InterviewFNV

FNV kiest met nieuw bestuur óók voor jongeren en arbeidsmigranten

De nieuwe FNV-bestuurders Bart Plaatje (links) en Bas van Weegberg. Beeld Werry Crone
De nieuwe FNV-bestuurders Bart Plaatje (links) en Bas van Weegberg.Beeld Werry Crone

Jongeren en arbeidsmigranten zijn bij uitstek kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt. En dus is het geen toeval dat juist zij een gekend voorvechter krijgen in het dagelijks bestuur van de FNV.

Wie de nieuwe FNV-bestuurders Bas van Weegberg (24) en Bart Plaatje (49) naast elkaar zet, ziet in eerste instantie vooral verschillen. Want ga maar na: Plaatje is een geharnaste vakbondsman uit Drenthe die zich kwaad maakte over hoe hij als heftruckchauffeur behandeld werd. Zich ging verdiepen in zijn eigen rechten, en vervolgens een hoop hoeken en gaten van de FNV gezien heeft.

Van Weegberg voerde als student en voorzitter van jongerentak FNV Young & United actie tegen het leenstelsel. Sinds de verkiezingen van afgelopen weekend is de Brabander het jongste lid van het dagelijks bestuur van FNV ooit. Je zou hem vroegwijs kunnen noemen. Of, zoals Plaatje het uitdrukt: “Zo slim was ik nog niet op mijn vierentwintigste.”

Toch delen de twee nieuwelingen meer dan je zou vermoeden. Plaatje had zo de vader van Van Weegberg kunnen zijn, en dat is dan meer dan een cliché om het leeftijdsverschil uit te drukken. “Ik kom uit een echte vakbondsfamilie”, vertelt Van Weegberg. “Mijn vader is buschauffeur: ik stond als kind al bij stakingen. Het was voor mij vanzelfsprekend dat ik FNV-lid zou worden.” Toen hij dat op zijn zestiende deed, keken zijn vrienden hem wat glazig aan. Maar voor hem was het de manier om iets aan de groeiende ongelijkheid in Nederland te doen.

Bijbaantjes in de horeca

Die ongelijkheid betrok Van Weegberg in eerste instantie nog niet eens zozeer op zichzelf. “Ik had ook bijbaantjes in de horeca met werktijden waarvan ik me later af ging vragen of die wel legaal waren. Veel jongeren gaan ervan uit dat het normaal is dat ze als goedkope, flexibele kracht worden ingezet. Maar het ís niet normaal dat je er bij een supermarkt na twee jaar uitgegooid wordt omdat je te oud en te duur wordt. En dat een 16-jarige voor 3,35 euro per uur staat te werken.”

Acties tegen het leenstelsel brachten hem uiteindelijk actiever in beweging. “Toen ging ik ook het grotere systeem zien. Iedereen van mijn generatie merkt hoe lastig het is om een vast contract en een betaalbare woning te krijgen. Zeker als daar ook nog eens een forse studieschuld bij komt. Maar we zijn dat op onszelf gaan betrekken: succes hebben we aan onszelf te danken, als het niet lukt is het onze eigen schuld. Een vakbond is er om daar met solidariteit tegenwicht aan te bieden. En steeds meer van mijn vrienden beginnen dat ook te zien.”

Snelle beursjongens

De gedachten van Plaatje ontwikkelden zich ongeveer op dezelfde wijze. Zijn vakbondscarrière startte in 2004, toen het bedrijf waar hij werkte ‘door een paar snelle beursjongens werd overgenomen’. Daarna organiseerde hij jarenlang vakbondsacties, werd hij campagneleider. Schoolde hij zich bovendien uitgebreid bij, en keek hij met een steeds bredere blik naar een vakbondsthema als ongelijkheid.

“In 2018 kreeg ik de vraag: schrijf eens een plan over de energietransitie”, blikt hij terug. Hij stuitte daarbij al snel op het tekort aan personeel in de techniek en de rol van arbeidsmigranten om die tekorten op te vullen. Zo kwam hij uit bij een groep die binnen de vakbond tot dan toe wat onderbelicht bleef. “We hadden al wel zoiets als een Poolse brigade, waar werknemers naartoe konden voor informatie”, vertelt hij. “Maar mijn team klimt desnoods over een hek heen om met arbeidsmigranten te praten.”

Broodnodig, want verhalen over misstanden kwamen er steeds meer. “Arbeidsmigranten zitten vaak in een afhankelijkheidspositie. Uitzendbureaus zijn niet alleen werkgever, maar regelen ook de huisvesting. Zolang mensen direct op straat staan als ze hun baan kwijtraken, kunnen ze nooit werkelijk voor zichzelf opkomen.”

Ondervertegenwoordigd

Juist daarom moet de vakbond pal voor ze staan, vindt Plaatje. Net als voor jongeren, die vaak met weinig genoegen nemen en in flexcontracten blijven hangen. Tegelijkertijd zijn beide groepen nu nogal ondervertegenwoordigd in het FNV-ledenbestand. En precies daar ligt de ambitie van beide nieuwe bestuursleden.

“De onzekerheid en ongelijkheid is enorm", concludeert Van Weegberg. “Aan ons de taak om nieuwe groepen aan ons te binden.” Plaatje: “Als algemeen secretaris hoop ik dat we als vakbond weer groeien, groter en sterker worden. En dat arbeidsmigranten bij volgende verkiezingen zo weerbaar zijn dat ze zelf een plek hebben in ons bestuur of Ledenparlement.”

Bestuur van dertien mensen

FNV koos afgelopen weekend haar algemeen bestuur voor de komende vier jaar. Dat bestaat vanaf nu uit dertien mensen, onder leiding van de al eerder tot voorzitter verkozen Tuur Elzinga. Vier bestuursvacatures moeten nog worden ingevuld. Een deel van de algemeen bestuursleden wijdt één dag per week aan die taak. Zeven leden, onder wie Bart Plaatje en Bas van Weegberg, zijn fulltime actief. Zij vormen het dagelijks bestuur. Het bestuur is gekozen door het 103 zetels tellende Ledenparlement van de vakbond, waarin vertegenwoordigers van alle FNV-sectoren zitting hebben.

Lees ook:

Tuur Elzinga gekozen als nieuwe voorzitter van vakbond FNV

Tuur Elzinga (51) is verkozen als nieuwe voorzitter van vakbond FNV. “Ik ben zeer verheugd dat ik deze prachtige vereniging mag gaan leiden.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden