Experts: Wetenschap weet meer dan genoeg over goede aanpak stikstof - stop met twijfel zaaien
De wetenschappelijke basis voor de aanpak van de stikstofcrisis is solide, schrijven 36 hoogleraren en andere onderzoekers. Twijfel zaaien levert niets op.
We weten ‘meer dan genoeg’ om de stikstofcrisis nu serieus te gaan aanpakken. Onder druk van onder meer boerenprotesten wordt de wetenschappelijke basis onder het kabinetsplan voor de stikstofreductie keer op keer ter discussie gesteld, maar dat is nergens voor nodig. “Er is grote wetenschappelijke consensus.”
Dat schrijven 36 wetenschappers aan acht Nederlandse universiteiten maandag in Trouw. Zij pleiten ervoor om ‘eindelijk door te pakken’ met de aanpak van de stikstofuitstoot.
Kamerleden en belangenbehartigers van boeren vragen steeds opnieuw om ‘nog meer onderzoek, nog hardere en fijnschaliger meetresultaten, nog betere modellen’, schrijven de 36. Steevast zit daar ook het geloof achter dat alleen technologische vernieuwingen al genoeg soelaas kunnen bieden in de stikstofcrisis. Maar extra onderzoek zal slechts uitstel opleveren, verder niets.
‘Aanpak zonder veestapelkrimp’
Een concrete aanleiding voor de oproep van de wetenschappers is een plan van Han Lindeboom, emeritus hoogleraar mariene ecologie aan de Wageningen Universiteit. Anderhalve week geleden bood De Telegraaf dat plan een podium onder de kop ‘Nieuw plan stikstofaanpak zonder veestapelkrimp’.
Volgens Lindeboom zijn er genoeg technologieën om de stikstofreductie terug te dringen. Zo kan varkens- en kippenvoer aangevuld worden met aminozuren en rundveevoer met bestendig eiwit, en ook het gescheiden opvangen van urine en poep in de stal levert reductie op. Lindeboom waarschuwt trouwens ook voor een verborgen agenda achter het kabinetsbeleid: dat staat volgens hem zwaar onder invloed van ‘utopische veganisten’.
Actiegroepen van boeren waren er als de kippen bij om Lindebooms plan te omarmen en ook de VVD verwees er meteen naar. Ook CDA-leider Wopke Hoekstra toont ‘zwakke knieën’ met zijn stelling dat de stikstofreductie best trager mag worden verwezenlijkt, zegt hoogleraar ecologie Han Olff, een van de 36 wetenschappers. Dat is wat hen betreft een extra bevestiging dat de oproep van maandag op zijn plaats is. “Al het onderzoek laat zien dat er echt geen tijd is voor vijf jaar extra uitstel. Dat zou de kosten van herstel disproportioneel groter maken en de kans op succes kleiner.”
Progressie door twijfel
Olff noemt Lindebooms notitie ‘zeer gebrekkig’ – niet alleen die opmerking over veganisten is uit de lucht gegrepen. “De echte vraag is: zijn er kant-en-klare technische innovaties die zoveel afname van ammoniakuitstoot opleveren dat de natuur snel genoeg herstelt en de landbouw niet hoeft te krimpen? Het antwoord is heel duidelijk: nee. Innovatie is niet effectief genoeg.”
Worden kritische wetenschappers ‘doodgezwegen’, zoals Lindeboom zich in zijn notitie beklaagt? Integendeel, zegt Olff. “De wetenschap lééft juist van kritiek, mits goed onderbouwd. Progressie door twijfel en debat is een kernwaarde van de wetenschap.”
Maar als het om natuur en stikstof gaat, is het duidelijk genoeg wat ‘de wetenschap’ zegt, vervolgt Olff. Er zijn enkele dissidenten, ja. Die maken misbruik van die twijfel als kernwaarde – en dat komt sommige partijen goed van pas. “Vaak, ook nu, zijn het geen actieve wetenschappers, maar pensionado’s uit een niet altijd relevant vakgebied.” Anders dan de 36 ondertekenaars van de oproep van maandag – onder wie 28 hoogleraren. “En die zijn het allemaal hartgrondig eens.”
De 36 wetenschappers pleiten ervoor om niet alleen de boeren te laten opdraaien voor de gevolgen van de stikstoftransitie. Een ‘slimme mix’ van overheidsmaatregelen moet zorgen dat die lasten deels ook terechtkomen bij consumenten, retailers, banken en de agro-industrie. Die maatregelen moeten tegelijkertijd ook gericht zijn op het verbeteren van landschap, waterkwaliteit en klimaat.
Lees ook:
Ga niet wéér twijfel zaaien: aan die stikstofdoelen valt echt niet te ontkomen
Steeds opnieuw klinkt in de Kamer en in de media twijfel aan de wetenschappelijke basis van het stikstofplan. Han Olff, Wim de Vries en 34 andere wetenschappers leggen nog maar eens uit hoe het zit.
De stikstofuitspraak van Wopke Hoekstra kwam niet zomaar uit de lucht vallen
De duw van CDA-leider Hoekstra tegen het regeerakkoord was goed voorbereid. De CDA-top ging op ‘luistertour’ op het platteland.