Betaalmiddel

Europese Centrale Bank test eigen cryptomunt. Wat kunnen we met zo’n digitale euro?

Het hoofdkantoor van de Europese Centrale Bank in Frankfurt. De bank is van plan om met een nieuwe digitale munt te komen.  Beeld Reuters
Het hoofdkantoor van de Europese Centrale Bank in Frankfurt. De bank is van plan om met een nieuwe digitale munt te komen.Beeld Reuters

We zijn een stap dichter bij een nieuw wettig betaalmiddel: de digitale euro. De Europese Centrale Bank verwacht de muntsoort over vijf jaar gereed te hebben voor gebruik.

Digitale munten? Ja, je hebt de bitcoin, andere cryptomunten en de plannen van techreus Facebook met zijn Libra. En er komt er nog een. Van de Europese Centrale Bank (ECB) nog wel. De bank gaat beginnen met een test voor een ‘digitale euro’, zo maakte zij woensdag bekend. Zoals het er nu naar uitziet, is de nieuwe munt in 2026 gereed voor gebruik voor Europeanen.

De digitale euro? “Het is een beetje een vage benaming”, merkt specialist digitale munten van ING Teunis Brosens op. “Volgens mij betaal ik al jaren met een digitale euro, namelijk via mijn bank.”

Zijn reactie geeft precies weer dat er nog veel vragen zijn over het ECB-project. Wat gaan ze testen? Waar zal de daadwerkelijk introductie van afhangen? En: wat is zo’n digitale munt precies?

Om niet te vervallen in technisch jargon: burgers zullen straks wat gebruiksvriendelijkheid betreft nauwelijks verschil merken tussen internetbankieren bij een bank en bankieren bij de ECB. Tenminste, zoals het plan er nu voorstaat, zegt Brosens.

Sterker nog, de ECB gaat de nieuwe munt niet zelf distribueren. Dat laat ze over aan de banken in Europa. De ECB moet namelijk nog een hele bankorganisatie op poten zetten, van een klantenservice tot een fraudedesk. Bepaald geen sinecure, terwijl banken die organisatie allang hebben. Dus kunnen burgers straks een rekening openen van de ECB die ze vervolgens gebruiken bij hun reguliere bank. Dan kunnen ze in hun telefoon onder hun betaal- en spaarrekeningen ook een ECB-rekening vinden. Een andere muntsoort, ja, maar veel merk je daar niet van, voorziet Brosens. Of het gebruik van de rekening, zoals geld overboeken, ook hetzelfde werkt als bij een gewone rekening, is nog niet duidelijk.

Directe link tussen bank en burger

De digitale euro is niet hetzelfde als een cryptomunt zoals de bitcoin. Er zijn technische verschillen. Maar het grootste verschil is dat de digitale euro wordt uitgegeven en wordt beheerd door een centrale bank.

Om te begrijpen waarom de ECB inzet op de digitale munt moeten we terug naar het contante geld: biljetten. Overheden garanderen de waarde van het geld dat we opnemen uit de automaat en in onze handen hebben: een veilig betaalmiddel dus. Maar geld opnemen doen we steeds minder. We bankieren digitaal, bij commerciële banken die dat geld ook beheren.

Risico’s zijn klein. De kans dat een bank omvalt is niet groot, bovendien houden centrale banken zelf toezicht. “Het gaat om het principe dat de ECB graag een directe link houdt met burgers voor het uitgeven van geld”, zegt Brosens. Daar komt bij dat China een eigen digitale munt test. Ook de Britse en Amerikaanse centrale banken onderzoeken de mogelijkheden. Dan kan Europa niet achterblijven, is de argumentatie.

Het project belandde pas in een stroomversnelling toen Facebook twee jaar geleden plannen voor een eigen digitale munt, die losstaat van overheden en banken, onthulde: de Libra. Toen gingen alle alarmbellen af, Een nieuwe betaalvorm overlaten aan big tech? Dat kan niet, vindt men. Om verschillende redenen heeft de Libra (die nu trouwens Diem heet) nog geen vergunning om als munt te mogen fungeren.

Is er dan iets mis met het huidige stelsel? Waarom zou een Europeaan een ECB-rekening openen als hij al een bankrekening heeft? Voor die vraag lijkt het nog te vroeg. Daarvoor is het project nog te abstract. Maar dat de munt er straks komt is vrij zeker, denkt Brosens.

Lees ook:

Bitcoin als een wettig betaalmiddel in El Salvador: hoe pakt dat uit?

Iedere winkelier en zelfs de belastingdienst moet bitcoins straks accepteren als betaalmiddel in El Salvador. Een primeur, maar hoe gaat dat uitpakken?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden