Advies

Er is toekomst voor luchthaven Maastricht, maar de dorpjes Geverik en Schietecoven liggen in de weg

Een negentiende-eeuwse boerderij in Geverik, pal naast vliegveld Maastricht.  Beeld Laurens Eggen
Een negentiende-eeuwse boerderij in Geverik, pal naast vliegveld Maastricht.Beeld Laurens Eggen

De overlast moet aangepakt worden, in twee dorpjes desnoods door sloop, luidt een advies. Anders kan vliegveld Maastricht zich niet ontwikkelen.

Er is nog toekomst voor Maastricht Aachen Airport (MAA), vooral als vrachtvliegveld. Maar twee kleine dorpen liggen in de weg. Om ervoor te zorgen dat het vliegveld zich kan ontwikkelen, moet de overheid daar flink ingrijpen, bijvoorbeeld door woningen op te kopen en te slopen.

Dat stelt oud-staatssecretaris van milieu Pieter van Geel in een advies aan de provincie Limburg, de eigenaar van het vliegveld. MAA houdt al jaren ternauwernood het hoofd boven water, maar het provinciebestuur ziet het als onderdeel van de Limburgse basisinfrastructuur. Van Geel was ­gevraagd om met de best haalbare ­visie te komen op de toekomst van MAA.

Bepalend voor die toekomst is de ligging van het vliegveld, tussen dorpen en gehuchten. Van Geels uitgangspunt is dat het aantal mensen dat ernstige hinder ondervindt, daalt van 5600 nu naar 5250 in 2030 – onder meer door stillere vliegtuigen. Door niet meer te vliegen tussen zes en zeven uur ’s ochtends kan het aantal ‘slaapverstoorden’ omlaag van 1700 naar nul. Wordt die overlast­reductie behaald, dan kan MAA desgewenst groeien.

Geverik en Schietecoven

Voor Geverik – 400 inwoners, pal ten noorden van de baan – en Schietecoven – 100 inwoners, aan de zuidkant – zullen hinderbeperkende maatregelen nooit genoeg zijn, stelt Van Geel. Daarom moet er een plan komen voor het compenseren van de waardedaling van huizen en voor extra isolatie, maar ook voor sloop en nieuwbouw elders. “Dat moet maatwerk zijn”, licht hij toe. “Niets is uitgesloten.”

Deze operatie moet betaald worden uit een fonds met tien miljoen euro, op te brengen door het vliegveld, de provincie, de gemeente Beek en het Rijk. “Zonder deze fundamentele aanpak”, stelt Van Geel, “zal de luchthaven zich nooit op een enigszins door de samenleving geaccepteerde manier kunnen ontwikkelen.”

De toekomst ligt voor vliegveld Maastricht volgens Van Geel vooral op vrachtgebied. MAA is naast Schiphol de enige Nederlandse luchthaven voor vracht. Uitgerekend afgelopen jaar schreef het zelfs weer zwarte cijfers. Dankzij de coronacrisis: vracht die gewoonlijk meegaat in het ruim van passagiersvliegtuigen naar Schiphol, wordt nu vaak per vrachtvliegtuig via MAA vervoerd.

De markt voor luchtvracht is kwetsbaar, erkent Van Geel, en cijfermatig voorspellen wat de kansen voor Maastricht zijn, kan bijna niet. Maar voor passagiersverkeer geldt dat net zo. Belangrijk vindt de oud-staats­secretaris ook dat de steun voor een vrachtvliegveld in Limburg groter is dan voor passagiersvluchten. Daarom past vracht beter in een breed gesteund plan.

Zoeken naar iets gemeenschappelijks

Mede vanwege dat belang van een breed draagvlak heeft Van Geel niet overwogen of sluiting van het vliegveld verstandiger is, net zo min als hij naar het tegenovergestelde keek: volledig uitgaan van de economische kant. Hij zocht naar ‘iets gemeenschappelijks’ en dat was aan ‘deze twee uiteinden’ niet te vinden. Vanwege het algemeen belang van het vliegveld vindt Van Geel het niet vreemd dat de provincie per jaar vier miljoen euro bijdraagt aan de exploitatie.

Tegenstanders van het vliegveld voerden in december juist economische argumenten aan. Zij lieten ­onderzoekers een maatschappelijke kosten-batenanalyse uitvoeren, met als uitkomst dat het ombouwen van MAA voor vracht of alleen maar ­kleine vliegtuigen bijdraagt aan de welvaart, maar dat sluiting nóg gunstiger is.

In zo’n kosten-batenanalyse worden niet alleen de exploitatie van het vliegveld zelf in ogenschouw genomen, maar ook milieueffecten en de gevolgen van geluidsoverlast voor het toerisme. Maar Van Geel vindt dat die analyse te vroeg kwam. “Eerst bepalen welke kant je op wil, dan pas gaan rekenen.”

De richting die Van Geel wijst, is ‘de juiste’, reageert gedeputeerde Joost van den Akker namens de ­provincie. Ook MAA-directeur Jos Roeven kan zich ‘goed vinden in de denklijnen’, al liet hij doorschemeren zich niet meteen volledig op vracht te willen richten. “Juist het feit dat we op twee poten staan, vracht én passagiers, heeft ons er de afgelopen jaren doorheen geholpen.”

Lees ook:

Vliegveld Maastricht levert dicht meer op dan open

Maastricht Aachen Airport zit al jaren in geldnood. Een kleiner vliegveld of zelfs sluiting zou meer opleveren, blijkt uit onderzoek.

Overlast en verzet tegen vliegveld Maastricht groeit: ‘Het went nooit’

Aan de buren is geen seconde gedacht toen vliegveld Maastricht werd aangelegd. De gevolgen daarvan ervaren ze aan den lijve. “Het doet pijn aan je oren.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden