Inflatie

FNV-voorzitter: Snel extra geld nodig voor lagere inkomens, anders volgen grote acties

Reizigers stonden afgelopen zaterdag buiten in de rij bij een vertrekhal van Schiphol. Onder het personeel van de KLM dat verantwoordelijk is voor de bagage-afhandeling brak een wilde staking uit. Aanleiding was dat KLM een deel van de werkzaamheden wil gaan uitbesteden aan een onafhankelijk afhandelingsbedrijf. Beeld Ramon van Flymen, ANP
Reizigers stonden afgelopen zaterdag buiten in de rij bij een vertrekhal van Schiphol. Onder het personeel van de KLM dat verantwoordelijk is voor de bagage-afhandeling brak een wilde staking uit. Aanleiding was dat KLM een deel van de werkzaamheden wil gaan uitbesteden aan een onafhankelijk afhandelingsbedrijf.Beeld Ramon van Flymen, ANP

De tijd van praten is voorbij. Als er niet snel iets aan de koopkracht van lagere inkomens gebeurt, voorziet vakbond FNV dat acties zoals afgelopen weekend op Schiphol een nog veel uitgebreider vervolg krijgen.

Lukas van der Storm

Werkgevers en politiek zullen snel met een geste moeten komen om de koopkracht van mensen met lage inkomens op peil te houden. Want, zo waarschuwt FNV-voorzitter Tuur Elzinga, de onvrede neemt snel toe bij grote groepen werknemers. En de druk om tot grote, collectieve acties te komen dus ook.

De actie van afgelopen zaterdag op Schiphol was wat hem betreft een teken aan de wand. Het grondpersoneel van KLM legde onaangekondigd het werk neer, met lange rijen en vertragingen als gevolg. Aan die wilde staking lag een hele cocktail van redenen ten grondslag. De hoge werkdruk door personeelstekorten. De toenemende hoeveelheid flexcontracten. En het lage salaris van 11,50 per uur, in een tijd dat hoge inflatie het leven snel duurder maakt.

Het zijn problemen die zeker niet alleen op het vliegveld spelen. “De buschauffeurs, de callcentermedewerkers, de mensen in de supermarkten en distributiecentra”, somt Elzinga op. Hij voelt de onvrede groeien. “Het zijn juist deze mensen die de gevolgen van de hoge inflatie het hardst voelen”, constateert hij. “In veel gevallen hebben ze tijdens de coronacrisis keihard gewerkt om de maatschappij draaiend te houden. Ze zien dat niet terug in een hoger salaris. En nu de prijzen stijgen, komen juist zij in grote problemen.”

Actiebereidheid groeit

FNV hield onlangs een groot onderzoek onder bijna 20.000 leden. Daarbij gaf 29 procent aan nu maandelijks geld tekort te komen. Nog eens 34 procent houdt te weinig over een buffer op te bouwen. Er moet uiteindelijk linksom of rechtsom snel geld bij om juist de kwetsbaarste groepen met lage lonen bestaanszekerheid te kunnen bieden, benadrukt hij.

De ene route loopt daarbij via de werkgevers, die de lonen zouden kunnen verhogen. Dat gebeurt ook al een beetje: werkgeversorganisatie AWVN houdt maandelijks bij hoeveel salaris werknemers er in nieuw afgesloten cao’s gemiddeld bij krijgen op jaarbasis. Dat percentage lag in maart voor het eerst sinds eind 2019 weer boven de 3 procent.

Of daar nog heel veel meer in zit, valt te bezien. Ingrid Thijssen, voorzitter van VNO-NCW, liet deze week in het radioprogramma Sven op 1 de kopzorgen van werkgevers doorklinken. De lastenverzwaringen voor bedrijven die het kabinet in gedachten heeft, maken haar ‘chagrijnig’. “Het is een ongelofelijk onzekere tijd”, spiegelde ze voor. “Wij worden als een soort pinautomaat gebruikt.”

Maar ook in sectoren waar het wél goed gaat, stijgen de lonen soms maar nauwelijks, vindt Elzinga. “We hebben er best begrip voor dat sommige bedrijven – in de horeca bijvoorbeeld – een zware tijd achter de rug hebben”, spiegelt hij voor. “Maar de callcenters, distributiecentra en supermarkten hebben juist in de coronaperiode gouden tijden gekend. Terwijl hun werknemers nu nóg minder te besteden hebben dan voorheen.”

Zo zitten de gesprekken over een nieuwe callcenter-cao muurvast. Het huidige loonbod van 0,5 procent komt neer op vijf cent extra per uur. Het brengt FNV ertoe met een wensput langs de callcenterdeuren te gaan: daar kunnen medewerkers dan symbolisch die stuiver in gooien.

Minimumloon omhoog

Maar het zijn niet alleen de werkgevers die zullen moeten bewegen, vindt Elzinga. “Ook een hoger wettelijk minimumloon is noodzakelijk om iets aan de armoede te doen.” FNV voert al enkele jaren campagne voor een wettelijk minimumloon van 14 euro per uur, met een daaraan gekoppelde stijging van AOW en uitkeringen. Tijdens de verkiezingscampagne waren bijna alle partijen te porren voor een flinke stijging. Maar het resultaat in het regeerakkoord viel de vakbond vies tegen: de teller bleef steken op 11 euro en 73 cent. Een verhoging van ruim 80 cent, stapsgewijs in een paar jaar tijd.

“Zeker in sectoren die nu ver onder die 14 euro zitten, is de tijd van praten zo langzamerhand voorbij. Daar komen we op het punt dat we als vakbond een politiek ultimatum moeten gaan stellen: het minimumloon omhoog, of we gaan als vakbond in al die sectoren tegelijk staken.” Maar wanneer komt dat moment dan? “Een datum heb ik nog niet. Dit besluiten we altijd met onze leden samen. Maar ik merk dat de onrust toeneemt en het water tot aan de lippen staat. En dan kan het snel gaan.”

Lees ook:

Vakbond ‘vergadert’ voor de deur bij PostNL: ‘Zorg nou eens voor een hoger minimumloon’

Terwijl de aandeelhouders van PostNL een digitale jaarvergadering hielden, stond vakbond FNV dinsdag voor de deur van het hoofdkantoor in Den Haag om aandacht te vragen voor meer vaste contracten en een hoger minimumloon.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden