Nieuws Economie

Europa voelt de pijn van handelsoorlog tussen VS en China

De Amerikaanse president Donald Trump ontmoet de Chinese president Xi Jinping op de G20-top in Osaka, Japan, in juni. Beeld Reuters

Trump draait China de duimschroeven aan. Ook Europa kan daarvan de dupe zijn. ‘De Europese vooruitzichten worden slechter en slechter.’

Toen de Amerikaanse voorzitter van de centrale bank Jerome Powell deze week de eerste renteverlaging sinds 2008 aankondigde, zei hij hiermee toekomstige tegenvallers voor de Amerikaanse economie voor te willen zijn. In het bijzonder noemde hij de handelsoorlog. Een dag later was er al zo’n tegenvaller: de Amerikaanse president Donald Trump besloot China eens flink de duimschroeven aan te draaien. Aan het eind van een week waarin beide landen ‘constructief’ overleg voerden in Shanghai, is de handelsoorlog juist opgelaaid.

In ruim een jaar tijd heeft Trump een muur van invoerheffingen opgebouwd. Zijn doel is de eigen industrie te beschermen en banen terug te halen uit andere landen. Vanaf 1 september komt hij met heffingen van 10 procent op 300 miljard dollar aan Chinese producten. Als dat inderdaad gebeurt, heffen de VS straks extra belastingen op álle goederen die ze in China kopen. Er zijn namelijk al heffingen van 25 procent op 250 miljard aan goederen uit China.

Trump voert de druk op omdat China het handelsoverleg bewust zou vertragen, net zolang tot er een andere president in het Witte Huis zit. De handelsoorlog verloopt in golven van dreiging en ontspanning. Maar al met al is de situatie steeds ernstiger geworden. Ook Europa voelt de gevolgen.

Geschrokken

De handelsoorlog tussen de Verenigde Staten en China remt namelijk de hele wereldeconomie af. Door alle onzekerheid stellen bedrijven investeringen uit. Beleggers reageerden vandaag daarom geschrokken op de escalatie en wereldwijd gingen beurzen onderuit.

Natuurlijk heeft China veel last van het conflict. De economische groei loopt er terug en de Chinese yuan bereikte zijn laagste niveau van dit jaar ten opzichte van de dollar. De gevoelige grens van 7 yuan voor 1 dollar komt in zicht. China probeert dit te compenseren met stimuleringsbeleid en dat lijkt wat te helpen. 

Amerikaanse consumenten merken dat producten in de winkel duurder worden door alle heffingen. Verder zijn de internationale productieketens van Amerikaanse bedrijven verstoord. Sommige verhuizen hun activiteiten deels van China naar andere landen, zoals Vietnam, India of Mexico. Meestal niet terug naar Amerika, zoals Trump wenst.

Het is veelzeggend dat de Fed, de Amerikaanse centrale bank, vorig jaar nog aan meerdere renteverhogingen in 2019 dacht en nu de economie met een verlaging moet stimuleren. Maar een recessie wordt nog niet verwacht. De Amerikaanse economie heeft een aanzienlijk minder open karakter dan de eurozone. Daardoor zijn de VS minder gevoelig voor de zwakke groei van de wereldhandel.

Slechter en slechter

En Europa? Dat presteert al zwak en voelt de effecten van de handelsoorlog wel degelijk. Eind juli zei president Mario Draghi van de Europese Centrale Bank al dat de economische vooruitzichten ‘slechter en slechter’ worden. ABN Amro schreef te verwachten dat de economie van de eurozone in het tweede halfjaar nauwelijks groeit. “Een kleine krimp sluiten we zelfs niet uit: de kans hierop is net zo groot als de kans dat de economische groei net in de plus blijft.”

Dat de bedrijfsinvesteringen teruglopen, raakt Duitsland hard, als producent en exporteur van machines. Het ondernemersvertrouwen zakte er vorige maand naar het laagste niveau in zes jaar. Trump dreigde al geruime tijd om de Europese auto-industrie aan te pakken. De president ziet liever geen Mercedes in New York, zei hij eens. Zo’n direct duel zou Duitsland er niet bij kunnen hebben. Voor Nederland is het geen goed nieuws als de grootste economie van Europa, en de belangrijkste handelspartner, dieper in de problemen raakt. 

De onvoorspelbaarheid van Trump kan ook weer een mee­valler zijn. Vanavond herhaalde hij trots dat hij bij de EU heeft bereikt dat Amerikaanse boeren de komende zeven jaar flink veel extra rundervlees naar Europa mogen exporteren. Zo snel als de handelsstorm oplaait, kan hij ook weer gaan liggen.

Beurzen kleuren bloedrood 

De Europese beurzen zijn vrijdag met zware verliezen gesloten na dreigementen van de Amerikaanse president Donald Trump over nieuwe handelsbeperkingen op producenten uit China. Daarmee verbreekt hij de ‘wapenstilstand’ in de handelsoorlog die de beurzen al tijden in zijn greep houdt. Peking liet weten tegenmaatregelen te nemen. Beleggers verwerkten verder nog een reeks kwartaalrapportages van Europese bedrijven.

De AEX-index op Beursplein 5 eindigde 3,2 procent in het rood op 554,32 punten. De MidKap zakte 2,2 procent tot 821,59 punten. Londen, Frankfurt en Parijs leverden tot 3,6 procent in.

Vooral bedrijven die gevoelig zijn voor de handelsperikelen, zoals de staalproducenten en chipbedrijven, werden van de hand gedaan. Zo werd staalgigant ArcelorMittal in Amsterdam 6,6 procent minder waard, terwijl chipmachinemaker ASML 4,8 procent inleverde. Ook metalenspecialist AMG (min 4,4 procent) en chiptoeleveranciers Besi (min 4,5 procent) en ASM International (min 4,4 procent) kregen een tik.

De euro was 1,1111 dollar waard, tegen 1,1063 dollar een dag eerder. De olieprijzen veerden op na de zware val op donderdag. Een vat Amerikaanse olie werd 2,5 procent duurder op 55,30 dollar. Brentolie steeg 2,6 procent in prijs tot 62,06 dollar per vat.

Lees ook: 

Amerikaanse economie breekt record en dat maakt beleggers nerveus: waar blijft de recessie?

De Amerikaanse economie groeit al een recordtijd achter elkaar. Investeerders worden er nerveus van. Een schok kan een economie richting een recessie duwen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden