Oud papier

Europa blijft zitten met dozen en kranten, want wie wil nog papier recyclen?

De recycling van karton en papier hapert, vooral doordat China de afname flink heeft teruggeschroefd. Beeld Hollandse Hoogte

China importeert vrijwel geen oud papier meer uit Europa. Nederlandse recyclebedrijven blijven met overtollige voorraden kranten en tijdschriften achter. 

Papier zo veel mogelijk recyclen lijkt in tijden van klimaatverandering goed aan te sluiten op de gewenste duurzame leefstijl. Maar eenmaal ingezameld, blijkt voor een groot deel van de kartonnen dozen en oude kranten en tijdschriften steeds vaker helemaal geen herproductie mogelijk. In heel Europa stapelen de tonnen overtollig oud papier zich razendsnel op nu China, de grote importeur van Europees oud papier, tegenwoordig zelf inzamelt. Ook daalt de kwaliteit van het ingezamelde papier hard, waardoor recyclen onmogelijk wordt. Recyclebedrijven in binnen- en buitenland blijven met overbodige voorraden achter.

Nog maar twee jaar geleden kocht China, zoals al jaren een goed gebruik was, 28 miljoen ton aan Europees oud papier in. In 2018 was dat nog maar tien miljoen ton en in 2019 daalde de export zelfs verder naar nog geen zes miljoen ton oud papier. Terwijl de inzameling van oud papier door Europese landen, gezamenlijk jaarlijks 56 miljoen ton, grotendeels is gebaseerd op de export naar China.

Acht miljoen ton papier overbodig

Zonder de Chinese koopdrang bleek vorig jaar acht miljoen ton oud papier in Europa overbodig, maar dat is niet het enige. “Het lukt de recyclebedrijven ook niet meer om de kosten voor het inzamelen terug te verdienen”, zegt Hans Koning, directeur van de Federatie Nederlandse Oudpapier Industrie.

Dat voelen ook de honderd Nederlandse recyclebedrijven, samen goed voor 1500 man aan personeel. De Nederlandse oudpapierindustrie zamelt jaarlijks 2,5 miljoen ton papier in, waarvan normaal gesproken 15 procent naar China wordt geëxporteerd. “Dat raken de bedrijven nu aan de straatstenen niet kwijt”, zegt Koning. Onlangs sneuvelde het eerste recyclebedrijf in ons land en de kans is groot dat er spoedig meer ondernemingen volgen, vreest hij.

Bijvoorbeeld Chinese webshops, zoals AliExpress, groeien wereldwijd als kool en willen de miljoenen tonnen oud papier maar al te graag recyclen door bijvoorbeeld bezorgdozen te produceren. Maar de Chinese overheid wil daarvoor niet meer afhankelijk zijn van de Europese aanwas en zet sinds enkele jaren in op een eigen markt voor papier inzamelen. “Dat is ze heel snel voortreffelijk gelukt”, zegt Koning.

Op andere continenten is de vraag naar oud papier minder urgent. Nederland exporteert ook naar onder meer Duitsland en België, maar zonder China is de vraag veel te laag voor het riante aanbod verzameld papier.

Kwaliteit laat te wensen over

Een belangrijke reden voor de Chinese terugtrekking uit Europa is dat de kwaliteit van een groot deel van het Europese oud papier te wensen overlaat. De kartonnen dozen komen in het verre oosten niet door de douane en krijgen het predicaat ‘retour afzender.’ “Vooral Groot-Brittannië levert papier van lage kwaliteit. Daar kun je niks meer mee, maar ze kennen dan ook geen bronscheiding. Plastic, textiel en papier wordt allemaal op een hoop gegooid.”

Dat is in Nederland wel anders. Hier staat de kwaliteit van het oud papier, juist door afvalscheiding, samen met Duitsland wereldwijd het hoogst aangeschreven. “Maar daar heeft China geen boodschap aan. Ze komen niet alleen voor ons”, zegt Koning.

En als we niet oppassen, deelt ook Nederland straks mee in de Britse malaise. Koning ziet de kwaliteit in korte tijd hard afnemen. Op de inzamelplaatsen voor oud papier is steeds meer afval te vinden dat daar niet thuishoort, zoals etensresten. Een pizzadoos met nog een halve pizza salami. “Die resten horen thuis in de grijze kliko’s, maar door de afvalstoffenheffing worden mensen de laatste jaren gestimuleerd zo min mogelijk afval te verzamelen”, ziet Koning. “Eten en ander afval gaat mee met het papier, want dat is goedkoper. Maar daardoor wordt het papier wel onbruikbaar voor recycling.” Vorige maand werd nog bekend dat de afvalstoffenheffing met 8 procent stijgt.

Alleen door kwalitatief boven het maaiveld uit te steken kan de Nederlandse oudpapierindustrie overleven, zegt Koning. “We kunnen nog veel winst boeken en interessanter worden voor andere landen. Maar voorlopig is de Chinese terugtrekking nog wel voelbaar.”

Lees ook:

CPB: Statiegeld en exportverbod plastic komen recyclen ten goede

Het recyclen van papier gaat inmiddels goed. Dat ligt anders bij plastic en textiel. Voorlichting zou helpen, ander beleid ook.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden