Coronasteun

Gemeenten zijn zuinig met het uitdelen van Tonk-geld

Gemeenten stellen strenge eisen aan de Tonk-regeling, een pot geld voor mensen die hun vaste lasten door corona niet kunnen betalen.   Beeld ANP
Gemeenten stellen strenge eisen aan de Tonk-regeling, een pot geld voor mensen die hun vaste lasten door corona niet kunnen betalen.Beeld ANP

Gemeenten zijn terughoudend geweest met het uitdelen van Tonk-geld, geeft demissionair minister Wouter Koolmees toe. Daarmee schiet de regeling zijn doel voorbij, stelt de Landelijke Cliëntenraad.

Gemeenten hebben weinig gebruikgemaakt van de Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (Tonk) van de overheid. Die is bedoeld voor burgers die in coronatijd moeite hebben de vaste lasten (zoals de huur of hypotheek) te betalen en geen uitkering ontvangen, zoals flexwerkers. Aan gemeenten de taak om te bepalen wie er wel of geen recht op heeft. Belangrijk detail: gemeenten draaien zelf op voor de kosten als de uitgaven hoger uitvallen dan verwacht.

Criteria verschillen per gemeente

Omdat er bij de invoering van de regeling ‘slechts’ 130 miljoen euro in de pot zat en gemeenten toen niet wisten hoeveel aanvragen ze zouden krijgen, zijn ze voorzichtig geweest in de toekenning van het geld, reflecteert demissionair minister Wouter Koolmees van sociale zaken maandag in een Kamerbrief.

Die terughoudendheid is terug te zien in de strikte criteria die sommige gemeenten stellen aan aanvragers van de Tonk. Die criteria verschillen ook per gemeente. Zo moet de inkomensterugval van een Rotterdammer minimaal 25 procent zijn om aanspraak te maken op het geld, in Venlo is dat 30 procent.

Studenten vallen buiten de boot

Door de strenge eisen hebben veel mensen die gedupeerd zijn door corona nooit gebruik kunnen maken van de Tonk, zegt de Landelijke Cliëntenraad (LCR). “Terwijl de regeling juist bedoeld is voor mensen die van geen enkele andere vorm van steun gebruik kunnen maken”, zegt LCR-voorzitter Amma Asante. Gemeenten springen ook alleen bij als mensen hun woonkosten zoals huur, hypotheek en vaste lasten niet kunnen betalen. De LCR vindt dat er ook compensatie moet komen voor mensen die in coronatijd extra zorgkosten maken.

Hele groepen vallen nu buiten de regeling omdat ze niet kunnen voldoen aan de voorwaarden, stelt de cliëntenraad. Zo zijn er studenten die hun kamer konden betalen door in de horeca te werken, maar door het wegvallen van die bijbanen tijdens de lockdown in de problemen zijn gekomen. “Zij vallen buiten de boot omdat ze volgens gemeenten ook gewoon hun studielening kunnen ophogen. Maar dat is geen oplossing”, zegt Asante.

Schaamte bij aanvragers

Koolmees zegt dat het inmiddels veel beter gaat , omdat het budget is verruimd tot 260 miljoen euro waardoor gemeenten de vrijheid voelen om ruimhartiger te zijn. Eerder werd al bekend dat het voor de Tonk geen storm loopt. In sommige gemeenten hing het aantal aanvragen in mei van dit jaar op slechts 10 procent van het verwachte aantal. Koolmees zei toen dat de onbekendheid de Tonk parten speelde. “En er is schaamte bij aanvragers. Onterecht overigens. Meld je nou, de hulp is er”, zei hij.

Lees ook:

Zelfstandigen negeren Tonk-geld. Zonde, vindt Wouter Koolmees

Er is een grote pot met geld voor gemeenten om flexwerkers en zelfstandigen in coronatijd te helpen met hun vaste lasten. Maar daar wordt bijna geen gebruik van gemaakt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden