Reclame

Geen sluikreclame meer in populaire vlogs voor jonge kinderen. ‘De markt wordt volwassen’

Vlogger Enzo Knol werd eind vorig jaar berispt door de Reclame Code Commissie vanwege sluikreclame voor de Boerderij Chips van Hoeksche Hoeve. Beeld EPA
Vlogger Enzo Knol werd eind vorig jaar berispt door de Reclame Code Commissie vanwege sluikreclame voor de Boerderij Chips van Hoeksche Hoeve.Beeld EPA

Beroepsvloggers, die vaak tienduizenden euro’s ontvangen om producten aan te prijzen, moeten aan dezelfde regels gaan voldoen als tv-shows als ‘Goede tijden, slechte tijden’.

Populaire vloggers moeten binnenkort stoppen met het betaald aanprijzen van producten in hun video’s. De nieuwe Mediawet die op 1 november inging, bedreigt daarmee de verdiensten van beroepsvloggers die vaak tienduizenden euro’s van bedrijven krijgen om producten aan te prijzen bij hun kijkers. ‘Hobbyvloggers’ blijven waarschijnlijk buiten schot van de aangescherpte regelgeving. Video’s gericht op kinderen onder de twaalf jaar mogen straks geen sluikreclame meer bevatten.

In de nieuwe Mediawet gelden voor nieuwe, ‘on-demand’ videokanalen, zoals Netflix, dezelfde reclameregels als voor commerciële televisie. Het gaat onder meer om regels voor sluikreclame. Die nieuwe regels gaan ook gelden voor beroepsvloggers op YouTube, meldt het Commissariaat voor de Media in Het Financieele Dagblad. Voor welke en welk type youtubekanalen precies, is nog onduidelijk. Er wordt gestreefd naar eenduidig Europees beleid, en op dit moment is de precieze Europese richtlijn nog ‘onvoldoende duidelijk geformuleerd’, schrijft het commissariaat op haar website. Ook is onduidelijk welke gevolgen de nieuwe Mediawet heeft voor influencers op platformen als Instagram en Tiktok.

Vissticks

Met de nieuwe regels zou een vlogger als Enzo Knol zich nog wel mogen laten betalen om de vissticks van Iglo te eten, maar niet drie keer in beeld mogen zeggen hoe lekker hij ze vindt. Eind vorig jaar werd Knol (2,5 miljoen volgers) berispt door de Reclame Code Commissie vanwege sluikreclame voor de Boerderij Chips van Hoeksche Hoeve. De Stichting Reclame Code Commissie kan geen boetes uitdelen, het commissariaat kan dat wel en is dat ook van plan.

Voor een youtubekanaal als MeisjeDjamila (1.3 miljoen volgers) is onduidelijk wat er gaat veranderen, zegt haar management. In één van haar dagelijkse video’s gericht op jonge kinderen versiert de vlogger schoenen met glitters van het merk Crayola. In navolging van de ‘Social Code: Youtube’, afspraken die een groep youtubers in 2017 uit eigen initiatief maakte, vermeldt ze in de beschrijving en in de video dat het ‘een samenwerking’ met Crayola betreft. Manager Luuk Wessels kan zich ‘bijna niet voorstellen’ dat zulke video’s straks strafbaar worden.

Sluikreclame gericht op kinderen onder de twaalf jaar moet in video’s van beroepsvloggers binnenkort verboden worden. Video’s met duidelijk gesponsorde spullen mogen van de nieuwe Mediawet nog wel, mits ‘de producten neutraal in beeld komen’ en kijkers niet worden ‘aangespoord tot kopen’. Ook mogen producten in zulke video’s ‘geen overmatige aandacht’ krijgen.

Manager Wessels vraagt zich af of daar precieze regels voor zijn te maken en hoe die dan te handhaven zijn. “Mag ze straks bepaalde bijvoeglijke naamwoorden niet meer gebruiken? En hoe weet je dat een youtuber het niet oprecht een leuk product vindt?” Wessels geeft wel aan in principe achter duidelijke regels te staan, zodat youtubers meer houvast hebben in wat wel en niet kan. Youtuber Kelvin Boerma (Kalvijn), zei in de 538 Ochtendshow blij te zijn met nieuwe regels. “Het laat zien dat de markt volwassen wordt.”

Vloggers hebben veel invloed op het koopgedrag van kinderen, bleek in 2018 uit een enquête van Wijzer in Geldzaken: één op de zes kinderen zei toen spullen te willen kopen uit youtubevideo’s die ze hadden gezien. Tegelijkertijd wordt sluikreclame door kinderen en vmbo-scholieren vaak niet herkend, blijkt uit onderzoek van de Radboud Universiteit en de Universiteit van Amsterdam. Mediawetenschapper Eva van Reijmersdal, één van die onderzoekers, is blij met de strengere wet. “Het landschap is versnipperd, er zijn inmiddels zo veel influencers. Je kan niet van hen verwachten dat zich uit zichzelf aansluiten bij de reclamecode.”

Lees ook:

Gedragscode: Vloggers beloven eerlijker te zijn over wat er gesponsord is

Een groep van ruim dertig YouTubers komt met een gedragscode voor het aanprijzen van producten in vlogs.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden