Agenda NL 2030

Een ‘radicaal plan’, voor werkgeversbegrippen: het moet veel groener en socialer van VNO-NCW

Ingrid Thijssen, sinds augustus vorig jaar voorzitter van werkgeversorganisatie VNO-NCW.  Beeld ANP
Ingrid Thijssen, sinds augustus vorig jaar voorzitter van werkgeversorganisatie VNO-NCW.Beeld ANP

Ondernemers moeten meer maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen en werk maken van de vergroening. Een beetje socialer mag trouwens ook wel, vinden de grote werkgeversorganisaties.

Koos Schwartz

Nederland moet sneller vergroenen en een circulaire economie opbouwen. Het minimumloon kan omhoog en er moet een eind komen aan de uitwassen bij flexwerk. Werknemers moeten, meer dan nu, meedelen in bedrijfswinsten en er moeten meer banen komen voor mensen met een handicap. De rechten van migranten met laagbetaalde banen mogen niet worden uitgehold en er moet scholing komen voor werknemers. En bedrijven en overheid moeten meer investeren in onderzoek en innovatie.

Radicaal plan

Dit staat in ‘Agenda NL 2030. Ondernemen voor brede welvaart’, een plan voor de toekomst dat werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB Nederland woensdag publiceerden. Het is, voor werkgeversbegrippen, een radicaal plan met veel aandacht voor de maatschappelijke rol van ondernemingen.

Dat blijkt al uit het voorwoord. “Ondernemers hebben een verantwoordelijkheid om het voortouw te nemen om de opwarming en uitputting van onze aarde tot staan te brengen én om de boel bij elkaar te houden”, schrijven de voorzitters Ingrid Thijssen (VNO-NCW) en Jacco Vonhof (MKB) daarin.

Enerzijds constateren zij dat veel mensen niet hebben geprofiteerd van de economische groei in de jaren voor de coronacrisis. Anderzijds zien ze dat “de staat en de (grotere) bedrijven verwijderd lijken te zijn geraakt van de samenleving”. Het ondernemersklimaat is niet gebaat bij een verdeelde, gepolariseerde maatschappij, stellen Thijssen en Vonhof.

Luister ook de aflevering over dit thema van onze verkiezingspodcast Wijsneuzen via onderstaande speler en alle bekende podcastkanalen als Omny, Spotify, Apple en Stitcher.

Eigen verantwoordelijkheid

Ook vinden ze dat ondernemers wel erg veel problemen bij de overheid hebben geparkeerd. “Gevolgen van ons eigen handelen die nadelig zijn voor de samenleving laten we door de overheid oplossen.” Thijssen en Vonhof vinden juist dat ondernemers medeverantwoordelijkheid moeten nemen voor een sociaal en duurzaam florerend Nederland, zoals ondernemingen als Philips en Stork dat ooit deden.

Bedrijven én overheid moeten snel werk maken van de vergroening van de economie en daar fors in investeren. Nodig zijn onder meer: meer windparken op zee, een infrastructuur voor waterstof en de opslag van CO2 in de bodem. Voor taboes op kernenergie is ‘geen plaats’. De huidige, enigszins omstreden, subsidie voor investeringen (BIK, 2 miljard euro) moet worden gebruikt voor vergroening en dat geldt ook voor het Nationale Groeifonds (het Wobke-Wiebesfonds), waar 4 miljard euro in zit. Dat bedrag moet naar 10 miljard en dan leggen de werkgevers datzelfde bedrag er bij.

Winstdelingsregelingen

De welvaart moet, stellen de werkgeversorganisaties, ‘eerlijker worden verdeeld’. Het minimumloon kan omhoog, op voorwaarde dat dat er niet toe leidt dat alle lonen omhooggaan. De zorg-, huur- en kinderopvangtoeslagen kunnen verdwijnen – een hoger minimumloon kan dat compenseren. Net als aandeelhouders moeten ook werknemers kunnen profiteren van hoge bedrijfswinsten – in de afgelopen jaren is dat volgens VNO en MKB te weinig gebeurd. De fiscus zou winstdelingsregelingen coulant moeten behandelen.

Minder complex

Verder beloven de werkgevers al hun werknemers bij te scholen “tot een basisniveau van digi-vaardigheid en meer voor zover nodig”. Zij willen iedereen die dat nodig heeft een stageplek aanbieden en streven ernaar om in 2030 werk te bieden aan 200.000 mensen met een handicap. Flexibele arbeidscontracten mogen er niet meer toe leiden dat mensen ‘beschikbaar moeten zijn voor alles, maar recht hebben op niks’, al is niet duidelijk hoe VNO en MKB dat willen bereiken. Vaste arbeidscontracten moeten ‘minder complex en topzwaar’ worden voor ondernemers. Het moeten contracten zijn voor onbepaalde tijd die de werkgever en de werknemer ‘zonder problemen’ kan beëindigen.

VNO en MKB stellen verder dat Nederland buitenlandse arbeidskrachten hard nodig heeft: toptalent voor de wetenschap en voor hightechbedrijven maar ook mensen voor ‘werk aan de basis van de arbeidsmarkt dat vitaal is voor Nederland.’ Hun werk- en levensomstandigheden mogen niet slecht zijn, hun rechten niet uitgehold.

Opvallend ten slotte: Nederland moet ondernemers niet zwaarder belasten dan andere landen doen, maar moet ook “geen doorstroomhuis zijn voor kapitaal dat de belastingen met fiscaal trapezewerk ontwijkt”.

Agenda NL 2030 is tot stand gekomen na anderhalf jaar consultaties met werkgevers, maatschappelijke organisaties, deskundigen en een enquête onder 1300 ondernemers.

Lees ook:

‘We moeten oppassen dat we ons systeem niet vernielen’

Hij was jarenlang een van de meest invloedrijke mensen in het Nederlandse bedrijfsleven. Nu komt Kees van Lede in het verzet tegen het ‘aandeelhouderskapitalisme’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden