder reizigers: 89 procent van de reizigers was in 2019 tevreden, terwijl dit in 2015 75 procent was.

Een bonus van 6 miljoen euro

“De trein is terug”, zei NS-topman Roger van Boxtel dan ook herhaaldelijk bij de presentatie van de jaarcijfers in de Stationshuiskamer van Rotterdam Centraal vandaag. Hij memoreerde dat een zekere minister uit het kabinet-Rutte II bij zijn aanstelling in 2015 plagerig zei dat het ‘toch nooit meer wat zou worden met die trein’. “Die minister had het heel erg mis.”

Vreemd was de opmerking van de minister destijds niet, want anno 2015 stonden de NS er niet best voor. Niet alleen was er de nasleep van de miskoop van hogesnelheidstrein Fyra, de NS werden ook beschuldigd van onregelmatigheden bij de concessieverlening in Limburg en bovendien vielen de prestaties tegen. Maar de strafrechter sprak de NS vrij, de prestaties verbeterden en de Fyra raakte in de vergetelheid. Volgend jaar komt dan eindelijk de echte opvolger van de Fyra: de Intercity Nieuwe Generatie – IC NG. Tot dusver moesten de NS zich op de hogesnelheidslijn behelpen met aangepaste vrachtlocomotieven.

De NS voldeden in 2019 aan alle ­eisen die de overheid aan de vervoerder op het hoofdspoor had gesteld, wat een bonus opleverde van 6 miljoen euro, die onder meer wordt gestoken in een goedkoper kaartje voor jongeren tussen de 12 en 18 jaar. 

Leden van de Raad van Bestuur van de NS, Marjan Rintel (R) en Roger van Boxtel (L) vlak voor de presentatie van de jaarcijfers.Beeld ANP, Jerry Lampen

Extraatje voor het personeel

Dat NS aan alle prestatie-eisen voldoen, is ook van belang voor de zogeheten middellangetermijnevaluatie van de concessie (vervoersopdracht) die in 2015 begon en nog loopt tot 2025. Op basis van deze evaluatie, die dit voorjaar naar buiten komt, zal de overheid nieuwe eisen stellen aan bijvoorbeeld punctualiteit en zitplaatskans voor de jaren dat de huidige vervoersopdracht nog loopt. 

De NS kregen de huidige concessie onderhands gegund, dus zonder dat concurrenten mochten bieden op de exploitatie van het hoofdspoor. Als de middellangetermijnevaluatie van de concessie goed is, vergroot dit de kansen van de NS om de concessie op het hoofdspoor opnieuw onderhands te verkrijgen. 

Ondertussen blijft Van Boxtel in Den Haag lobbyen voor meer geld om het spoor te verbeteren en uit te breiden. “Tot 2030 kunnen we de reizigersgroei opvangen binnen de huidige infrastructuur, maar voor de periode tot 2040 hebben we echt grote investeringen nodig.”

En de rechtszaak van de centrale ondernemingsraad bij de ondernemingskamer? Die draait erom dat de NS geen werkgelegenheidsgarantie willen afgeven voor de komende vijf jaar. Nu het spoorbedrijf er verder zo goed voorstaat, zal Van Boxtel zich er niet al te druk over maken. Zeker niet nu hij het personeel – de NS-top uitgezonderd – een extraatje heeft toegezegd, wat zal neerkomen op ongeveer tweehonderd euro netto per ­persoon.

Lees ook:

NS: ‘Wij zijn geen Google, wij willen niet alles van onze reizigers weten’

Het is een misverstand dat de NS onze reisgegevens willen weten. Dat zegt Udo Oelen, directeur privacy bij de NS. ‘Je kunt ook anoniem reizen.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden