ReportageEconomisch daklozen

Een half jaar sliep ‘thuisloze’ Cloud (23) bij vrienden op de bank. Nu is ze eindelijk onder de pannen

Cloud Meijer (23, rechts) kon nergens terecht, tot Paula Deken (67) haar huis openstelde via het initiatief Onder de pannen, dat onderdak regelt voor financieel daklozen voor maximaal een jaar.  Beeld Joris van Gennip
Cloud Meijer (23, rechts) kon nergens terecht, tot Paula Deken (67) haar huis openstelde via het initiatief Onder de pannen, dat onderdak regelt voor financieel daklozen voor maximaal een jaar.Beeld Joris van Gennip

Een groeiende groep mensen heeft wel een inkomen, maar geen woning. Het project ‘Onder de pannen’ probeert langdurige dakloosheid te voorkomen.

Yara van Buuren

“De grootste reden dat ik dakloos ben geworden, is vanwege een fout van de gemeente.” Cloud Meijer (23) praat rustig, terwijl ze met haar rechterhand het hondje Tim de bank op lokt. Aan haar voeten draagt ze gebreide sloffen. De kleine bruin-witte King Charles-spaniël springt enthousiast bij haar op schoot. Wie Meijer niet kent, zou denken dat ze hier al jaren woont.

Toch is ze pas sinds een paar weken de nieuwe huisgenoot van Paula Deken (67). Het tweetal werd aan elkaar gekoppeld via het initiatief ‘Onder de pannen’ dat landelijk langdurige dakloosheid probeert te voorkomen. Deken woont alleen in een groot vijfkamerappartement in Amsterdam. Meijer is de tweede economisch dakloze die bij haar komt wonen voor een periode van twaalf maanden.

Groeiend aantal economisch daklozen

Economisch daklozen, ook wel thuislozen, zijn mensen die wel een inkomen hebben, maar die niet over een vaste woonruimte beschikken. Zij logeren vaak bij vrienden, slapen in hun auto of op de camping. “Steeds meer economisch daklozen melden zich bij ons”, vertelt Sander Egas van de Regenboog Groep, initiatiefnemer van het project Onder de pannen. Op dit moment zijn het ongeveer 1200 daklozen per jaar die bij hen informeren naar een van de projecten voor tijdelijk wonen.

Zeven jaar geleden werd Onder de pannen in Amsterdam gelanceerd. Bijzonder aan dit project zijn de goede afspraken tussen de gemeenten, de Belastingdienst en woningcorporaties. Hierdoor kan de verhuurder legaal een kamer verhuren, zonder te worden gekort op eventuele toeslagen. Inmiddels is het initiatief gegroeid, ook de gemeenten Haarlem, Zaanstad en Breda doen mee.

Fout van de gemeente

Ook Meijer sliep een half jaar lang bij vrienden op de bank. “In mijn hoofd was het echt chaos. Van het ene naar het andere huis, ik heb zelfs in iemands tuinhuisje geslapen.” Voordat ze dakloos werd woonde ze uit nood antikraak. Vanwege een onprettige thuissituatie heeft ze geen contact met haar ouders. In die tijd ontvangt ze ook een uitkering, zodat ze kan werken aan haar mentale gezondheid.

Pas in april vorig jaar gaat het echt mis als de gemeente besluit dat ze geen recht meer heeft op een uitkering. Net op het moment dat ze op de eerste plaats voor een huurwoning staat. Meijer moet de woning afwijzen, waardoor ze opnieuw onder aan de lijst van woningzoekenden terechtkomt. Zonder uitkering moet ze een half jaar rond zien te komen van haar spaargeld. Bij elkaar nog geen 3000 euro.

In die tijd leeft ze zuinig en is ze afhankelijk van de hulp van anderen. “Dankzij mijn netwerk kon ik gelukkig altijd bij iemand terecht”, vertelt Meijer. Na een half jaar herstelt de gemeente haar fout, waardoor Meijer haar uitkering terugkrijgt. Alleen de voorrangspositie voor een woning is ze definitief kwijtgeraakt.

Intensieve screening

Pas nu ze weer een permanente verblijfplaats heeft, realiseert Meijer zich hoe erg ze de afgelopen tijd bezig is geweest met overleven. “Mentaal ben ik flink onderuitgegaan, dus dat moet ik weer opbouwen.” Naast een kamer waar ze zich terug kan trekken, heeft ze nu ook iemand gevonden met wie ze kan praten. Beide vrouwen zijn erg over elkaar te spreken: “De manier waarop wij matchen is wel uitzonderlijk”, vertelt Paula Deken.

Paula Deken (rechts) biedt economisch thuislozen tijdelijk onderdak. Beeld Joris van Gennip
Paula Deken (rechts) biedt economisch thuislozen tijdelijk onderdak.Beeld Joris van Gennip

Voordat iemand geplaatst wordt, vindt er een uitgebreide screening plaats. Daarbij wordt gekeken hoe zelfredzaam iemand is en of er sprake is van achterliggende problemen, zoals een verslaving of zware psychische klachten. Vooraf geeft zowel de huurder als de verhuurder zijn wensen door en wordt er een goede match gezocht.

Eindelijk tot rust komen

Ook voor Deken heeft het project Onder de pannen voordelen. Per maand houdt ze een bedrag over, waardoor ze haar auto kan houden. Omdat ze verbonden is aan het project, wordt ze niet gekort op haar huurtoeslag of AOW-uitkering. Daarnaast heeft Deken, door een auto-ongeluk van vier jaar geleden, nog steeds lichamelijke klachten. “Mocht ik te veel pijn hebben, dan kan Cloud met de hond wandelen.”

Ook dat ziet Cloud Meijer – die al haar hele leven een hond heeft gewild – als een voordeel. Na meer dan een half jaar komt ze nu eindelijk tot rust in de woning van Paula Deken. Beiden hopen dat meer mensen een kamer beschikbaar zullen stellen voor iemand die het nodig heeft, want op dit moment zijn er meer woningzoekenden dan verhuurders.

Vanuit De Regenboog Groep krijgt Meijer ondersteuning die erop is gericht om binnen dit jaar structurele woonruimte binnen of buiten de stad te vinden. Regelmatig heeft ze een gesprek met haar begeleider over haar financiële situatie en de mogelijkheden in de toekomst. Meijer: “Zelf zie ik een stijgende lijn en geloof voor het eerst dat het echt goed gaat komen”.

Lees ook:

Marc (54) leidt sinds zijn vechtscheiding een zwervend bestaan: ‘Ik ben er zo klaar mee’

Marc Keus werkte dertig jaar voor een woningcorporatie, maar sinds zijn vechtscheiding leidt hij een zwervend bestaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden