Turkije

Erdogan ontslaat zijn centraal bankier en haalt de Turkse beurzen hard onderuit

De markt in Istanbul, Turkije. Beeld EPA
De markt in Istanbul, Turkije.Beeld EPA

Voor de derde maal in twee jaar tijd ontslaat president Erdogan de baas van de centrale bank. Hij houdt namelijk niet van renteverhogingen.

De Turkse aandelenbeurs ging maandag hard onderuit nadat de Turkse lira dit weekend flink was weggezakt. De financiële markten moeten er weinig van hebben dat de Turkse president Erdogan de baas van de centrale bank heeft ontslagen.

Naci Agbal is de derde gouverneur in twee jaar tijd die het veld moet ruimen. Hij zat er pas sinds november. Na zijn aantreden nam het vertrouwen van de financiële markten in het Turkse beleid toe. Om de hoge inflatie aan te pakken, verhoogde Agbal meermalen de beleidsrente. Zo ook donderdag, van 17 naar 19 procent. Twee dagen later was hij zijn baan kwijt.

Maandagmiddag stond de BIST 100, de beursindex van Istanboel, op een verlies van zo’n 10 procent. De handel werd tijdelijk stilgelegd vanwege de wegzakkende koersen. De Turkse munt, de lira, zette de toon in het weekend al. Kostte een dollar op vrijdag nog 7,2 lira, op zondag was dat 8,2 lira. Maandag pakte de lira wat terrein terug.

Weinig autonomie

Agbal verhoogde vorige week de rente omdat de economie aantrekt en het gemiddelde prijspeil dreigt op te lopen. Turkije moet grondstoffen en energie importeren en voelt de internationale prijzen dus meteen stijgen. Als de vaccinatieprogramma’s wereldwijd daarbij doorzetten, keren de toeristen terug. Ook die zorgen voor economisch herstel.

Vorig jaar groeiden de economieën van Turkije en China als enigen in de G20-groep – die van Turkije met 1,2 procent. Voor een groot deel was die groei te danken aan de goedkope leningen die staatsbanken verstrekten. Daarnaast gaf de Turkse centrale bank vorig jaar miljarden uit om de lira te ondersteunen.

Zo uitzonderlijk was de renteverhoging van Agbal niet. Brazilië en Rusland, eveneens opkomende economieën, waren al tot eenzelfde besluit gekomen. Uit Agbals ontslag blijkt dat Erdogan de centrale bank weinig autonomie gunt. “Erdogan is vastbesloten om centraal bankiers te ontslaan totdat hij er een heeft gevonden die precies doet wat hij wil, namelijk de rente verlagen”, zegt marktanalist Robbert Manders van effectenmakelaar IG.

Terughoudendheid met monetaire steun

De nieuwe Turkse centraal bankier is Sahap Kavcioglu, een voormalig parlementslid voor Erdogans politieke partij en columnist in de krant Yeni Safak. Op 9 maart schreef hij in zijn column over het herstel van de Turkse economie dat de rente juist verlaagd moet worden. “Om te voorkomen dat de pandemie een negatief effect heeft op het jaar 2021, moeten we zorgen voor permanente groei, het krappe monetaire beleid verlaten, en investeringen (...) realiseren die voor werkgelegenheid zorgen. Hiervoor moeten we de renteverhogingen loslaten.”

Een hogere rente maakt lenen en investeren duurder en zorgt voor hogere productiekosten. Dat moet dus anders, schreef Kavcioglu in zijn column. Het is alleen de vraag hoe verstandig het is om de economie aan te jagen als de inflatie al boven de 15 procent uitkomt, zoals in Turkije in februari. Onlangs adviseerde het Internationaal Monetair Fonds landen met een hoge inflatie, zoals Turkije en Argentinië, terughoudend te zijn met monetaire steun.

Zondag kwam Kavcioglu met zijn eerste verklaring als gouverneur. Hij benadrukte dat een permanente val van de inflatie de belangrijkste doelstelling is van de centrale bank. De financiële markten waren er niet gerust op.

Lees ook:

EU vraagt Turkije op zijn schreden terug te keren en het vrouwenrechtenverdrag weer te erkennen

De Europese Unie roept Turkije op het vrouwenrechtenverdrag, dat president Erdogan heeft opgezegd, in ere te herstellen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden