KredietenEuropa

Europese Centrale Bank: de grote opkoper die niet van ophouden weet

Christine Lagarde, president van de Europese Centrale Bank: ‘Het is belangrijk dat de kredietverlening doorgaat”.  Beeld AFP
Christine Lagarde, president van de Europese Centrale Bank: ‘Het is belangrijk dat de kredietverlening doorgaat”.Beeld AFP

De Europese Centrale Bank gaat onverdroten door met het steunen van de Europese economie. En de rente blijft heel laag.

De Europese Centrale Bank (ECB) gaat langer door met het verlenen van noodsteun. De toch al gigantische bedragen die de bank uittrekt voor het opkopen van (staats)leningen gaan nog verder omhoog. De noodsteun gaat ook langer duren: niet meer tot juli 2021 maar tot en met maart 2022. De bank hoopt op die manier de kredietverlening op gang te houden, grote prijsschommelingen te voorkomen en te voorkomen dat de crisis zich verder verdiept.

Volgens Christine Lagarde, president van de ECB, is de extra steun nodig omdat de tweede golf coronabesmettingen de Europese economieën flink heeft geraakt. In de lente kende de Europese economie een ongekend grote krimp, maar in de zomermaanden trad een verrassend snel herstel in. In het derde kwartaal kwam de groei uit op een ook al ongekende 12,5 procent vergeleken met het tweede kwartaal.

Vooruitzichten nog altijd ongewis zijn

Maar de tweede besmettingsgolf heeft, zo zei Lagarde, een eind gemaakt aan die korte periode van uitbundige groei. De industriële productie is weliswaar redelijk op peil gebleven, maar de dienstensector (toerisme, reizen, horeca) heeft flink te lijden van de lockdowns en andere maatregelen om de verspreiding van het virus te beteugelen. De groei in het derde kwartaal zal in het vierde kwartaal omslaan in krimp: van ruim twee procent, denkt de ECB. Ook in het eerste kwartaal van 2021 zullen de economische gevolgen van de tweede besmettingsgolf nog voelbaar zijn.

Daarbij komt, zei Lagarde, dat de vooruitzichten nog altijd ongewis zijn. Het vaccineren van mensen neemt zeker een jaar in beslag. Maatregelen die het gedrag van mensen beperken zullen mogelijk nog tot maart 2022 nodig zijn: wellicht dat pas dan alles weer ‘normaal’ is. Consumenten zijn voorzichtig met geld uitgeven - dat zijn ze altijd in crisistijd - en bedrijven zijn huiverig om te investeren. Ook merkt de ECB dat banken wat voorzichtiger worden met het uitlenen van geld. Ze stellen hogere eisen aan consumenten en bedrijven.

Om al die redenen acht het bestuur van de ECB het noodzakelijk dat het bestaande steunprogramma wordt uitgebreid en verlengd - vooral om de kredietverlening gaande te houden. In maart besloot de centrale bank om voor 750 miljard aan leningen over te nemen. Dat gaf banken op hun beurt meer ruimte om zelf geld te blijven uitlenen en landen om zelf meer te lenen. In mei verhoogde de ECB dat bedrag met 600 miljard. Nu komt daar nog eens 500 miljard euro bij. 

Kredietverlening moet op peil blijven

In totaal zal de ECB dus voor het moeilijk vatbare bedrag van 1850 miljard euro bedrijfs- en staatsobligaties blijven opkopen. De bank doet dat zeker tot maart 2022, en langer als dat nodig moet zijn, maar zal het tempo afzwakken als dat kan. Met de opbrengst van afgeloste leningen worden ook weer leningen opgekocht. Ook daarmee gaat de ECB langer door dan eerder gedacht: zeker tot het einde van 2023. Tot begin december heeft de ECB voor 718 miljard euro aan leningen opgekocht: vooral staatsleningen.

Verlengd wordt ook de mogelijkheid voor banken om tegen zeer lage tarieven geld te lenen bij de ECB. Banken moeten dat geld op hun beurt dan wel weer uitlenen aan bedrijven en consumenten. Lagarde benadrukte het een paar keer: het is belangrijk dat de kredietverlening op peil blijft.

De huidige, zeer lage, rente blijft onveranderd, al sloot Lagarde niet uit dat de rente in de toekomst nog iets lager wordt. De rente die banken betalen als ze geld bij de ECB stallen is zelfs negatief. Lage rentes zijn nadelig voor spaarders, maar prettig voor mensen met een hypotheek. De inflatie, of beter: het gebrek daaraan, blijft de ECB zorgen baren. De bank mikt op een percentage van bijna twee, maar de afgelopen maand lag de inflatie op min 0,3 procent. Dat kwam vooral doordat Duitsland de btw verlaagde en doordat olie en gas relatief goedkoop waren.

Lees ook:

ECB vindt nieuwe crisismaatregelen nu niet nodig, ‘bestaande maatregelen zijn effectief’

De economieën van de eurolanden krabbelen weer op. Nieuwe maatregelen van de Europese Centrale Bank zijn even niet nodig.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden