Anbi

Goede doelen leven belastingregels vaak niet na

Van de ruim 43.000 instellingen met een Anbi-status voldoet bijna de helft niet aan de eisen. Algemeen nut beogende instellingen (Anbi) krijgen belastingvoordelen en kosten de schatkist zo jaarlijks bijna 600 miljoen euro. In ruil daarvoor moeten ze hun jaarcijfers tijdig publiceren. Die verplichting wordt massaal ontdoken, blijkt uit onderzoek van Platform voor onderzoeksjournalistiek Investico en datajournalistiek platform Pointer (KRO-NCRV), mede voor de Groene Amsterdammer, ‘Reporter Radio’ en Trouw.

Organisaties met een Anbi-status moeten jaarcijfers binnen zes maanden publiceren om gecontroleerd te kunnen worden door de Belastingdienst. De helft van de Anbi’s had twee maanden na de deadline de jaarcijfers over 2018 nog niet online staan. Bijna een derde had ook over 2017 nog geen jaarcijfers gepubliceerd. 1548 van de 43.268 instellingen hadden geen bereikbare website, waardoor de publicatieplicht sowieso niet gecontroleerd kan worden. De onderzoekers gebruikten een dataset van de Belastingdienst uit september.

Sinds 2008 kunnen Nederlandse en buitenlandse instellingen een Anbi-status krijgen. Die levert meerdere belastingvoordelen op. Een Anbi betaalt geen erf- of schenkbelasting over erfenissen en schenkingen. Ook kunnen de instellingen in aanmerking komen voor teruggave van de energie­belasting. Daarnaast zijn giften aan Anbi’s aftrekbaar, wat weer voordelig is voor donateurs.

Geen sluitende controle

Het zogenoemde Anbi-team van de Belastingdienst, dat 45 medewerkers telt, moet controleren of de organisaties aan de eisen voldoen. Eind 2016 bleek uit een evaluatie van de Belastingdienst al dat er geen sluitende controle op is.

Als er misstanden worden vastgesteld bij een instelling, kan de Belastingdienst de Anbi-status niet altijd stopzetten. Daarvoor is bijvoorbeeld een veroordeling door een rechter ­nodig.

Dit speelde bijvoorbeeld bij het boeddhistisch onderwijsimperium Rigpa van de Tibetaan Sogyal Rinpoche. Sogyal, die in augustus is overleden, was in opspraak gekomen wegens misbruik van volgelingen. In Nederland geldt het imperium Rigpa nog steeds als Algemeen nut beogende instelling.

Lees ook:

Veel ‘nuttige’ organisaties voldoen niet aan de eisen, maar hebben toch een belastingvriendelijke status

Ruim 43.000 organisaties krijgen in Nederland belastingvoordelen, omdat ze het algemeen nut zouden dienen. Maar wat algemeen nuttig is, valt voor de Belastingdienst amper te controleren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden