AnalyseBankensector

Goed nieuws: de banken hebben genoeg vet op de botten voor een ‘zwaar’ scenario

Beeld Studio Vonq

In de financiële crisis van 2008 waren banken het probleem, nu willen zij onderdeel van de oplossing zijn. Dat kan, maar dan moet de crisis niet té zwaar worden.  

De vorige economische crisis ontstond toen banken vanaf 2008 in grote problemen kwamen. Tijdens de kredietcrisis zagen veel landen zich gedwongen banken met tientallen miljarden aan steun overeind te houden. Nu in de coronacrisis van 2020 blijkt, na een week waarin alle grote Nederlandse banken hun resultaten publiceerden, dat zij er heel anders voor staan.

Al halverwege maart laten Nederlandse banken, in overleg met de regering, blijken hoe groot het verschil met de vorige crisis is. De zes grootste banken zeggen toe ondernemers die vanwege corona in de problemen komen, maar afgezien daarvan financieel gezond zijn, uitstel van betaling te willen geven. “In de vorige crisis waren banken onderdeel van het probleem. We zijn blij dat we nu onderdeel van de oplossing zijn. Banken hebben nu voldoende vet op de botten. We kunnen het aan”, aldus toenmalig topman Kees van Dijkhuizen van ABN Amro.

Sinds de financiële crisis van 2008 hebben banken, onder druk van toezichthouders, werk moeten maken van het versterken van hun buffers. Die bleken volstrekt onvoldoende om in die crisis de waardedalingen van complexe financiële producten op te vangen. De daaropvolgende economische crisis werd verergerd omdat banken nauwelijks nog nieuwe kredieten wilden verstrekken. En die economische krimp zorgde er op zijn beurt weer voor dat meer klanten van de bank in betalingsproblemen kwamen.

Perfect storm

Het vet op de botten waar Van Dijkhuizen in maart over sprak werd begin juni gekwantificeerd door toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB). Gemiddeld beschikte de Nederlandse bankensector over een twee keer zo grote buffer als tijdens het uitbreken van de financiële crisis in 2008. “Hiermee is de sector in eerste instantie goed in staat om deze externe schok op te vangen”, aldus DNB. Het uitstel van betaling dat bedrijven en huishoudens vanaf maart konden krijgen zou bovendien het ontstaan van veel extra en ergere problemen kunnen voorkomen, zei de toezichthouder.

Dat betekent niet dat er geen nieuwe problemen kunnen ontstaan in de financiële sector, waarschuwt de toezichthouder. Daarvoor hangt veel af van het verdere verloop van de coronapandemie. Zoals Rabobank deze week tijdens de presentatie van de resultaten zei: veel leningen worden momenteel nog gewoon afbetaald, maar wat gebeurt er als het virus opnieuw om zich heen grijpt en nieuwe strikte maatregelen tegen verspreiding de economie opnieuw lamleggen? De 1,4 miljard euro die Rabobank opzijlegt voor leningen die mogelijk niet terugbetaald kunnen worden, houden nog geen rekening met een tweede golf.

DNB rekende voor verschillende scenario’s de gevolgen voor de financiële sector door. De meeste banken gaan nu uit van een krimp van zo’n 6 procent in dit jaar, gevolgd door een gematigd herstel in 2021. Een ‘zwaar’ scenario van DNB gaat al uit van een krimp van 11,8 procent – het dubbele waarmee gerekend is door de banken. Een ‘perfect storm’ scenario houdt rekening met twee jaren van krimp op rij – van ruim 10 en ruim 4 procent. De werkloosheid schiet omhoog naar 11,4 procent in 2022.

Zelfversterkend effect

Het goede nieuws volgens DNB is dat de Nederlandse bankensector een ‘zwaar’ scenario met de huidige buffers aan zou moeten kunnen. Wordt het toch de ‘perfect storm’, dan ontstaat er wel een vervelend zelfversterkend effect, vergelijkbaar als tijdens de vorige crisis. Banken knijpen dan de kredietverlening aan bedrijven en particulieren af, waardoor die vanwege faillissementen en werkloosheid weer minder in staat zullen zijn hun leningen af te betalen. Waardoor de banken weer in grotere problemen komen.

Het is precies die situatie die toezichthouders met het ophogen van eisen aan buffers sinds 2008 hebben willen voorkomen. Nederlandse banken staan er wat dat betreft relatief goed voor, zo oordeelt DNB, maar de mogelijkheid dat zij tijdens de coronacrisis weer onderdeel van het probleem zullen worden is nog niet helemaal weg.

Lees ook:

Rabobank zet zich schrap voor gevolgen corona, maar kan best een stootje hebben

Rabobank kan wel een stootje hebben, zegt topman Wiebe Draijer over de impact van het coronavirus. Een tweede golf zit echter nog niet in het scenario waar de bank mee rekent

In Nederland valt de schade voor ABN Amro wel mee

Een paar grote klanten bezorgen ABN Amro grote verliezen. Maar in Nederland valt de coronaschade voor de bank wel mee.

ING schrijft 300 miljoen euro af door coronacrisis

De vooruitzichten zijn verslechterd en dat merkt ING op de balans. De Europese Centrale Bank zegt dat banken nog altijd veerkrachtig zijn. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden