Leegstand

Er is een grote leegstandsgolf op komst

Winkelende mensen in Den Haag.Beeld ANP, Phil Nijhuis

Het valt nu nog mee, maar grote winkelleegstand is op komst, voorspelt Locatus. De winkeliersvereniging in Zwolle herkent het beeld niet.

Het aantal lege etalages in de Nederlandse winkelstraat valt mee, maar opgelet: een torenhoge leegstandsgolf staat aan de horizon. Eind volgend jaar verwacht marktonderzoeker Locatus de laagste door hen gemeten winkelbezetting aller tijden – lager dus dan tijdens de kredietcrisis.

Locatus houdt van ongeveer 2500 winkelgebieden in Nederland data bij, zoals de leegstand en de hoeveelheid passanten die langs de voorgevel flaneren. In een rapport over de gevolgen van de coronacrisis beschrijven de marktonderzoekers dat de bezoekersstroom sinds juli stabiel is: het winkelend publiek is op een gemiddelde dag nog half zo talrijk als voorheen. “Blijkbaar is een maximum bereikt in het aantal mensen dat nog naar een drukke plek durft te komen”, zegt directeur onderzoek Gertjan Slob van Locatus.

Op dit moment staat 7,6 procent van de winkels leeg. Dat getal lag in januari 0,3 procent lager, gezien de crisis een bescheiden toename. En dus kun je stellen dat overheidssteun voor ondernemers doel treft, concludeert Slob. 

De steunmaatregelen houden echter een keer op. De directeur onderzoek verwacht eind volgend jaar vijfduizend dichtgetimmerde panden extra, bovenop de 16.500 loze winkels die Nederland nu heeft. Het leegstandspercentage komt dan uit op een ongekende 9,9 procent. “Dat hebben wij nog nooit meegemaakt”, zegt Slob. Ter vergelijking: op het hoogtepunt van de vorige crisis lag de door Locatus gemeten leegstand rond de 7,5 procent.

Beeld Sander Soewargana

Het kwetsbaarst zijn steden met veel horeca en kledingzaken, blijkt uit het rapport. Ook afhankelijkheid van toeristen en woon-werkverkeer is een manco, net als slechte prestaties pre-corona en een grote gevoeligheid voor concurrentie van webwinkels. Slobs lijstje van stadscentra in de gevarenzone, in willekeurige volgorde: Maastricht, Enschede, Arnhem, Drachten, ’s-Hertogenbosch, Tilburg, Roermond, Goes, Leeuwarden en Zwolle.

Zomervoorraad in de winter

In Zwolle kijkt Ype Bosma van de lokale ondernemersvereniging daarvan op. Zijn stad heeft een regionale functie en dus veel kledingwinkels en horeca. “In de modesector gaan klappen vallen. Veel modezaken hebben nog zomervoorraad liggen als straks de winter begint. Aan de andere kant: bij kledingzaken is dit al veel langer aan de gang”, zegt Bosma. 

Hij kijkt liever naar het grotere plaatje. “De binnenstad van Zwolle staat niet onder druk. We staan er prima voor.” Data zeggen niet alles, benadrukt hij. “Veel evenementen gaan niet door, zoals het Bevrijdingsfestival. Dan gaat het ineens hard met de bezoekersaantallen, terwijl dat weinig zegt over de rest van het jaar.” Met de leegstand valt het in Zwolle nu erg mee, voegt hij toe. “In aanloopstraten hebben we helemaal geen leegstand, in de hoofdstraten is die beperkt.”

Dat neemt niet weg dat Bosma zich zorgen maakt over de toekomst. “Pandeigenaren en institutionele beleggers moeten hun huurprijzen aanpassen. Alleen daardoor kunnen winkeliers blijven of nieuwe winkeliers zich vestigen.”  Wat te doen om te voorkomen dat de leegstand oploopt? Slob van Locatus noemt klassieke oplossingen: “Geef winkels andere functies, zoals wonen. En centreer gebouwen als bibliotheken en medische centra op één plek, zodat mensen voor een heel scala aan redenen in een gebied met winkels komen.”

Lees ook:

Zal de herfstmode überhaupt de winkels halen?

Het is de vraag of de nieuwe herfstmode de winkels haalt. Door corona loopt de productie ­hopeloos achter. Modekenner Els de Baan ziet dat de mode die er mondjesmaat is, teruggrijpt op vertrouwde elementen. 

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden