InterviewHans Crombeen

FNV wil meer aandacht voor gevolgen extreem weer in de bouw

Bouwvakkers hebben bij kou en sneeuw volgens de cao recht op vorstverlet. Zij hoeven niet te werken en krijgen doorbetaald. Beeld ANP
Bouwvakkers hebben bij kou en sneeuw volgens de cao recht op vorstverlet. Zij hoeven niet te werken en krijgen doorbetaald.Beeld ANP

Ligt de gevoelstemperatuur beneden de min zes, zoals deze hele week het geval is? Dan hoeven bouwvakkers niet aan het werk. Vakbond FNV wil dat er een vergelijkbare regeling komt bij hitte.

Vorstverlet. Het is zo'n term die een paar decennia geleden heel gewoon was, maar waarvan veel mensen zich anno 2021 afvragen of het überhaupt nog bestaat. Ja, is het antwoord. Sterker nog: de precieze voorwaarden staan tot in detail uitgewerkt in de cao voor de bouw. Bepalend daarbij is de gevoelstemperatuur om 9.00 uur 's ochtends bij het dichtstbijzijnde KNMI-weerstation. Als die beneden de zes graden onder nul ligt, mogen werknemers om 9.30 uur de bouwplaats verlaten. Zij krijgen dan wettelijk 100 procent doorbetaald. De werkgever wordt daarvoor grotendeels – maar niet helemaal – gecompenseerd door het UWV.

“Er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld als de werkgever alternatief werk binnen in een gebouw kan aanbieden”, legt FNV-bestuurder en cao-onderhandelaar Hans Crombeen uit. “Als het in een andere regio zachter is, mag een werknemer daar worden ingezet. Maar dat is met de temperaturen van deze week niet aan de orde.”

Levert vorstverlet veel klachten en discussie op?

“Wij zijn verbaasd over het grote aantal meldingen. Alleen al over de maandag kregen we zo’n 250 berichten binnen van leden die toch aan het werk zouden moeten. Daarbij horen ze oneigenlijke argumenten: dat de werkgever geen opdrachten wil verliezen, dat er op tijd moet worden opgeleverd. Terwijl de afspraken heel duidelijk zijn: bij een gevoelstemperatuur onder de min zes hebben werknemers in de bouw het recht om niet te werken.”

Zo uniek is een gevoelstemperatuur van min zes toch niet? Kregen jullie zo’n golf aan meldingen nooit eerder?

“Juist daarom verbaast het ons dat dit weer tot zo veel meldingen leidt. De afgelopen jaren was er ook wel eens een dag met een koude en winderige ochtend. Als de gevoelstemperatuur rond die min zes ligt, kan ik me de discussie nog wel voorstellen: maar eerder kregen we eigenlijk nooit meer dan twee of drie meldingen. Deze week is het heel helder dat we ruim onder die min zes zitten. Het verbaast ons daarom dat werknemers toch onder druk worden gezet om door te werken. We zien dat dit vooral gebeurt bij de bouw van woningen en kantoren. In andere sectoren zijn er ook technische redenen om niet door te werken. Straten maken of metselen gaat nu niet.”

Je kunt ook zeggen: op werken in de kou kun je je kleden. Hitte is misschien wel een groter probleem.

“Bouwvakkers werken vaak vele jaren in weer en wind. We horen vaak van oudere werknemers: ‘Sinds ik boven de vijftig ben, krijg ik het gewoon niet meer warm’. We willen als FNV dat er een onderzoek komt naar de invloed van jaren buiten werken op het lichaam van werknemers in de bouw. Als de cao-onderhandelingen dit voorjaar starten, is dat voor ons een belangrijk aandachtspunt.”

“Ook de werkomstandigheden bij hitte staan dan hoog op het lijstje. We vragen meestal in november of december aan de leden wat hun prioriteiten zijn voor cao-gesprekken. Je zou zeggen: dan is de hete zomer alweer vergeten. Maar zelfs toen kwam hitte als een van de belangrijkste punten naar voren. Er zijn werkgevers die daar al goed rekening mee houden, met extra pauzes en stromend water op de bouwplaats. Maar zo gaat het lang niet altijd. We willen daarom meer afspraken daarover in de cao vastleggen. Waaronder – net als met de kou – een temperatuurgrens. Hoe hoog die moet zijn? Ook die vraag willen we in het onderzoek meenemen.”

Lees ook:
De bouw houdt zijn verliezen klein, dankzij de coronacrisis

De bouw doorstaat de coronacrisis bepaald niet slecht. En de vooruitzichten zijn zelfs nog beter.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden