Toeslagenaffaire

Extern onderzoek naar misstanden in de top van de Belastingdienst

De afdeling webcare van de Belastingdienst, waar vragen van belastingplichtigen worden beantwoord. Beeld ANP

Er komt toch een extern onderzoek naar hoge ambtenaren van de Belastingdienst vanwege het niet aanpakken van misstanden. 

Wat was de persoonlijke verantwoordelijkheid van topambtenaren van de Belastingdienst bij het in strijd handelen met wetten, waarvan burgers de dupe werden?  En waarom grepen zij niet in toen dit werd aangekaart? Daar komt nu onderzoek naar, bevestigt het ministerie van financiën na onderzoek van ‘RTL Nieuws’.  Aanleiding is een vertrouwelijk rapport van het Onderzoeksbureau Integriteit Financiën (OIF). 

Het onderzoeksbureau concludeerde dat een grondig feitenonderzoek naar integriteitsschendingen en de verwijtbaarheid daarvan noodzakelijk is. De uitkomsten kunnen leiden tot disciplinaire maatregelen, zoals overplaatsing of ontslag voor ambtelijke hoofdrolspelers uit de top van de Belastingdienst en de afdeling Toeslagen. 

Bronnen zeggen tegen RTL Nieuws dat al vaststaat dat de positie van de voormalig directeur Toeslagen - die nu een andere hoge functie heeft bij de fiscus - ‘onhoudbaar’ is. Eerder werd in de nasleep van de affaire met de kinderopvangtoeslag het vertrouwen opgezegd in de hoogste ambtelijke baas van de Belastingdienst. Insiders zeggen dat de aankondiging van het externe onderzoek naar misstanden een bom zal leggen onder de broze verhoudingen in de politieke en ambtelijke top.

Het OIF-onderzoek werd ingesteld nadat minister Hoekstra in januari sprak met klokkenluider Pierre Niessen, een oud-ambtenaar van de Belastingdienst. Toen werd besloten om de affaires die hij vanaf 2012 op alle niveaus aankaartte, alsnog officieel te onderzoeken. Volgens het OIF staat inmiddels vast dat er sprake was van misstanden, die inderdaad zijn gemeld op het niveau van directeuren en hoogste ambtelijke bazen.

Niessen onthulde in november bij RTL Nieuws en Trouw dat de Belastingdienst niet alleen in de toeslagenaffaire ver over de schreef ging, maar dat bij de hele fiscus in strijd met de wet werd gehandeld. Burgers werden daarvan slachtoffer, onder meer omdat bezwaren niet correct werden behandeld.

Het ministerie van financiën zegt in een reactie dat de politieke leiding van het ministerie en de Belastingdienst ‘op hoofdlijnen’ zijn geïnformeerd over het OIF-rapport en dat de tussenrapportage aanleiding was nu een extern onderzoek in te stellen. Vooralsnog richt dit zich alleen op de ‘specifieke’ klachten van deze klokkenluider en worden andere meldingen over dezelfde topambtenaren niet onderzocht.

Er liggen ook al maanden aangiften tegen topambtenaren vanwege hun handelen in de toeslagenaffaire. Het Openbaar Ministerie in Den Haag moet besluiten of die aangiften leiden tot een strafrechtelijk onderzoek.

Lees ook:

De top van de Belastingdienst keurde de illegale fraudejacht goed.

Tot op het hoogste niveau stemden ambtenaren van de Belastingdienst in met het illegaal stopzetten van toeslagen. Documenten die dat aantonen liggen inmiddels op het bureau van de staatssecretaris.

Ambtenaren Belastingdienst eisen straf voor leidinggevenden toeslagenaffaire

Ambtenaren van de Belastingdienst roepen op tot maatregelen tegen leidinggevenden die verantwoordelijk waren voor de toeslagenaffaire.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden