Vaccinatiebeleid

Fabrieksarbeiders in Cambodja en Vietnam raken in de knel door corona

Een medewerker in een textielfabriek van Garment 10, een bedrijf dat vooral veel herenoverhemden maakt, in Hanoi (Vietnam). Beeld EPA
Een medewerker in een textielfabriek van Garment 10, een bedrijf dat vooral veel herenoverhemden maakt, in Hanoi (Vietnam).Beeld EPA

De kledingindustrie in Cambodja en Vietnam is hard geraakt door de coronapandemie. Honderden fabrieken sloten de afgelopen anderhalf jaar de deuren.

De Cambodjaanse kledingmaakster Heng Rithy en haar collega’s hebben zware tijden achter de rug. Hun fabriek ging vorig jaar december voor drie maanden dicht en afgelopen juli voor nog eens drie weken. Eerst omdat er onvoldoende werk was, daarna omdat medewerkers besmet waren met het coronavirus. “Financiële compensatie was er wel, maar die was laag in verhouding tot ons loon en het aanvragen ervan was ingewikkeld”, vertelt Rithy per telefoon. “Veel collega’s zitten nu diep in de schulden.”

De rekening gaat naar de kledingmakers

De kledingindustrie in Cambodja en buurland Vietnam wordt hard geraakt door de coronapandemie. Honderden fabrieken sloten de afgelopen anderhalf jaar de deuren, vaak tijdelijk, soms voorgoed. De ene keer omdat er geen bestellingen zijn, de andere keer vanwege coronabesmettingen in de fabriek of omdat een lockdown het onmogelijk maakte de werkvloer te bereiken. De rekening gaat grotendeels naar de kledingmakers. Velen van hen zijn een fors deel van hun inkomen kwijt.

Momenteel heeft vooral Vietnam het zwaar. Strijdend tegen een zware corona-uitbraak is vooral in het zuiden van het land een strenge lockdown ingesteld. Daardoor is momenteel naar schatting slechts 3 procent van de kleding- en schoenfabrieken in Zuid-Vietnam open, aldus de Vietnam Textile and Apparel Association (VITAS), dat de Vietnamese textielindustrie vertegenwoordigt.

24 uur per dag in de fabriek

Om besmettingen te voorkomen wilde de Vietnamese overheid aanvankelijk dat medewerkers 24 uur per dag op het fabrieksterrein blijven. Werken, eten en slapen gebeurt dan allemaal in dezelfde omgeving. Maar veel werknemers zien daar niets in, en werkgevers vrezen dat de kosten per arbeider daardoor meer dan verdubbelen.

Een nieuwe regel brengt meer vrijheid en stelt dat medewerkers nog wel naar huis mogen om te slapen en te eten, mits ze geen andere plekken bezoeken. Maar ook dan blijft het moeilijk, zegt Hoang Ngoc Anh, secretaris-generaal van VITAS. “We schatten dat vorig jaar een miljoen mensen in de kleding- en schoenfabrieken de impact voelden van de pandemie. Onze schatting voor dit jaar is gelijk. Mensen zijn hun baan volledig kwijtgeraakt of hebben hun inkomen zien krimpen.”

Problemen met de aanvoer

Het is ook niet de eerste keer sinds de aanvang van de pandemie dat fabrieken stilstaan. In maart vorig jaar legden honderden Zuidoost-Aziatische fabrieken het werk stil omdat er problemen waren met het aanvoeren van grondstoffen uit China. Kort daarop ontstonden er grote problemen nadat kledingmerken orders annuleerden. De merken zeiden geen andere keuze te hebben, omdat door lockdowns in het Westen de vraag naar kleding instortte. Alleen al in Cambodja zaten vorig jaar meer dan 320.000 fabrieksarbeiders tijdelijk zonder werk. Ruim 70.000 raakten hun baan volledig kwijt.

Voor Cambodja zijn kleding en schoenen de belangrijkste exportproducten. In Vietnam, één van de vier grootste kledingexporteurs ter wereld, werken naar schatting twee miljoen mensen in schoen- en kledingfabrieken. In Cambodja, dat het coronavirus redelijk onder controle heeft, draaien de meeste textielfabrieken inmiddels weer. Maar het blijven zware tijden, zegt Heng Rithy. Zij en haar collega’s maken kleding voor onder meer Zara en Uniqlo. “In mijn fabriek zijn sinds mid-2020 driehonderd mensen ontslagen omdat er minder werk is dan voorheen. Van de 1800 werknemers zijn er nog maar 1500 over.”

Merken hebben de macht om iets te doen

Vakbonden en arbeidsorganisaties in Cambodja willen dat kledingmerken meer doen om de werknemers bij te staan. Zij zeggen dat een lockdown in april en mei de arbeiders meer dan 117 miljoen Amerikaanse dollar aan loon heeft gekost. “Zonder bemiddeling van de afnemers is er geen realistische hoop dat dit verlies voor de arbeiders wordt goed gemaakt”, stellen de organisaties in een brief die onder meer naar C&A, Adidas, H&M en Nike is gestuurd.

Merken hebben de macht om iets te doen, zegt Khun Tharo, arbeidsrechtenspecialist bij de Cambodjaanse organisatie Central. “Het is hun verantwoordelijkheid om op constructieve wijze met de fabrieken en met de overheid dit inkomstenverlies aan te pakken. Maar tot nu toe hebben zij voor Cambodjaanse arbeiders nog niets van betekenis gedaan.”

Hop dat fabrieksarbeiders snel ingeënt worden

Ondertussen blijven veel fabrieken in buurland Vietnam voorlopig dicht. Hoang Ngoc Anh hoopt dat fabrieksarbeiders snel ingeënt worden tegen het coronavirus zodat de industrie weer op gang kan komen. “Aanvankelijk werden fabrieksarbeiders niet gezien als een prioriteitsgroep bij de vaccinaties, maar men ziet nu hoe schadelijk het is als fabrieken moeten sluiten. Arbeiders zijn daarom alsnog op de prioriteitenlijst gezet.”

Lees ook:

De textielindustrie in Bangladesh vraagt modemerken om solidariteit

Ruim 4 miljoen arbeiders telt de textielsector van Bangladesh. Die zitten in de problemen nu het werk wegvalt. Er is in een paar maanden tijd al voor 3 miljard euro aan orders geannuleerd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden