Misstanden Kinderopvangtoeslag

Fiscus stopte vaker kindertoeslagen zonder bewijs

Staatssecretaris Menno Snel van Financien eerder dit jaar, tijdens het algemeen overleg in de Tweede Kamer over de langlopende kwestie rond het stopzetten van de kinderopvangtoeslag bij honderden ouders. Beeld ANP

De Belastingdienst zette de toeslagen van 120 ouders stop zonder grondig onderzoek. Dat was de standaard werkwijze van een speciaal fraudeteam, stelt een bron. 

De groep gedupeerde ouders van wie de kinderopvangtoeslag onterecht werd stopgezet is opnieuw groter dan gedacht. Uit onderzoek van Trouw en RTL Nieuws blijkt dat de Belastingdienst in 2015 ook bij een gastouderbureau in Rotterdam toeslagen stopte zonder grondig onderzoek of bewijs.

Tot nu toe was bekend dat in één fraudeonderzoek, naar een gastouderbureau in Eindhoven, de toeslagen van ruim 300 ouders onrechtmatig werden stopgezet. De ouders kwamen daarop in grote financiële problemen en vechten al jaren voor hun gelijk. Een door staatssecretaris Menno Snel (D66) van financiën ingestelde commissie onder leiding van oud-minister Donner zal waarschijnlijk over een paar weken adviseren hoe zij gecompenseerd moeten worden.

Snel heeft al onderzoek ingesteld naar 170 andere zaken die door het zogeheten Combiteam Aanpak Facilitators (CAF-)team van de Belastingdienst zijn behandeld. Snel zei niet uit te sluiten dat er in andere zaken ook fouten zijn gemaakt, maar hij liet weten daarover geen signalen te hebben.

Trouw en RTL Nieuws kregen inzage in het vertrouwelijke onderzoeksdossier van de Belastingdienst naar Gastouderbureau Florien in Rotterdam. Daaruit blijkt dat de fiscus de toeslagen van 120 ouders stopzette, puur op basis van ‘vermoedens van fraude’. De eigenaresse van Florien werd bestempeld als ‘facilitator’ van fraude met toeslagen, en het onderzoek was er enkel op gericht om ‘meer te vinden waarmee deze facilitator kan worden aangepakt’. Zij kreeg al die jaren van de Belastingdienst niets te horen over de fraudevermoedens en geen inzage in het onderzoeksdossier.

Het duo ‘pek en veren‘

In het dossier, waarin ambtenaren zich in e-mails omschrijven als ‘het duo pek & veren’, staan geen bewijzen van fraude. Dat er geen bewijs was, concludeert de fiscus uiteindelijk zelf ook, bijna een jaar nadat de toeslagen van alle klanten van het gastouderbureau al zijn stopgezet. Na alle bewijsstukken van de ouders te hebben bekeken concludeert de fiscus dat zij ‘in het algemeen de totale opvangkosten volledig hebben voldaan’. Van fraude is dus geen sprake.

De Belastingdienst noemt het in een reactie ‘ belangrijk om er achter te komen’ of de werkwijze rond het bureau uit Eindhoven ook in andere zaken is voorgekomen. “Daarom is de Auditdienst Rijk (ADR) al eerder gevraagd het handelen van Toeslagen in alle CAF-zaken in de periode 2013 tot heden te onderzoeken”, aldus een woordvoerder. Dat onderzoek moet eind dit jaar afgerond zijn. Mocht er sprake zijn van meer gedupeerden dan heeft de Belastingdienst ‘de intentie die mensen tegemoet te komen’.

Tweede nationaliteit

Dat er sprake is van een structurele werkwijze van het CAF-team om toeslagen stop te zetten zonder bewijs van fraude, wordt bevestigd door een bron rond het ministerie van financiën. Intern is de afgelopen maanden gepoogd te reconstrueren hoe het werk van het CAF-team zo heeft kunnen ontsporen. Dat wordt bemoeilijkt doordat er over de werkwijze, en de bevindingen in fraudeonderzoek, maar weinig gedocumenteerd is, zo bevestigde staatssecretaris Snel al eerder aan de Tweede Kamer.

Als toeslagen van ouders eenmaal waren stopgezet, deden juristen van de Belastingdienst er alles aan om die beslissingen in stand te houden. Dat gebeurde met medeweten en goedkeuring van het hoogste management, zo berichtten Trouw en RTL Nieuws vorige maand. De Belastingdienst hield stukken achter in rechtszaken om zo gedupeerde ouders alsnog tot terugbetaling te dwingen.

Uit het dossier blijkt dat ambtenaren ook in deze zaak gegevens over (tweede) nationaliteit van ouders opvroegen, of dat er een band was met de Antillen. De houdster van het gastouderbureau vertelt dat de Belastingdienst vroeg of zij een lijst bijhield van de tweede nationaliteit van klanten. Eerder meldden Trouw en RTL Nieuws dat de Autoriteit Persoonsgegevens onderzoek doet naar mogelijk etnisch profileren door de Belastingdienst.

De naam van de anonieme bron is bij de hoofdredactie bekend.

Lees ook: 

Het interview met Florien Jansen, de eigenaresse van het gastouderbureau

Veel van mijn klanten zitten nog altijd in de schulden, zijn hun carrière misgelopen of hebben hun huwelijk zien stranden. Daar wil ik mijn verhaal voor doen, om hen daar uit te helpen en gerechtigheid te krijgen.  

Deze moeder weet nog steeds niet waarom de fiscus haar onterecht beschuldigde van fraude

Na jaren van strijd tegen de Belastingdienst kreeg Gwendolyne Santos alsnog recht op kinderopvangtoeslag. Maar waarom werd zij eigenlijk betrokken in een fraudezaak?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden